William Ewart Gladstone

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
William Ewart Gladstone
1271754717 william-e.-gladstone.jpg
Zigilu Pribatuaren Lorda

1892ko abuztuak 15 - 1894ko martxoak 2
George Cadogan, 5th Earl Cadogan - Edward Marjoribanks, 2nd Baron Tweedmouth
Erresuma Batuko Lehen Ministroa

1892ko abuztuak 15 - 1894ko martxoak 2
Robert Gascoyne-Cecil, 3rd Marquess of Salisbury - Archibald Primrose, 5th Earl of Rosebery
Member of the 25th Parliament of the United Kingdom

1892ko uztailak 4 - 1895eko uztailak 8
Barrutia: Midlothian
Hautaketa: United Kingdom general election, 1892
Oposizioaren buruzagia

1886ko uztailak 20 - 1892ko abuztuak 11
Member of the 24th Parliament of the United Kingdom

1886ko uztailak 2 - unknown value
Barrutia: Leith Burghs
Hautaketa: United Kingdom general election, 1886
Member of the 24th Parliament of the United Kingdom

1886ko uztailak 1 - 1892ko ekainak 28
Barrutia: Midlothian
Hautaketa: United Kingdom general election, 1886
Erresuma Batuko Lehen Ministroa

1886ko otsailak 1 - 1886ko uztailak 20
Robert Gascoyne-Cecil, 3rd Marquess of Salisbury - Robert Gascoyne-Cecil, 3rd Marquess of Salisbury
Member of the 23rd Parliament of the United Kingdom

1885eko azaroak 24 - 1886ko ekainak 26
Barrutia: Midlothian
Hautaketa: United Kingdom general election, 1885
Chancellor of the Exchequer

1880ko apirilak 28 - 1882ko abenduak 16
Stafford Northcote, 1st Earl of Iddesleigh - Hugh Childers
Erresuma Batuko Lehen Ministroa

1880ko apirilak 23 - 1885eko ekainak 9
Benjamin Disraeli - Robert Gascoyne-Cecil, 3rd Marquess of Salisbury
Member of the 22nd Parliament of the United Kingdom

1880ko martxoak 31 - 1885eko azaroak 18
Barrutia: Midlothian
Hautaketa: United Kingdom general election, 1880
Member of the 21st Parliament of the United Kingdom

1874ko urtarrilak 31 - 1880ko martxoak 24
Barrutia: Greenwich
Hautaketa: United Kingdom general election, 1874
Erresuma Batuko Lehen Ministroa

1868ko abenduak 3 - 1874ko otsailak 17
Benjamin Disraeli - Benjamin Disraeli
Member of the 20th Parliament of the United Kingdom

1868ko azaroak 17 - 1874ko urtarrilak 26
Barrutia: Greenwich
Hautaketa: United Kingdom general election, 1868
Member of the 19th Parliament of the United Kingdom

1865eko uztailak 11 - 1868ko azaroak 11
Barrutia: South Lancashire
Hautaketa: United Kingdom general election 1865
Member of the 18th Parliament of the United Kingdom

1859ko apirilak 28 - 1865eko uztailak 6
Barrutia: Oxford University
Hautaketa: United Kingdom general election, 1859
Member of the 17th Parliament of the United Kingdom

1857ko martxoak 27 - 1859ko apirilak 23
Barrutia: Oxford University
Hautaketa: United Kingdom general election, 1857
Member of the 16th Parliament of the United Kingdom

1852ko uztailak 7 - 1857ko martxoak 21
Barrutia: Oxford University
Hautaketa: United Kingdom general election, 1852
Member of the 15th Parliament of the United Kingdom

1847ko uztailak 29 - 1852ko uztailak 1
Barrutia: Oxford University
Hautaketa: United Kingdom general election, 1847
President of the Board of Trade

1843ko maiatzak 15 - 1845eko otsailak 5
Frederick John Robinson, 1st Viscount Goderich - James Broun-Ramsay, 1st Marquess of Dalhousie
Member of the 14th Parliament of the United Kingdom

1841eko ekainak 29 - 1845eko abenduak 31
Barrutia: Newark
Hautaketa: United Kingdom general election, 1841
Member of the 13th Parliament of the United Kingdom

1837ko uztailak 24 - 1841eko ekainak 23
Barrutia: Newark
Hautaketa: United Kingdom general election, 1837
Member of the 12th Parliament of the United Kingdom

1835eko urtarrilak 6 - 1837ko uztailak 17
Barrutia: Newark
Hautaketa: United Kingdom general election 1835
Member of the 11th Parliament of the United Kingdom

1832ko abenduak 10 - 1834ko abenduak 29
Barrutia: Newark
Hautaketa: United Kingdom general election, 1832
Member of the Privy Council of the United Kingdom


