Fluor

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Fluorra
Fluorite-270246.jpg

9

OxigenoaFluorraNeona
-

F

Cl
F-TableImage.png
Ezaugarri orokorrak
Izena, ikurra, zenbakia Fluorra, F, 9
Serie kimikoa halogenoak
Taldea, periodoa, orbitala 17, 2, p
Masa atomikoa 18,9984032(5) g/mol
Konfigurazio elektronikoa 1s2 2s2 2p5
Elektroiak orbitaleko 2, 7
Propietate fisikoak
Egoera gasa
Dentsitatea (0 °C, 101,325 kPa) 1,7 g/L
Urtze-puntua 53,53 K
(-219,62 °C, -363,32 °F)
Irakite-puntua 85,03 K
(-188,12 °C, -306,62 °F)
Urtze-entalpia (F2) 0,510 kJ·mol−1
Irakite-entalpia (F2) 6,62 kJ·mol−1
Bero espezifikoa (25 °C) 31,304 J·mol−1·K−1

Lurrun-presioa

P/Pa 1 10 100 1 k 10 k 100 k
T/K 38 44 50 58 69 85
Propietate atomikoak
Kristal-egitura kubikoa
Oxidazio-zenbakia(k) -1
(oxido azido sendoa)
Elektronegatibotasuna 3,98 (Paulingen eskala)
Erradio atomikoa (batezbestekoa) 50 pm
Erradio atomikoa (kalkulatua) 42 pm
Erradio kobalentea 71 pm
Van der Waalsen erradioa 147 pm
Datu gehiago
Eroankortasun termikoa (300 K) 27,7
Isotopo egonkorrenak

Fluoraren isotopoak

iso UN Sd-P D DE (MeV) DP
18F sintetikoa 109,77 m ε 1,656 18O
19F  %100 F egonkorra da 10 neutroirekin

Fluorra elementu kimiko bat da, F ikurra eta 9 zenbaki atomikoa dituena. Taula periodikoan 17.taldean dago kokatuta; halogenoen taldean, hain zuzen.

Giro tenperaturan kolore horixka duen gasa da eta F2 molekula diatomikoz osatua dago. Elementu guztien artean, gas nobleak barne, bera da elektronegatiboena eta gehien erreakzionatzen duena. Egoera puruan oso arriskutsua da; azalarekin kontaktuan erredura larriak sortuz.

Ezaugarri nagusiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Elementu oso oxidatzailea da, elementu guztien arteko erreaktiboena eta elektronegatiboena. Naturan beti konbinaturik agertzen da, azkar erreakzionatzen baitu beste elementu batzuekin,konbinatuak osatuz. Horrexegatik, fluorra ezin da beirazko ontzi batean gorde, silizioarekin erreakzionatuko bailuke. Bere oxidazio-zenbakia -1 da, beste fluor-atomo batekin lotzen denean salbu, orduan bere oxidazio-zenbakia 0 da. Hain erreaktiboa da, argonarekin, kriptonarekin, xenonarekin eta radonarekin ere konbinatzen dela. Hidrogenoarekin modu lehergarrian konbinatzen da, baita baldintza ilun eta freskoetan ere. Fluor gasaren korronte baten pean, metalak erre egiten dira gar distiratsua igorriz. Erreaktiboegia da forma elementalean existitzeko. Aire lehorrean urarekin erreakzionatzen duenean, oso arriskutsua den azido hidrofluorikoa eratzen du.

Fluorra eta positiboki kargatutako beste elementuren bat konbinatzean fluoruroak eratzen dira. Askotan konposatu hauek gatz ioniko kristalinoak dira. Fluorrak eta metalek osatzen dituzten gatzak gatzik egonkorrenak dira.

Hidrogeno fluoruroa azido ahula da uretan disolbatzen denean. Beraz, metal alkalinoen fluoruroek disoluzio basikoak sortzen dituzte. Ur disoluzioetan dagoenean fluorrak fluoruro forma hartzen du, F- . Fluoruroa positiboki kargatuta dauden elementu batekin elkartzean sortutako konposatuak dira. Beste forma konplexu batzuk [FeF4]- eta H2F+ dira.[1]

Herrialde batzuetan, fluoruroa gehitzen zaio urari txantxarren agerpena saihestearren.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Fluor Aldatu lotura Wikidatan
  1. (Gaztelaniaz)  Flúor, 2017-09-18, https://es.wikipedia.org/w/index.php?title=Fl%C3%BAor&oldid=101969896. Noiz kontsultatua: 2017-10-05 .