Panama Hiria

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Panama Hiria
Panama
 Panama
Montage Panama City.jpg
Bandera de Ciudad de Panamá.svg Coat of Arms of Panama City.svg
Administrazioa
Herrialdea  Panama
Panamaren banaketa administratiboa Panamako probintzia
District of Panama Panamá District
Izen ofiziala Panama
Jatorrizko izena Panama
Geografia
Koordenatuak 9° 00′ N, 79° 30′ W / 9°N,79.5°W / 9; -79.5Koordenatuak: 9° 00′ N, 79° 30′ W / 9°N,79.5°W / 9; -79.5
Panama Hiria hemen kokatua: Panama
Panama Hiria
Panama Hiria
Panama Hiria (Panama)
Azalera 275 km²
Altuera 2 m
Demografia
Biztanleria 880.691 bizt. (2013ko abenduak 31)
Dentsitatea 3.202,51 bizt/km²
Informazio gehigarria
Sorrera 1519ko abuztuak 25
Telefono aurrizkia 507
Ordu eremua UTC−05:00
Hiri senidetuak Taipei, Fort Lauderdale, Guadalajara, Incheon, Miami, Tel Aviv, Paita, Mexiko Hiria, Madril eta San Diego
http://mupa.gob.pa

Panama Hiria[1] (gaztelaniaz: Ciudad de Panamá) Panamako hiriburua eta portua da. Panamako golkoaren ertzean dago, Ozeano Barean, Panamako kanalaren sarreran.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sabanako klima dago, Aw Köppen klima sailkapenaren arabera.

Datu klimatikoak (Panama Hiria, 1971-2000)
Hila Urt Ots Mar Api Mai Eka Uzt Abu Ira Urr Aza Abe Urtekoa
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 33.4 34.2 34.8 35.4 34.5 33.8 33.9 33.9 32.9 32.6 32.9 33.3 33.8
Batez besteko tenperatura (ºC) 26.0 26.3 26.6 27.5 27.8 27.6 27.5 27.4 27.0 26.7 26.6 26.3 26.9
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 24.0 24.4 25.4 26.5 25.1 25.3 25.0 25.9 25.0 25.8 25.3 25.2 25.2
Pilatutako prezipitazioa (mm) 29.3 10.1 13.1 64.7 225.1 235.0 168.5 219.9 253.9 330.7 252.3 104.6 1907.2
Prezipitazio egunak (≥ 0.1 mm) 2.9 1.3 1.4 4.9 15.0 16.0 14.0 15.0 17.0 20.0 16.0 7.5 131
Iturria: World Meteorological Organization[2]

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1519. urtean sortu zuen Panama Hiri zaharra Pedrarias Davila gobernadore eta konkistatzaile espainiarrak. Pascual Andagoiakoa arabarra ere zegoen sorrera-taldean. Garrantzi handiko merkaritza hiria bihurtu zen eta XVI. eta XVII. mendeetan itsaslapurrek hiria eskuratzeko saio ugari egin zituzten; 1671. urtean erabat suntsitu zuen hiria Henry Morgan piratak. XVIII. mendean Panama Hiriaren hondamen politiko eta ekonomikoa izan zen, eta 1751n Granada Berriko lurraldearen (gaur egungo Kolonbia) barnean geratu zen.

XIX. mendean gorabehera asko izan ziren; burujabetasuna lortzeko ahalegin askoren ondoren, 1903an bereizi zen Panamako estatua Kolonbiatik, baina urte hartan bertan Estatu Batuek Panama Hiriaren gaineko eskubideak lortu zituzten. 1914an Panamako kanala zabaldu ondoren, bizkor hazi zen Panama Hiria eta Estatu Batuetako soldaduen aisiarako hiri bihurtu zen. 1989. urteko abenduaren 20an Estatu Batuetako osteek hiria hartu zuten.

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hiriaren hegoaldean Balboa dago, Panamako kanalarekin batera hiriko ekonomiaren oinarria osatzen duen jarduera handiko portua. Panaman daude, halaber, ubidearen trafikoa bermatzen duten administrazio erakundeak eta munduko banketxe nagusien egoitzak. Industriari dagokionez, garagardogintza, petrolio findegiak, ehungintza, zurgintza, janari industria eta tabakogintza dira alor nagusiak. Tocumengo nazioarteko aireportuak, Panamako burdinbideak eta autobide sare zabal batek lotzen ditu Panama Hiria eta Panamako Errepublikako eskualde nagusiak.

Ondarea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aipagarriak dira Espainiaren kolonia izan zen garaiko monumentu ugariak, plazak, katedrala eta San Francisco eliza, besteak beste. Eraikuntza modernoen artean Justizia eta La Presidencia jauregiak, Jauregi Nazionala eta El Panama hotela dira aipagarrienak.

Hiritar ezagunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Panama Hiria Aldatu lotura Wikidatan