Margaret Thatcher

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Margaret Thatcher
Margaret Thatcher.png
Member of the Privy Council of the United Kingdom


Erresuma Batuko parlamentuko kidea

1959ko urriak 8 - 1992ko apirilak 9
John Crowder - Hartley Booth
Barrutia: Finchley
Parliamentary Secretary to the Minister for Pensions

1961eko urriak 9 - 1964ko urriak 16
Patricia Hornsby-Smith - Norman Pentland
Shadow Secretary of State for Education

1967ko urtarrilak 10 - 1970eko ekainak 20 - Edward Short, Baron Glenamara
Secretary of State for Education

1970eko ekainak 20 - 1974ko martxoak 4
Edward Short, Baron Glenamara - Reg Prentice, Baron Prentice
Shadow Secretary of State for Environment, Food and Rural Affairs

1974ko martxoak 5 - 1975eko otsailak 11
Anthony Crosland - Timothy Raison
Alderdi Kontserbadorearen buruzagia

1975eko otsailak 11 - 1990eko azaroak 28
Edward Heath - John Major
Oposizioaren buruzagia

1975eko otsailak 11 - 1979ko maiatzak 4
Edward Heath - Leonard James Callaghan
Minister for the Civil Service

1979ko maiatzak 4 - 1990eko azaroak 28
Erresuma Batuko Lehen Ministroa

1979ko maiatzak 4 - 1990eko azaroak 28
Leonard James Callaghan - John Major
First Lord of the Treasury

1979ko maiatzak 4 - 1990eko azaroak 28
Europako Kontseiluko lehendakaria

uztaila 1981 - abendua 1981
Dries van Agt - Wilfried Martens
Member of the 49th Parliament of the United Kingdom

1983ko ekainak 9 - 1987ko maiatzak 18
Barrutia: Finchley
Hautaketa: United Kingdom general election, 1983
Europako Kontseiluko lehendakaria

uztaila 1986 - abendua 1986
Ruud Lubbers - Wilfried Martens
Member of the 50th Parliament of the United Kingdom

1987ko ekainak 11 - 1992ko martxoak 16
Barrutia: Finchley
Hautaketa: United Kingdom general election, 1987
Lorden Ganberako kidea

1992 -
Chancellor of the College of William & Mary

1993 - 2000
Warren Earl Burger - Henry Kissinger
Bizitza
Izen osoa Margaret Hilda Roberts
Jaiotza Grantham1925eko urriaren 13a
Herrialdea  Erresuma Batua
Lehen hizkuntza ingelesa
Heriotza The Ritz London2013ko apirilaren 8a (87 urte)
Hobiratze lekua Royal Hospital Chelsea
Heriotza modua berezko heriotza (istripu zerebrobaskularra)
Familia
Aita Alfred Roberts
Ezkontidea(k) Denis Thatcher  (1951ko abenduak 13 -  2003ko ekainak 26)
Seme-alabak
Hezkuntza
Heziketa City Law School
Kesteven and Grantham Girls' School
Somerville College
(1943 - 1947) Zientziatan graduatua : kimika
Hizkuntzak ingelesa
Lanbidea
Lanbidea politikaria, kimikaria, autobiografialaria, barristerra eta abokatua
Lantokia(k) Londres
Jasotako sariak
Kidetza Royal Society
Privy Council of the United Kingdom
42nd United Kingdom Parliament
43rd United Kingdom Parliament
44th United Kingdom Parliament
45th United Kingdom Parliament
46th United Kingdom Parliament
47th United Kingdom Parliament
48th United Kingdom Parliament
49th United Kingdom Parliament
50th United Kingdom Parliament
Zerbitzu militarra
Gatazka Falkland Uharteetako Gerra
Sinesmenak
Erlijioa Metodismoa
Ingalaterrako Eliza
Alderdi politikoa Erresuma Batuko Alderdi Kontserbadorea
IMDb nm0857137
Margaret Thatcher Signature.svg

Margaret Thatcher, jaiotzez, Margaret Hilda Roberts, (Grantham, Lincolnshire, Erresuma Batua, 1925eko urriaren 13a - 2013ko apirilaren 8a) Erresuma Batuko lehen ministro izan zen 1979 eta 1990 artean.

Thatcherismoa izeneko pentsamoldearen sortzailea eta bultzatzaile nagusia izan zen.

