Harana (Araba)

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Harana
 Araba, Euskal Herria
Haranako bandera

Haranako armarria

Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Euskal Autonomia Erkidegoa
Lurraldea Araba
Eskualdea Mendialdea
Izen ofiziala Valle de arana bandera.JPG Harana/Valle de Arana
Alkatea Pedro San Vicente Corres EAJlogo.jpg
Posta kodea 01.117
INE kodea 01056
Herritarra haranar
Kokapena
Koordenatuak 42° 45′ 24″ N, 2° 19′ 14″ W / 42.7565931°N,2.32057025697°W / 42.7565931; -2.32057025697Koordenatuak: 42° 45′ 24″ N, 2° 19′ 14″ W / 42.7565931°N,2.32057025697°W / 42.7565931; -2.32057025697
Harana (Araba) hemen kokatua: Araba
Harana (Araba)
Harana (Araba)
Harana (Araba) (Araba)
Openstreetmap logo.svg Ikusi OpenStreetMapen
Azalera 39,1 km2
Garaiera 816-1.233 metro
Distantzia 40 km Gasteiza
Demografia
Biztanleria 243 biztanle (2016)
(Red Arrow Down.svg -6)
% 57,85 Twemoji 1f6b9.svg  Twemoji 1f6ba.svg % 42,15
Dentsitatea 6,21 biztanle/km²
Hazkundea
(2003-2013)[1]
Red Arrow Down.svg -% 22,62
Zahartze tasa[1] % 22,07
Ugalkortasun tasa[1] ‰ 51,28
Ekonomia
Jarduera tasa[1] % 77,42 (2011)
Genero desoreka[1] % 9,72 (2011)
Langabezia erregistratua[1] % 8,92 (2013)
Kultura
Euskaldunak % 13,02 (2010)
Euskararen erabilera % 1,0 (2011)
Datu gehigarriak
Sorrera 1942. urtea
Webgunea http://www.valledearana.net/

Harana[2] (ofizialki Harana / Valle de Arana) Arabako ekialdean dagoen udalerria da, Mendialdeako eskualdekoa. Nafarroarekin mugan dago, Gasteiztik 40 bat kilometrora.

Etimologia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gaztelerazko izena (Valle de Arana) tautotoponimo argi bat da, Arango harana bezalaxe.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Harana udalerria Arabaren ekialdean dago kokaturik, Nafarroaren mugan. Ipar-ekialdetik hego-mendebaldera hedatzen den bailara batean dago, Entziako mendilerroa iparraldean eta Lokizko mendilerroa hego-ekialdean dituela muga naturalak. Izatez, Harana askoz luzeagoa den eta Ameskoa ibarretatik (Nafarroan) Oteora (Kanpezu) hedatzen den bailara luze baten atal bat da.

Udalerriko beheko aldearen batez besteko garaiera 700-800 metro ingurukoa da, eta mugetan dituen bi mendilerroen garaiera 1.000-1.200 metrokoa da.

Udalerri mugakideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Banaketa administratiboa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lau herrik osatzen dute Harana udalerria:

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerriak garrantzi handia izan zuen Erdi Aroan, Nafarroaren mugakidea zen eta. Udalerria, gaur ezagutzen dugun moduan, sorrera garaikidekoa da, (1942ko uztailaren 19koa), nahiz eta herriburua den Alda XIII. mendeko agirietan azaltzen zaigun.

1942an, Kontrasta, Alda (bere Uribarri Harana kontzejuarekin) eta Done Bikendi Harana herriak batu egin ziren udalerri bakarra sortzeko.

1996ko martxoaren 19an udalerriak Harana / Valle de Arana izendapen ofiziala hartu zuen. Izen aldaketa 1996ko apirilaren 17an Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian eta 1996ko irailaren 7an Espainiako Agintaritzaren Aldizkarian argitaratu zuten.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri modura gaur egun duen konfigurazioa lortu zuenetik, 1942an, Harana biztanleak galduz joan da etengabe. Galera horren zergati nagusia haren kokapen geografikoa izan daiteke, hiri handietatik eta garraio-azpiegitura nagusietatik urruti. Horrez gain, Haraneko herriek ez dute industrializazioaren eraginik izan, eta oraindik ere nekazaritza da jarduera nagusia. Nekazaritzak pairatzen duen krisiak ere eragina izan du biztanleen galera horretan.

Haraneko biztanleria

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2011ko udal hauteskundeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2011ko maiatzaren 22ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz, EAJko Pedro San Vicente hautatu zuten alkate berriro.

Haraneko udalbatza

Izena Zinegotziak Boto kopurua[3]
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ)
5
128 (%71,51)
Alderdi Popularra (PP)
1
25 (%13,97)
Bildu
1
23 (%12,85)
Euskadiko Alderdi Sozialista (PSE-EE(PSOE))
-
3 (%1,68)

Alkateak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Alkatea Agintaldia Alderdia
Jesús Vidan Ollabarre 1991-1999 EAJ
Rafael Gómez de Segura Arróniz 2003-2007 EAJ
Pedro San Vicente Corres 2003- EAJ

Garraiobideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Errepideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Haraneko garraio modu nagusia automobil pribatua da. Bailara A-2128 errepide probintzialak zeharkatzen du alderik alde. Errepide horretara iristeko modu nagusia, Gasteiztik edo Iruñetik, Opakuako mendatea da, eta hegoaldetik, Kanpezutik datorren errepidea.

Horrez gain, A-3116 errepidea erabil daiteke Nafarroarako joan-etorriak egiteko Ameskoatik.

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Santa Teodosia baseliza. Handik gertu, haren neurri handiengatik Eusko Jaurlaritzak katalogatutako lizar bat (Fraxinus excelsior) dago.
Santa Teodosia baseliza eta lizar katalogatua (irudiaren erdian) lainopean.

Haranar ospetsuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Harana (Araba)
Portal.svg
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Euskal Herriko Wikiatlasa