Eztainu

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Eztainua
50 IndioaEztainuaAntimonioa
Ge

Sn

Pb
Sn-TableImage.png
Orokorra
Izena, Ikurra, Zenbakia Eztainua, Sn, 50
Serie kimikoa metalak
Taldea, periodoa, orbitala 14, 5, p
Itxura gris zilartsua
Eztainua
Masa atomikoa 118.710(7) g/mol
Konfigurazio elektronikoa [Kr] 4d10 5s² 5p²
Elektroiak orbitaleko 2, 8, 18, 18, 4
Propietate fisikoak
Egoera solidoa
Dentsitatea (0 °C, 101,325 kPa)
5.769 - 7.265 g/L
Urtze-puntua 505.08 K
(231.93 °C, 449.47 °F)
Irakite-puntua 2875 K
(2602 °C, 4716 °F)
Urtze-entalpia (zuria) 7.03 kJ·mol−1
Irakite-entalpia (zuria) 296.1 kJ·mol−1
Bero espezifikoa (25 °C) (25 Â°C, zuria) 27.112 J·mol−1·K−1
Lurrun-presioa
P/Pa 1 10 100 1 k 10 k 100 k
T/K 1497 1657 1855 2107 2438 2893
Propietate atomikoak
Kristal-egitura tetragonala
Oxidazio-zenbakia(k) 4, 2
Elektronegatibotasuna 1,96 (Paulingen eskala)
Ionizazio-potentziala 1.a: 708.6 kJ/mol
Erradio atomikoa
(batezbestekoa)
145 pm
Erradio atomikoa
(kalkulatua)
145 pm
Erradio kobalentea 141 pm
Van der Waalsen erradioa 217 pm
Datu gehiago
Eroankortasun termikoa (300 K) 180,5 W·m−1·K−1
Soinuaren abiadura (gas, 27 Â°C) 1310 m/s
Isotopo egonkorrenak
Artikulu nagusia: eztainuaren isotopoak
iso UE Sd-P D DE (MeV) DP
112Sn  %0,97 Sn egonkorra da 62 neutroirekin
114Sn  %0,66 Sn egonkorra da 64 neutroirekin
115Sn  %0,34 Sn egonkorra da 65 neutroirekin
116Sn  %14,54 Sn egonkorra da 66 neutroirekin
117Sn  %7,68 Sn egonkorra da 67 neutroirekin
118Sn  %24,22 Sn egonkorra da 68 neutroirekin
119Sn  %8,59 Sn egonkorra da 69 neutroirekin
120Sn  %32,58 Sn egonkorra da 70 neutroirekin
122Sn  %4,63 Sn egonkorra da 72 neutroirekin
124Sn  %5,79 Sn egonkorra da 74 neutroirekin
126Sm Sintetikoa ~1 E5 u β 0,380 126Sb
Erreferentziak

Eztainua elementu kimiko bat da, Sn ikurra eta 50 zenbaki atomikoa dituena. Ez da erraz oxidatzen eta beraz oso erabilgarria da korrosioari aurre egiteko. Eztainua kolore txuri zilartxuko metala da. Zinka baino gogortasun txikiagoa du eta beruna baino handiagoa. 100 Â°Cko tenperaturan oso harikortasun eta xaflakortasun handia du, eta horrela lortu daitezke eztainuzko orriak, dezima milimetroko batzuetako lodierakoak. Beroan oso hauskorra da eta hauskortu daiteke. Azido indartsuak atakatzen dute. Eztainua hiru forma alotropikoetan aurkitu daiteke:

  • Eztainu txuri erronbikoa
  • Eztainu txuri tetragonala
  • Eztainu gris kubikoa

Lehenengo bi formak kristalinoak dira, azkena, 18 Â°C baino gutxiagoko tenperaturan establea, hauts forman agertzen da. Tenperatura honen azpitik eztainu txuria, eztainu gris bihurtzen da, gero eta tenperatura txikiagoa izan, gero eta azkarrago. Eztainu oso elementu eskasa da lurran, bakarrik %0.001 da, nahiz eta mineral forman konzentraturik agertu, importanteena casiterita izanez, SnO2.

Erauzketa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bi prozeso ezberdinen bitartez lortu daiteke eztainua: - Kasiteritaren erredukzio pirometalurgikoaren bidez: Kasiterita impurezetatik banantzen da, eta erreberbero labe batera bidaltzen da, non, 1200-1300 Â°Cko tenperaturaz, koke karboiaren bidez eztainu purura erreduzitzen da.

SnO2 + 2 C --> 2 CO + Sn

Geroago, errefinatzen da impureza guztietatik banantzeko (printzipalki burdina eta kobrea), azkenik metala lortuz %99.8ko purutasun batekin. - Latorritik errekuperazio elektrolitikoaren bidez: Latorria eztainuzko kapa bat duen altzairua da. Duen kontsumo handiarengatik industria kontserbatzailetik, metodo ezberdinak landu izan dira honetatik abiatuz eztainua lortzeko. Ekonomikoena sodio hidroxidoko disoluzio batean latorria sartzea, honek eztainua disolbatzen du, eta geroago metala lortzen da elektrolisia disoluzio hortan aplikaturik.

Aplikazioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eztainua da metal oso erabili bat munduko ehuneka prozesu industrialetan. Purua denean altzairua estaltzeko erabiltzen da latorria eratuz, baita aleazio asko lortzeko ere: - Brontzea: Kobrea eta eztainuaren aleazioa. - Soldatzeko metala: Beruna eta eztainuaren aleazioa. Badaude beste hainbeste aleazio eztainuarekin, eta industria aeroespazialean titanoarekin aleaturik erabiltzen da, eta intsektizida batzuen osagai bezala.

Taldea → 1 2   3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18
↓ Periodoa
1 1
H
2
He
2 3
Li
4
Be
  5
B
6
C
7
N
8
O
9
F
10
Ne
3 11
Na
12
Mg
13
Al
14
Si
15
P
16
S
17
Cl
18
Ar
4 19
K
20
Ca
21
Sc
22
Ti
23
V
24
Cr
25
Mn
26
Fe
27
Co
28
Ni
29
Cu
30
Zn
31
Ga
32
Ge
33
As
34
Se
35
Br
36
Kr
5 37
Rb
38
Sr
39
Y
40
Zr
41
Nb
42
Mo
43
Tc
44
Ru
45
Rh
46
Pd
47
Ag
48
Cd
49
In
50
Sn
51
Sb
52
Te
53
I
54
Xe
6 55
Cs
56
Ba
* 71
Lu
72
Hf
73
Ta
74
W
75
Re
76
Os
77
Ir
78
Pt
79
Au
80
Hg
81
Tl
82
Pb
83
Bi
84
Po
85
At
86
Rn
7 87
Fr
88
Ra
** 103
Lr
104
Rf
105
Db
106
Sg
107
Bh
108
Hs
109
Mt
110
Ds
111
Rg
112
Uub
113
Uut
114
Uuq
115
Uup
116
Uuh
117
Uus
118
Uuo
* Lantanoideak 57
La
58
Ce
59
Pr
60
Nd
61
Pm
62
Sm
63
Eu
64
Gd
65
Tb
66
Dy
67
Ho
68
Er
69
Tm
70
Yb
** Aktinoideak 89
Ac
90
Th
91
Pa
92
U
93
Np
94
Pu
95
Am
96
Cm
97
Bk
98
Cf
99
Es
100
Fm
101
Md
102
No
Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Eztainu Aldatu lotura Wikidatan