William Ewart Gladstone

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
William Ewart Gladstone
William Ewart Gladstone crop.jpg
Erresuma Batuko Lehen Ministroa

1892-08-15 - 1894-03-02
Robert Gascoyne-Cecil, 3rd Marquess of Salisbury Itzuli - Archibald Primrose, 5th Earl of Rosebery Itzuli
Zigilu Pribatuaren Lorda

1892-08-15 - 1894-03-02
George Cadogan, 5th Earl Cadogan Itzuli - Edward Marjoribanks, 2nd Baron Tweedmouth Itzuli
Member of the 25th Parliament of the United Kingdom Itzuli

1892-07-04 - 1895-07-08
Barrutia: Midlothian Itzuli
Hautaketa: 1892 United Kingdom general election Itzuli
Oposizioaren buruzagia

1886-07-20 - 1892-08-11
Member of the 24th Parliament of the United Kingdom Itzuli

1886-07-02 - 1886-08-09
Barrutia: Leith Burghs Itzuli
Hautaketa: 1886 United Kingdom general election Itzuli
Member of the 24th Parliament of the United Kingdom Itzuli

1886-07-01 - 1892-06-28
Barrutia: Midlothian Itzuli
Hautaketa: 1886 United Kingdom general election Itzuli
Erresuma Batuko Lehen Ministroa

1886-02-01 - 1886-07-20
Robert Gascoyne-Cecil, 3rd Marquess of Salisbury Itzuli - Robert Gascoyne-Cecil, 3rd Marquess of Salisbury Itzuli
Member of the 23rd Parliament of the United Kingdom Itzuli

1885-11-24 - 1886-06-26
Barrutia: Midlothian Itzuli
Hautaketa: 1885 United Kingdom general election Itzuli
Chancellor of the Exchequer Itzuli

1880-04-28 - 1882-12-16
Stafford Northcote, 1st Earl of Iddesleigh Itzuli - Hugh Childers Itzuli
Erresuma Batuko Lehen Ministroa

1880-04-23 - 1885-06-09
Benjamin Disraeli - Robert Gascoyne-Cecil, 3rd Marquess of Salisbury Itzuli
Member of the 22nd Parliament of the United Kingdom Itzuli

1880-03-31 - 1885-11-18
Barrutia: Midlothian Itzuli
Hautaketa: 1880 United Kingdom general election Itzuli
Member of the 21st Parliament of the United Kingdom Itzuli

1874-01-31 - 1880-03-24
Barrutia: Greenwich Itzuli
Hautaketa: 1874 United Kingdom general election Itzuli
Erresuma Batuko Lehen Ministroa

1868-12-03 - 1874-02-17
Benjamin Disraeli - Benjamin Disraeli
Member of the 20th Parliament of the United Kingdom Itzuli

1868-11-17 - 1874-01-26
Barrutia: Greenwich Itzuli
Hautaketa: 1868 United Kingdom general election Itzuli
Member of the 19th Parliament of the United Kingdom Itzuli

1865-07-11 - 1868-11-11
Barrutia: South Lancashire Itzuli
Hautaketa: 1865 United Kingdom general election Itzuli
Member of the 18th Parliament of the United Kingdom Itzuli

1859-04-28 - 1865-07-06
Barrutia: Oxford University Itzuli
Hautaketa: 1859 United Kingdom general election Itzuli
Lord High Commissioner of the Ionian Islands Itzuli

1859-01-25 - 1859-02-17
John Young, 1st Baron Lisgar Itzuli - Henry Knight Storks Itzuli
Member of the 17th Parliament of the United Kingdom Itzuli

1857-03-27 - 1859-04-23
Barrutia: Oxford University Itzuli
Hautaketa: 1857 United Kingdom general election Itzuli
Member of the 16th Parliament of the United Kingdom Itzuli

1852-07-07 - 1857-03-21
Barrutia: Oxford University Itzuli
Hautaketa: 1852 United Kingdom general election Itzuli
Member of the 15th Parliament of the United Kingdom Itzuli

1847-07-29 - 1852-07-01
Barrutia: Oxford University Itzuli
Hautaketa: 1847 United Kingdom general election Itzuli
President of the Board of Trade Itzuli

1843-05-15 - 1845-02-05
Frederick John Robinson, 1st Viscount Goderich Itzuli - James Broun-Ramsay, 1st Marquess of Dalhousie Itzuli
Member of the 14th Parliament of the United Kingdom Itzuli

1841-06-29 - 1845-12-23
Barrutia: Newark Itzuli
Hautaketa: 1841 United Kingdom general election Itzuli
Member of the 13th Parliament of the United Kingdom Itzuli

1837-07-24 - 1841-06-23
Barrutia: Newark Itzuli
Hautaketa: 1837 United Kingdom general election Itzuli
Member of the 12th Parliament of the United Kingdom Itzuli

1835-01-06 - 1837-07-17
Barrutia: Newark Itzuli
Hautaketa: 1835 United Kingdom general election Itzuli
Member of the 11th Parliament of the United Kingdom Itzuli

