Navaridas
| Navaridas | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Navaridaseko ikuspegi orokorra | |||||||||||
|
| |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatua | Espainia | ||||||||||
| Erkidegoa | Euskal Autonomia Erkidegoa | ||||||||||
| Lurraldea | Araba | ||||||||||
| Eskualdea | Arabako Errioxa | ||||||||||
| Izen ofiziala | |||||||||||
| Alkatea | Mikel Fernandez Calleja (Euzko Alderdi Jeltzalea) | ||||||||||
| Posta kodea | 01309 | ||||||||||
| INE kodea | 01041 | ||||||||||
| Herritarra | navaridastar | ||||||||||
| Kokapena | |||||||||||
| Koordenatuak | 42°32′46″N 2°37′24″W / 42.546111111111°N 2.6233333333333°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 8,92 km² | ||||||||||
| Garaiera | 530 metro | ||||||||||
| Distantzia | 43 km Gasteiza | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 192 (2025: | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 24,66 bizt/km² | ||||||||||
| Hazkundea (2003-2013)[1] | |||||||||||
| Zahartze tasa[1] | % 20,53 | ||||||||||
| Ugalkortasun tasa[1] | ‰ 47,62 | ||||||||||
| Ekonomia | |||||||||||
| Jarduera tasa[1] | % 78,57 (2011) | ||||||||||
| Genero desoreka[1] | % 14,58 (2011) | ||||||||||
| Langabezia erregistratua[1] | % 3,6 (2013) | ||||||||||
| Euskara | |||||||||||
| Euskaldunak[2] | % 21.92 + % 11.42 hartzaile (2021) | ||||||||||
| Kaleko erabilera [3] | % (2021) | ||||||||||
| Etxeko erabilera[4] | % 5.48 (2021) | ||||||||||
| Datu gehigarriak | |||||||||||
Navaridas[5] edo Nabaridas Arabako hegoaldeko udalerria da, Arabako Errioxako Kuadrillakoa. Gasteiztik 43 bat kilometrora dago. 2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 219 biztanle ditu. Izen bereko herria udalerriaren erdialdean dago.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Ingurune naturala
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Mayor ibaiak iparretik hego-ekialdera ureztatzen du Navaridas udalerria. Herriburua eskuineko bazterrean dago.
Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Iparraldean: Leza.
- Hegoaldean: Eltziego.
- Ekialdean: Guardia.
- Mendebaldean: Villabuena Araba.
Historia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Antzina bi herrigune zeuden: Navaridas de Yuso eta Navaridas de Suso. Bigarrenak dokumentatua dagoen sute bat izan zuen 1366an, eta 1427rako desagertua omen zen. Guardiako jurisdikziokoa izan zen Navaridas, Nafarroako Erresumaren pean. Guardiatik 1668an banandu zen, Karlos II.a Espainiakoak hiribildu-titulu bat eman zionean.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Politika
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023-2027 legegintzaldia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| 2023ko hauteskundeen ondorengo Navaridasko udalbatza | |||||
| Alderdia | 2023ko maiatzak 28 | ||||
| Zinegotziak | Boto kopurua | ||||
| Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ) | 3 / 5 |
58 (% 47,15)
| |||
| Alderdi Popularra (PP) | 2 / 5 |
54 (% 43,90)
| |||
| Euskadiko Alderdi Sozialista-Euskadiko Ezkerra (PSE-EE) | 0 / 5 |
6 (% 4,88)
| |||
| *250 biztanle baino gutxiagoko udalerrietan, hautagai zerrenda irekiekin bozkatzen denez, boto guztien ehuneko totala ez da zergaitik 100 izan behar. | |||||
| Datuen iturria: Hauteskunde emaitzak. Eusko Jaurlaritza | |||||
Alkateak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Hauek izan dira Navaridasko azken alkateak:
| Alkatea | Agintaldi hasiera | Agintaldi amaiera | Alderdia[6] | |
| Jose Luis Aldazabal[7] Beitia[8]/Echeita[6][9] | 1979 | 1983 | Zentro Demokratikoaren Batasuna | |
| Jose Luis Fernandez Saenz de Navarrete[6][7] | 1983 | 1987 | Euzko Alderdi Jeltzalea | |
| Basilio Blanco Mauleon[6] | 1987 | 1991 | Euzko Alderdi Jeltzalea | |
| Isaac Maria Majuelo Martinez de Bujo[6] | 1991 | 1995 | Euzko Alderdi Jeltzalea | |
| Isaac Maria Majuelo Martinez de Bujo[6] | 1995 | 1999 | Euzko Alderdi Jeltzalea | |
| Felix Martinez Aguiriano[6] | 1999 | 2003 | Alderdi Popularra | |
| Felix Martinez Aguiriano[6] | 2003 | 2007 | Alderdi Popularra | |
| Emilio Ramos Martinez de la Piscina[6][10] | 2007 | 2011 | Euzko Alderdi Jeltzalea | |
| Miguel Angel Fernandez Gonzalez[6][10][11] | 2011 | 2015 | Alderdi Popularra | |
| Miguel Angel Fernandez Gonzalez[6][11] | 2015 | 2019 | Alderdi Popularra | |
| Miguel Angel Fernandez Gonzalez[6][12][13][14][11] | 2019 | 2023 | Alderdi Popularra | |
| Mikel Fernandez Calleja[15][16][17][18] | 2023 | Jardunean | Euzko Alderdi Jeltzalea | |
Garraioa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Araba Bus sareko
lineak zerbitzua ematen dio udalerri honi:
|
Gainera, Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu udalerrian:
|
Kultura
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiak eta ospakizunak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Herriko jai nagusiak ekainaren 2an ospatzen dira Ortegako San Joanen omenez. Abenduaren 7tik abenduaren 8ra, bestalde, Mañasko jaia antolatzen da.