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Margaret Hilda Robertsek kimika ikasi zuen Oxfordeko Unibertsitatean. Alderdi Kontserbadorean sartu zen. 1951ean Dennis Thatcherekin ezkondu zen. 1959. urtean diputatu hautatu zuten eta 1961-1964 urteetan Ingalaterrako Pentsio eta Aseguru Nazionaleko ministerioko idazkaria izan zen. 1970-1974 urteetako aginpide kontserbadorearen garaian hezkuntza eta zientzia sailetako estatuko idazkaria izan zen, eta 1975ean Alderdi Kontserbadoreko idazkari nagusi izendatu zuten.

1979. urteetako hauteskundeak Alderdi Kontserbadoreak irabazi ondoren, Lehen ministro egin zuten. Lehen agintaldian ekonomia neurri zorrotzak hartu zituen eta borroka latzak izan ziren gobernu eta sindikatuen artean neurri horiek zirela eta. 1982. urtean, Malvina uharteen auziaren aurrean, Argentinaren aurkako gerrara dei egin zuen (Falklandetako Gerra). Garaipena lortu ondoren, iritzi publiko britainiarraren aurrean indarturik atera zen, 1982ean berriro hautatua izatea ekarri zuena.

Sektore publikoa pribatizatzen jarraitu zuen bigarren agintaldian eta, kanpoko harremanei dagokienez, Erresuma Batua Europako Ekonomia Elkarteko kide izatearen aldeko agertu zen. Estatu Batuek bideraturiko nazioarteko politika bultzatu zuen betiere. 1987. urtean hirugarren aldiz irabazi zituen Alderdi Kontserbadorearentzat legebiltzarrerako hauteskundeak, baina alde txikia atera zion Alderdi Laboristari. Hirugarren agintaldi horretan ere oztopo handiak jarri zizkion EEEan erabateko ekonomia batasuna bultzatzeari eta, barne politikari dagokionez, osasun eta hezkuntza sailak pribatizazio bidean jarri zituen. Ekonomia neurri horiek eta zerga berriek (poll-tax) politikariarenganako sinesgarritasun eza ekarri zuten, eta hala adierazi zuten hautesleek 1989. urteko europar legebiltzarreko hauteskundeetan. 1990. urtean, Geoffrey Howe Lehen ministro-ordeak dimisioa eman ondoren, Thatcherrek berak dimisioa aurkeztu zuen eta John Major kontserbadoreak bete zuen hark utzitako lekua. Irlandako auzian, bestalde, ez zen aurrerapausorik izan Thatcherren agintaldi luzean.

2013ko apirilaren 8an hil zen infartu baten ondorioz.[1]

Thatcherren neoliberalismoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1982ko iraileanNigel Lawsonen gobernuak izango zuen politika deskribatuko zuen: arrazoi positiborik edo ezinbesteko arrazoirik egon ezean, Estatuaren jabegoan ez zuen industria bakar batek ere jarraitu behar.

Gobernuak ia den-dena saltzeko asmoa zuen, bai British Telecom (telefono konpainia) bai British Airways, baita British Rail (trenbide sarea) eta Posta zerbitzua ere. Epe ertainera, 12.000 milioi libera lortu nahi zituen. Programa horren arabera, milioika inbertitzaile txiki aberastu egingo lirateke, eta Estatuak milaka milioi libera eskuratuko lituzke aurrekontu defizita murrizteko. Thatcher andrearen gobernu guztiek halako zorroztasunez bete zuten plangintza hori, ezen, gaur egun, ikatz meategiak eta British Rail saltzen ari dira, eta Posta zerbitzua baino ez dago gobernuaren eskuetan. Funtzionarioen eta indar armatuen alor batzuk ere pribatizatu egin ziren. "National Health Service"-ari (Osasun Zerbitzu Nazionalari) ere, politika britaniarraren kutunari, ein handi batean, esku pribatuetan geratu zen.

Thatcherri buruzko aipamenak pelikuletan[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Billy Elliot. Bertan 1984-1985eko Erresuma Batuko mehatzarien grebak eta meatzari eta poliziaren arteko istiluak agertzen dira.

Thatcherri buruzko aipamenak musikan[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Irungo Baldin Bada taldeak Thatcherrengan oinarritutako abestia konposatu zuen. Lur azpian bukatuko duzue diskoan argitaratu zen abestia, Tatxer izenburuarekin.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. «Margaret Thatcher hil da», Berria, 2013-04-08.

Ikus gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Margaret Thatcher Aldatu lotura Wikidatan
Wikiesanetan artikulu bat dago honi buruz:
Margaret Thatcher