Aktinio

Wikipedia(e)tik
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Aktinioa
Electron shell 089 Actinium.svg

89

RadioaAktinioaTorioa
La

Ac

[[Untrienio]Ute]])
Ac-TableImage.png
Ezaugarri orokorrak
Izena, ikurra, zenbakia Aktinioa, Ac, 89
Serie kimikoa aktinidoak
Taldea, periodoa, orbitala 3, 7, f
Masa atomikoa (227) g/mol
Konfigurazio elektronikoa [Rn] 6d1 7s2
Elektroiak orbitaleko 2, 8, 18, 32, 18, 9, 2
Propietate fisikoak
Egoera solidoa
Dentsitatea (0 °C, 101,325 kPa) 10 g/L
Urtze-puntua (circa) 1.323 K
(1.050 °C, 1.922 °F)
Irakite-puntua 3.471 K
(3.198 °C, 5.788 °F)
Urtze-entalpia 14 kJ·mol−1
Irakite-entalpia 400 kJ·mol−1
Bero espezifikoa (25 °C) 27,2 J·mol−1·K−1

Lurrun-presioa

P/Pa 1 10 100 1 k 10 k 100 k
T/K
Propietate atomikoak
Kristal-egitura kubikoa, aurpegietan zentratua
Oxidazio-zenbakia(k) 3
(oxido neutroa)
Elektronegatibotasuna 1,1 (Paulingen eskala)
Ionizazio-potentziala 1.a: 499 kJ/mol
2.a: 1.170 kJ/mol
Erradio atomikoa (batezbestekoa) 195 pm
Datu gehiago
Eroankortasun termikoa (300 K) 12
Isotopo egonkorrenak

Aktinioaren isotopoak

iso UN Sd-P D DE (MeV) DP
225Ac Sintetikoa 10 e α 5,935 221Fr
226Ac Sintetikoa 29,37 o β- 1,117 226Th
ε 0,640 226Ra
α 5,536 222Fr
227Ac  %100 21,773 u β- 0,045 227Th
α 5,042 223Fr

Aktinioa elementu kimiko bat da, Ac ikurra eta 89 zenbaki atomikoa dituena.

Ezaugarri nagusiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aktinioa elementu metaliko, zilarkara eta erradioaktiboa da. Bere erradioaktibitate biziaren ondorioz, iluntasunean argi urdin zurbila igortzen du. Aztarna-elementu gisa dago uranio-meetan, 21,773 urteko erdibizitza duen 227Ac forman. Tona bat uranio-meak gramo hamarren bat aktinio dauka.

Aplikazioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Radioa baino 150 aldiz erradioaktiboagoa da eta, beraz, oso estimatua da neutroi-iturri gisa. Ez dauka beste aplikazio industrial berezirik.

Medikuntzan, 225Ac isotopoa 213Bi ekoizteko erabiltzen da, gero erradioterapian erabilia izateko.

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Aktinio Aldatu lotura Wikidatan