Oion

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Oion
 Araba, Euskal Herria
Oion 2008 1 29.JPG
Oiongo Jasokundeko Andre Mariaren eliza

Oiongo armarria

Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Euskal Autonomia Erkidegoa
Lurraldea Araba
Eskualdea Arabako Errioxa
Izen ofiziala Escudo de Oyon.svg Oyón-Oion
Alkatea Jose Eduardo Terroba Cabezon EAJlogo.jpg
Posta kodea 01320
INE kodea 01043
Herritarra oiondar
Kokapena
Koordenatuak 42° 30′ 21″ N, 2° 26′ 11″ W / 42.5059034°N,2.4364407°W / 42.5059034; -2.4364407Koordenatuak: 42° 30′ 21″ N, 2° 26′ 11″ W / 42.5059034°N,2.4364407°W / 42.5059034; -2.4364407
Oion hemen kokatua: Araba
Oion
Oion
Oion (Araba)
Openstreetmap logo.svg Ikusi OpenStreetMapen
Azalera 45,16 km2
Garaiera 440 metro
Distantzia 58 km Gasteiza
Demografia
Biztanleria 3.414 biztanle (2015) — (Green Arrow Up.svg 26)
% 50,72 Twemoji 1f6b9.svg  Twemoji 1f6ba.svg % 49,28
Dentsitatea 75,6 biztanle/km²
Hazkundea
(2003-2013)[1]
Green Arrow Up.svg% 27,89
Zahartze tasa[1] % 14,18
Ugalkortasun tasa[1] ‰ 44,33
Ekonomia
Jarduera tasa[1] % 82,65 (2011)
Genero desoreka[1] % 4,03 (2011)
Langabezia erregistratua[1] % 18,65 (2013)
Kultura
Euskaldunak % 23,2 (2010)
Euskararen erabilera

3,3 (2011)
Datu gehigarriak
Sorrera 1633. urtea
Webgunea http://www.ayuntamientodeoyon.com/


Oion Arabako hego-ekialdeko udalerri bat da, Arabako Errioxa kuadrilla edo eskualdekoa. Arabako lurralde historikoko udalerririk populatuenetan bosgarrena da, Gasteiz, Laudio, Amurrio eta Agurainen ondoren, 3.101 biztanle baitzituen 2008an. Azken urteotan asko hazi da; izan ere, Logroñoren lo-hiria bihurtu da, handik 4 kilometro besterik ez dagoenez. Gasteiztik, ordea, 58 bat kilometrora dago.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1633an Guardiatik banandu zen, Felipe IV.aren eskutik hiribildu titulua jasota.

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oiongo ekonomiaren gaur egungo motor nagusia ardogintza da. Oiondar askok ardoaren inguruko negozioan dihardu, herrian ehunka mahasti-hektarea dauzkaten enpresa handiak baitaude. Olioa ekoizteko olibondoak ere badaude.

Aipatzekoa da Arabar Errioxako enpresen %40 Oionen daudela kokatuta.

Banaketa administratiboa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerria hiru herriz osatua dago:

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oiongo biztanleria
Datu-iturria: www.ine.es

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2011ko maiatzaren 22ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz, PP alderdiko Rubén Garrido hautatu zuten alkate.

2015ko hauteskundeen ondoren, berriz, EAJ alderdiko Eduardo Terroba bihurtu zen alkate, PSE-EE eta Euskal Herria Bildu alderdien botoei esker.

Oiongo udalbatza

Alderdia

2015eko maiatzaren 24a

2011ko maiatzaren 22a

Zinegotziak Boto kopurua Zinegotziak Boto kopurua
Alderdi Popularra (PP)
4 / 11
578 (% 35,86)
5 / 11
665 (% 42,33)
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ)
4 / 11
557 (% 34,55)
3 / 11
480 (% 30,55)
Euskal Herria Bildu*
2 / 11
257 (% 15,94)
2 / 11
244 (% 15,53)
Euskadiko Alderdi Sozialista (PSE-EE(PSOE))
1 / 11
144 (% 8,93)
1 / 11
160 (% 10,18)
*2011ko hauteskundeetan Bildu gisa aurkeztu zen koalizioa.
Datuen iturria: Hauteskundeen emaitzak euskadi.net webgunean

Kultura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hizkuntza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oionek ikastola dauka 1978tik, "San Bizente" izena duena. Helduentzat IKAren euskaltegia ere badago.

1984, 1997, 2000 eta 2009. urteetan antolatu zuten bertan Arabako ikastolen jaia, Araba Euskaraz alegia. 2015ean bosgarren aldia izango du, baina Gasteizen egingo da.

Jaiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Katxiaren Iraulia, urtarrilaren 21 eta 22an. Herriaren independentzia ospatzen duen antzinako dantza da, 300 urte baino gehiago dituena.[2]
  • Herriko zaindari diren Done Bikendi eta Done Anastasioren jaiak, urtarrilaren 21an eta 22an.
  • Abuztuaren azken astean Esker Oneko Jaiak ere izaten dira Oionen.

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Labrazaren ikuspegia.
  • Oiongo Jasokundeko Andre Mariaren eliza, barroko estilokoa, baina XVIII. mendean eraikia. Herriko ondare zibilari dagokionez, Kondeen Jauregia eta Marques del Puertoren Jauregia dira aipagarrienak.
  • Labraza hiribildu harresiduna, Erdi Aroko kutsu ederrekoa.

Oiondar ospetsuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Oion Aldatu lotura Wikidatan
Portal.svg
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Araba