Bogota

Wikipedia(e)tik
Bogotá» orritik birbideratua)
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Bogota
 Kolonbia
Bogotá, Cundinamarca, Colombia.jpg
Bogotako bandera

Bogotako armarria

Administrazioa
Herrialdea  Kolonbia
Departamendua Hiriburu Barrutia
Alkatea Enrique Peñalosa Londoño
Izen ofiziala Bogotá D. C.
Geografia
Koordenatuak 4° 35′ 56″ N, 74° 04′ 51″ W / 4.5988888888889°N,74.080833333333°W / 4.5988888888889; -74.080833333333Koordenatuak: 4° 35′ 56″ N, 74° 04′ 51″ W / 4.5988888888889°N,74.080833333333°W / 4.5988888888889; -74.080833333333
Bogota hemen kokatua: Kolonbia
Bogota
Bogota
Bogota (Kolonbia)
Azalera 1.775,98 km²
Altuera 2.640 m.
Demografia
Biztanleria 7.980.001 biztanle (2016[1])
Metropolia 9.300.331
Dentsitatea 4.493,29 bizt/km²
Informazio gehigarria
Sorrera 1538ko abuztuaren 6a
Telefono aurrizkia 1
Webgunea http://www.bogota.gov.co/
Metropolitan Area of Bogota.png

Bogota[2] (gaztelaniaz: Bogotá), izen ofiziala Bogotá Distrito Capital (D. C.), Kolonbiako hiriburua eta hiririk handiena da. Cundinamarca departamenduko hiriburua bada ere, alderdi administratiboan Hiriburu Barruti bereizi eta deszentralizatua da[3]. Herrialdearen erdialdean dago, 2.640 metrotan itsas mailatik gora. 1.776 kilometro koadroko eremua dauka[4] eta 2005ean 6.776.009 biztanle zituen; metropoli-barrutiak 7.881.156 zituen[5]. Hego Amerikako bosgarren hiri handiena da, Sao Paulo, Rio de Janeiro, Buenos Aires eta Limaren ondoren.

Izena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Izena txibtxazko "bacatá" hitzatik dator, «mugaldeko lurraldea» esan nahi duena.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bogota Kolonbiaren erdialdean dago, 2.640 metrotan itsas mailatik gora, Bogotako sabanan. Hau Andeetako goi-ordoki bat da, Ekialdeko mendilerroan kokatua.

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Datu klimatikoak (Bogotá, El Dorado nazioarteko aireportua)
Hila Urt Ots Mar Api Mai Eka Uzt Abu Ira Urr Aza Abe Urtekoa
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 24.9 24.8 24.9 23.2 23.5 23.1 22.4 23.6 23.3 23.6 24.0 23.8 24.9
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 19.9 19.9 19.9 19.5 19.2 18.7 18.3 18.6 19.0 19.2 19.3 19.5 19.3
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) −3.0 −6.4 −3.2 0.0 0.7 1.0 0.4 −1.5 −0.2 0.5 −3.0 −6.0 −6.4
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 5.5 6.4 7.6 8.5 8.7 8.3 7.7 7.3 7.1 7.6 7.9 6.3 7.4
Euria (mm) 29.4 41.1 65.3 103.0 92.2 53.8 41.9 45.9 70.0 107.0 91.3 52.8 793.7
Euri egunak (≥ 1 mm) 8 11 14 18 20 18 17 16 16 18 17 12 185
Eguzki orduak 187.1 148.2 143.1 109.8 112.9 113.9 136.3 137.3 122.1 120.7 130.8 162.9 1625.1
Iturria: [6]

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Indiar txibtxen zibilizazio-gunea izan zen. 1538ko abuztuaren 6an Gonzalo Jiménez de Quesada espainiar konkistatzaileak fundatu zuen Santa Fé de Bogotá izenarekin. Espainiaren Granada Berriko Erregeorderriaren hiriburua izan zen (1598-1819) Kolonbiako hiriburu bihurtu baino lehen. 1827. urteko lurrikarak suntsitu zituen hiriko eraikuntza zaharrak[7].

Hedabideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hiri senidetuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1.   [www.dane.gov.co/files/investigaciones/poblacion/proyepobla06_20/ProyeccionMunicipios2005_2020.xls Resultados y proyecciones (2005-2020) del censo 2005], dane.gov.co, www.dane.gov.co/files/investigaciones/poblacion/proyepobla06_20/ProyeccionMunicipios2005_2020.xls. Noiz kontsultatua: 2016-12-23 .
  2.   Euskaltzaindia, 38. araua: Munduko estatu-izenak, herritarren izenak, hizkuntza ofizialak eta hiriburuak, http://www.euskaltzaindia.net/dok/arauak/Araua_0038.pdf .
  3. Organización del Distrito Capital, bogota.gov.co
  4. Bogotá una ciudad andina, bogota.gov.co
  5. 2005eko erroldaren emaitzak, dane.gov.co
  6. Instituto de Hidrología, Meteorología y Estudios Ambientales http://bart.ideam.gov.co/cliciu/bogota/tabla.htm
  7. Lur entziklopedietatik hartua.

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Bogota Aldatu lotura Wikidatan