Ondasun nabarmenak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Sortze Garbiaren eliza, harlanduz eraikia. Atari barrokoa du.
- Ortegako San Joanen baseliza, XVIII. mendekoa.
- Donejakueren baseliza gotiko berantiarra (XVI. mende ingurukoa), Eltziegorako bidean.
- Sodupetarren jauregia, XVIII. mendekoa.
- Santa Eulaliako nekropolia, X. mende ingurukoa.
- Alto de Castejón edo Kastejon Gainako aztarnategia
Navaridastar ospetsuak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Alvaro Sodupe Santander (1843-1889), militar eta kazetari karlista[19].
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ a b c d e f Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
- ↑ Euskararen Adierazle Sistema. Euskara-gaitasuna adinaren eta sexuaren arabera. EAE (eskualdeka/udalerrika). Eusko Jaurlaritza.
- ↑ «Kaleko erabilera herrialdez herrialde» Euskararen erabilera (Wikipedia).
- ↑ «Etxeko erabilera» Euskararen erabilera (Wikipedia).
- ↑ Arabako herri izendegia (Euskaltzaindia)
- ↑ a b c d e f g h i j k l (Gaztelaniaz) «Base de datos de Alcaldes y Concejales: Ministerio de Política Territorial y Función Pública.» www.mptfp.gob.es (kontsulta data: 2020-03-21).
- ↑ a b «Navaridas» Auñamendi Eusko Ikaskuntza (kontsulta data: 2020-04-13).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Consulta de resultados electorales. Ministerio del Interior» www.infoelectoral.mir.es (kontsulta data: 2021-01-13).
- ↑ (Gaztelaniaz) «La ilusión de aquellos Alcaldes de hace 40 años» Blog Rioja Alavesa (kontsulta data: 2020-03-09).
- ↑ a b (Gaztelaniaz) «La suerte sonríe al PP en Navaridas» El Correo 2011-06-07 (kontsulta data: 2025-01-29).
- ↑ a b c (Gaztelaniaz) «El exalcalde de Navaridas deja el PP por «visiones diferentes» con la ejecutiva alavesa» El Correo 2024-06-11 (kontsulta data: 2025-01-29).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Kripan, Leza, Moreda, Navaridas y Samaniego diseñan municipios sostenibles para 2030» El Correo 2020-03-05 (kontsulta data: 2025-11-29).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Navaridas inaugura su calle Madrid en presencia del alcalde Martinez Almeida» Diario de Noticias de Álava 2022-12-24 (kontsulta data: 2024-01-30).
- ↑ «Aldaba jo dute Oionen» Alea 2023-05-29 (kontsulta data: 2023-06-08).
- ↑ «Hego Euskal Herriko alkateak 2023ko ekainak 17» Orain 2023-06-17 (kontsulta data: 2025-12-03).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Todos los alcaldes y alcaldesas de Álava, pueblo a pueblo» Diario de Noticias de Álava 2023-06-18 (kontsulta data: 2024-01-29).
- ↑ (Gaztelaniaz) «“Es asombrosa la implicación de la gente para sacar adelante la Fiesta de la Vendimia”» Diario de Noticias de Álava 2023-09-17 (kontsulta data: 2024-01-30).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Navaridas apoya el cambio de nombre de la Cuadrilla de Laguardia-Rioja Alavesa» El Correo 2024-06-22 (kontsulta data: 2025-01-29).
- ↑ «de Sodupe Santander, Álvaro» Auñamendi Eusko Ikaskuntza (kontsulta data: 2020-04-13).
