Guatemalako Gerra Zibila

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Guatemalako Gerra Zibila
Guerra Civil de Guatemala.jpg
Data 1960ko azaroaren 13a1996ko abenduaren 29a
Lekua Guatemala
Koordenatuak 14° 38′ 00″ N, 90° 30′ 00″ W / 14.633333333333°N,90.5°W / 14.633333333333; -90.5Koordenatuak: 14° 38′ 00″ N, 90° 30′ 00″ W / 14.633333333333°N,90.5°W / 14.633333333333; -90.5
Emaitza 1996ko bake akordioa
Gudulariak
Flag of the Guatemalan National Revolutionary Unity.svg URNG (1982tik aurrera)

Laguntza
 Sobietar Batasuna (1991ra arte)
 Kuba[1]
 Nikaragua (1979-90)[1]

Frente Farabundo Martí para la Liberación Nacional.svg FMLN

 Guatemala
Laguntza
 Ameriketako Estatu Batuak(1962-1996)[2]

 Taiwan[3]
 Txile[4]
 Argentina[5]
 Hegoafrika[6]
Buruzagiak
Flag of the Guatemalan National Revolutionary Unity.svg Rolando Morán

Flag of the Guatemalan National Revolutionary Unity.svg Luis Turcios
Flag of the Guatemalan National Revolutionary Unity.svg Marco Yon
Flag of the Guatemalan National Revolutionary Unity.svg Bernardo Alvarado
Flag of the Guatemalan National Revolutionary Unity.svg Rodrigo Asturias

Flag of the Guatemalan National Revolutionary Unity.svg Ricardo Rosales

Guatemala Miguel Ydígoras
Guatemala Enrique Peralta
Guatemala Julio Méndez
Guatemala Carlos Arana
Guatemala Kjell Laugerud
Guatemala Romeo Lucas
Guatemala Efraín Ríos Montt
Guatemala Óscar Mejía
Guatemala Vinicio Cerezo
Guatemala Jorge Serrano
Guatemala Gustavo Espina
Guatemala Ramiro de León

Guatemala Álvaro Arzú
Indarra
Flag of the Guatemalan National Revolutionary Unity.svg URNG:

6.000 (1982)

1.500-3.000 (1994)[7]

Guatemala Militarrak:
51.600 (1985)[8]
32.000 (1986)[9]
45.000 (1994)[7]
Guatemala Paramilitarrak:
300.000 (1982)

500.000 (1985)[8]

Guatemalako Gerra Zibila (gaztelaniaz: Guerra Civil de Guatemala) 1960 eta 1996 artean iraun zuen gatazka armatua izan zen. Parte-hartzaileak Guatemalako eskuindar gobernua eta zenbait ezkertiar talde matxino izan ziren. Matxinoek komunitate maien laguntza izan zuten eta Guatemalako indar armatuek genozidio bat burutu zuten amerindiarren aurka.

Gatazka 1960ko hamarkadaren hasieran hasi zen, 1960ko azaroaren 13an Miguel Ydígorasen aurkako estatu-kolpea bertan behera geratu zenean. 1962an herrialdeko lehendabiziko talde gerrillaria sortu zuten, Movimiento Revolucionario 13 de Noviembre (MR13) izenekoa, 1971ra arte herrialdearen ekialdean aktiboa izan zena.

1960 eta 1986 artean Julio César Méndez Montenegro presidente zibil bakarra izan zen gobernuan, militarrek hiru gobernu ezarri zuten bitartean.

Gerra 1996ko abenduaren 29an amaitu zen. Álvaro Arzú presidentea zela, alde biek bake ituna sinatu zuten 36 urte baino gehiago iraun zuen gerra zibila bukatzeko.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b http://www.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB100/Doc9.pdf
  2. http://www.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB11/docs/
  3. Schirmer, 1996; pg 172
  4. Gilbert Michael Joseph, Daniela Spenser - 2008, 151. orr.
  5. Ibid.
  6.   Information Services on Latin America (I.S.L.A): 35, 1981 .
  7. a b Stedman, 2002: 165
  8. a b   María Eugenia Gallardo & José Roberto López (1986), Centroamérica, San José: IICA-FLACSO, 249. orrialdea, ISBN 978-9-29039-110-4 .
  9.   Moshe Y. Sachs (1988), Worldmark Encyclopedia of the Nations: Americas, New York: Worldmark Press, 156. orrialdea, ISBN 978-0-47162-406-6 .
  10.   Briggs, Billy (2007-2-2), «Billy Briggs on the atrocities of Guatemala's civil war», The Guardian (Londres), http://www.guardian.co.uk/theguardian/2007/feb/02/features11.g2 .
  11.   BBC News (2011-11-9), Timeline: Guatemala, http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/country_profiles/1215811.stm .
  12. CDI: The Center for Defense Information, The Defense Monitor, "The World At War: January 1, 1998".
Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Guatemalako Gerra Zibila Aldatu lotura Wikidatan