Erresuma Batuko parlamentuko kidea


Secretary of State for War and the Colonies


Edward Smith-Stanley, 14th Earl of Derby - Henry Grey, 3rd Earl Grey
Bizitza
Jaiotza Liverpool1809ko abenduaren 29a
Herrialdea Britaina Handia eta Irlandako Erresuma Batua
Heriotza Hawarden Castle1898ko maiatzaren 19a (88 urte)
Hobiratze lekua Westminster abadia
Familia
Aita Sir John Gladstone, 1st Baronet
Ezkontidea(k) Catherine Gladstone
Seme-alabak
Anai-arrebak
Hezkuntza
Heziketa Christ Church
Eton College
Hizkuntzak ingelesa
Jarduerak
Jarduerak politikaria, diplomazialaria eta estatistikaria
Lantokia(k) Londres
Jasotako sariak
Kidetza Royal Society
Hungariako Zientzien Akademia
Hellenic Philological Society of Constantinople
Arteen eta Zientzien Ameriketako Estatu Batuetako Akademia
Linzeen Akademia
American Antiquarian Society
Sinesmenak eta ideologia
Erlijioa anglikanismoa
Alderdi politikoa Erresuma Batuko Alderdi Kontserbadorea
Tories
Liberal Party
William Ewart Gladstone Signature 2.svg

William Ewart Gladstone (Liverpool, 1809ko abenduaren 29a - Hawarden, Flintshire, 1898ko maiatzaren 19a) britainiar politikaria izan zen. Eskoziako merkatari familia batean jaio zen. Apaiz egiteko asmoak alde batera utzi eta politikan sartu zen. Liberala zen. Disraeli kontserbadoreen buru zela, bera liberalen buru izan zen; lehia handia izan zuten bi gizonek bizitza guztian zehar. Aurrenekoz lehen ministro izan zenean (1868-1874) berrikuntza handiak egin zituen: eliza eta estatua bereizi Irlandan, herri-hezkuntza, armada (Carwellen eraberritzea), justizia, bozketa sekretua (1872), eta bozketa-eskubidea ia guztiengana zabaltzen zuen legea (1885). Irlandako arazoak izan ziren nagusi bere bigarren ministerioan (1880-1885): berak proposatzen zuen Home Rule (Irlandako autonomia) ez zen onartu eta bere gainbehera ekarri zuen (1885), eta ondoren bere alderdiaren haustura. Atzerriko politikan, bakezaletasunak bazterturik utzi zuen, eta kontrakoen kritikak erakarri zizkion. Haien berekoikeria gaitzesten zuen Gladstonek, gutxiengoen eskubideak gordetzearen aldeko baitzen. Bulgariarren auzia zela eta, Disraeli gobernutik egotzi zuen (1880). Azken aldiz lehen ministro izan ondoren (1892-1894), berriro Home Rule delakoa Lorden Ganberak onartu ez zuenean, politika utzi zuen betiko.

Irlandarako Home Ruleri buruzko eztabaida[aldatu | aldatu iturburu kodea]

« Gure legebiltzarraren historian, lehen aldiz Irlandan hitza egiazkotasunez adierazi da, eta arretaz entzun dugu. (...). Orain, herrialde hori uler dezakegu, bere helburuen eta borondatearen berri izateko egoeran gaude benetan. Zer-nolakoa da gaur egun arazoa? Nire kide ohoragarriek inoiz amets egin al zuten nazio baten aurkako gatazka hasiko zutenik? Zer oztopok geldiaraz dezake nazio baten aldarrikapena, gehiegizkoa edo arriskutsua ez denean? Eta badakit milioika eta milioika lagunek aldarrikapena ez dutela gehiegizkotzat edo arriskutsutzat hartzen. Gure ikuspuntutik, gai bati baino ezin zaizkio eragozpenak jarri: behar bezalako erantzun hori noiz eta zer egoeratan eman behar den jakitea. Izan ere, erantzun positibo bat lortuko dugu, horretaz ziur gaude. Askatasunez eta duintasunez eman daiteke, esker oneko eta onarpeneko testigantzak jasoaz; edo mehatxupean edo erresuminez (...). Beraz, gure ikuspuntutik gai horri dagokionez, oinarrizo alde bat dago, eta alde hori da guk gaur modu honetan jokatzeko funtsezko arrazoia.

Irlandari hitza eman diogu. Denok, guk ere bai, arreta jarri behar diogu une horri. Halaber, denok, guk ere bai, hitz hori aditu behar dugu, bi aldeetan. Auzi hori dela-eta desadostasun handia dago bi aldeen artean, amildegi ia zeharkaezina (...).

 »
William Gladstone, hitzaldia Britaniar Legebiltzarrean, 1886ko ekainak 7

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: William Ewart Gladstone Aldatu lotura Wikidatan