Samatze

Wikipedia, Entziklopedia askea
Samatze
 Nafarroa Beherea, Euskal Herria
Samatze-Gixune geltokia.jpg
Samatzeko SNCF geltoki zaharra

Samatzeko armarria

Administrazioa
Estatua Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Pirinio Atlantikoak
Elkargoa Euskal Hirigune Elkargoa
Barrutia Baiona
Kantonamendua Errobi-Aturri
Izen ofiziala Sames
Auzapeza André Lassalle (2008-2014)
Posta kodea 64520
INSEE kodea 64502
Herritarra samaztar
Kokapena
Koordenatuak 43° 31′ 27″ N, 1° 09′ 23″ W / 43.5242°N,1.1564°W / 43.5242; -1.1564Koordenatuak: 43° 31′ 27″ N, 1° 09′ 23″ W / 43.5242°N,1.1564°W / 43.5242; -1.1564
Samatze hemen kokatua: Nafarroa Beherea
Samatze
Samatze
Samatze (Nafarroa Beherea)
Openstreetmap logo.svg Ikusi OpenStreetMapen
Azalera 13,26 km2
Garaiera 0-58 metro
Demografia
Biztanleria 699 (2017ko urtarrilaren 1a)
Red Arrow Down.svg−11 (2017ko urtarrilaren 1a)/(2016ko urtarrilaren 1a)
alt_left 355 (%50.8)344 (%49.2) alt_right
Dentsitatea 51,81 biztanle/km²
Zahartze tasa[1] % 19,9
Ugalkortasun tasa[1] ‰ 44,93
Ekonomia
Jarduera tasa[1] % 75,79 (2011)
Genero desoreka[1] % 3,01 (2011)
Langabezia erregistratua[1] % 7,09 (2013)
Kultura
Euskaldunak % 14,73 (2010)
Euskararen erabilera % 1,26 (2011)
Datu gehigarriak


Samatze Nafarroa Behereko iparraldeko udalerri bat da, Agaramont eskualdekoa, Lapurdiko eta Landetako lurren artean barrendegitzat kokatua. Bai Nafarroan bai Euskal Herri osoan iparralderago kokatua dagoen udalerria da.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerritik igarotzen dira Aturri ibaia eta haren ibaiadar diren Biduze eta Paueko ibaia. Baionatik Tolosa Okzitaniara doan A-64 autopistak herriko lurrak gurutzatzen ditu.

Udalerri mugakideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Etxeak eta auzoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Larribère
  • Barta
  • Atxoeta

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Akamarrerekin batera, Agaramonteko dukerriaren menekoa zen baroierri bat osatzen zuen Samatzek.[2]

Samatzen inauguratu zen, 1912an, Bidaxuneko kantonamenduan inoiz izan den tren geltoki bakarra. Baiona eta Tolosa arteko linean kokaturik zegoen, eta Gixune eta Samatzeko geltokia zen. Geltoki hura bidaiari faltagatik itxi zuten 1970eko hamarkadan.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

XIX. mendean zehar 800-900 biztanle inguru izan zituen Samatzek, baina XX. mendea hastean populazioa galtzen hasi zen, eta mende bukaerarako 400 baino gutxiago ziren. Hala ere, XXI. mendearen hasierako urteetan joera aldatu eta gorako bidea hartu zuen biztanleriak, eta 2010eko hamarkadan 600 lagunen maila gainditu zuen Samatzek.

Samatzeko biztanleria
Datuen iturburua: INSEE

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Samaztar gehienak lehen sektoretik bizi dira. Horrez gain, Lames de Sames tailerrean euskal nabal tipikoak ekoizten dituzte, eta Sametzeko lakuan ur parke bat dago, turismoa ere herriaren ekonomiaren parte izanik.

Kultura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Agaramont eskualdeko bertze herrietan bezala, bertako hizkuntza gaskoiera da, euskara aro modernoan mintzatzeari utzi baitzioten Gaskoiniarrek lurraldean eragindako influentziarengatik. Hala ere, Frantzia osoan bezala hizkuntza ofizial bakarra eta erabiliena Frantsesa da.

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Polita gaztelua, XIX. mendekoa.
  • Garateko baserria, 1631koa.
  • Donibaneko etxea, 1706koa.
  • Jasokundearen eliza, XIV. mendekoa. Ama Birjinaren eta Haurraren estatua bat du.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b c d e Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
  2. Paul Raymond, Dictionnaire topographique Béarn-Pays basque

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Euskal Herriko Wikiatlasa