1832-12-10 - 1834-12-29
Barrutia: Newark Itzuli
Hautaketa: 1832 United Kingdom general election Itzuli
Erresuma Batuko Kontseilu Pribatuko kidea


Secretary of State for War and the Colonies Itzuli


Edward Smith-Stanley, 14th Earl of Derby Itzuli - Henry Grey, 3rd Earl Grey Itzuli
Bizitza
Jaiotza Liverpool1809ko abenduaren  29a
Herrialdea  Britainia Handia eta Irlandako Erresuma Batua
 Erresuma Batua
Talde etnikoa Ingelesa
Heriotza Hawarden Castle Itzuli1898ko maiatzaren  19a (88 urte)
Hobiratze lekua Westminster abadia
Familia
Aita Sir John Gladstone, 1st Baronet
Ezkontidea(k) Catherine Gladstone Itzuli
Seme-alabak
Anai-arrebak
Hezkuntza
Heziketa Christ Church Itzuli
Eton College
Hizkuntzak ingelesa
Jarduerak
Jarduerak politikaria, diplomazialaria eta estatistikaria
Lantokia(k) Londres
Enplegatzailea(k) Edinburgheko Unibertsitatea
Jasotako sariak
Kidetza Royal Society
Hungariako Zientzien Akademia
Hellenic Philological Society of Constantinople Itzuli
Arteen eta Zientzien Ameriketako Estatu Batuetako Akademia
Linzeen Akademia
American Antiquarian Society Itzuli
Sinesmenak eta ideologia
Erlijioa anglikanismoa
Alderdi politikoa Erresuma Batuko Alderdi Kontserbadorea
Tory
Liberal Party Itzuli
William Ewart Gladstone Signature 2.svg

William Ewart Gladstone (Liverpool, 1809ko abenduaren 29a - Hawarden, Flintshire, 1898ko maiatzaren 19a) britainiar politikaria izan zen. Eskoziako merkatari familia batean jaio zen. Apaiz egiteko asmoak alde batera utzi eta politikan sartu zen. Liberala zen. Disraeli kontserbadoreen buru zela, bera liberalen buru izan zen; lehia handia izan zuten bi gizonek bizitza guztian zehar. Aurrenekoz lehen ministro izan zenean (1868-1874) berrikuntza handiak egin zituen: eliza eta estatua bereizi Irlandan, herri-hezkuntza, armada (Carwellen eraberritzea), justizia, bozketa sekretua (1872), eta bozketa-eskubidea ia guztiengana zabaltzen zuen legea (1885). Irlandako arazoak izan ziren nagusi bere bigarren ministerioan (1880-1885): berak proposatzen zuen Home Rule (Irlandako autonomia) ez zen onartu eta bere gainbehera ekarri zuen (1885), eta ondoren bere alderdiaren haustura. Atzerriko politikan, bakezaletasunak bazterturik utzi zuen, eta kontrakoen kritikak erakarri zizkion. Haien berekoikeria gaitzesten zuen Gladstonek, gutxiengoen eskubideak gordetzearen aldeko baitzen. Bulgariarren auzia zela eta, Disraeli gobernutik egotzi zuen (1880). Azken aldiz lehen ministro izan ondoren (1892-1894), berriro Home Rule delakoa Lorden Ganberak onartu ez zuenean, politika utzi zuen betiko.

Irlandarako Home Ruleri buruzko eztabaida[aldatu | aldatu iturburu kodea]

« Gure legebiltzarraren historian, lehen aldiz Irlandan hitza egiazkotasunez adierazi da, eta arretaz entzun dugu. (...). Orain, herrialde hori uler dezakegu, bere helburuen eta borondatearen berri izateko egoeran gaude benetan. Zer-nolakoa da gaur egun arazoa? Nire kide ohoragarriek inoiz amets egin al zuten nazio baten aurkako gatazka hasiko zutenik? Zer oztopok geldiaraz dezake nazio baten aldarrikapena, gehiegizkoa edo arriskutsua ez denean? Eta badakit milioika eta milioika lagunek aldarrikapena ez dutela gehiegizkotzat edo arriskutsutzat hartzen. Gure ikuspuntutik, gai bati baino ezin zaizkio eragozpenak jarri: behar bezalako erantzun hori noiz eta zer egoeratan eman behar den jakitea. Izan ere, erantzun positibo bat lortuko dugu, horretaz ziur gaude. Askatasunez eta duintasunez eman daiteke, esker oneko eta onarpeneko testigantzak jasoaz; edo mehatxupean edo erresuminez (...). Beraz, gure ikuspuntutik gai horri dagokionez, oinarrizo alde bat dago, eta alde hori da guk gaur modu honetan jokatzeko funtsezko arrazoia.

Irlandari hitza eman diogu. Denok, guk ere bai, arreta jarri behar diogu une horri. Halaber, denok, guk ere bai, hitz hori aditu behar dugu, bi aldeetan. Auzi hori dela-eta desadostasun handia dago bi aldeen artean, amildegi ia zeharkaezina (...).

»
William Gladstone, hitzaldia Britaniar Legebiltzarrean, 1886ko ekainak 7

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: William Ewart Gladstone Aldatu lotura Wikidatan