Edukira joan

Anhauze

Anhauze
 Nafarroa Beherea, Euskal Herria
Herri Barneko etxe bat, lurraldeko estilo tradizionalan

Bandera


Armarria


Mapa
Kokapena
Herrialdea Euskal Herria
Lurraldea Nafarroa Beherea
EskualdeaBaigorri-Ortzaize
Administrazioa
Estatua Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Pirinio Atlantikoak
ElkargoaEuskal Hirigune Elkargoa
BarrutiaBaiona
KantonamenduaEuskal Mendialdea
Izen ofiziala Anhaux
Auzapeza
(2014-2026)
André Changala
(independente)
Posta kodea64220
INSEE kodea64026
Herritarraanhauztar
Kokapena
Koordenatuak43°10′09″N 1°17′28″W / 43.1692°N 1.2911°W / 43.1692; -1.2911
Azalera12,33 km2
Garaiera180-1.247 metro
Distantzia5,8 km (Donibane Garazitik)
Demografia
Biztanleria380 (2018:  6)
alt_left 192 (%50,4) (%49,6) 189 alt_right
Dentsitatea31,55 biztanle/km²
Euskara
Euskaldunak% 55,06 (2010)
Erabilera% 22,69 (2011)

Anhauze[1][a] (goi-nafarreraz: Hanautz)[b] Euskal Herriko udalerri bat da, Nafarroa Beherea lurraldean kokatuta. Baigorri-Ortzaize eskualdean dago, Donibane Garazi hiriburutik 5,8 kilometrora. Altuera 180 eta 1 247 metro artekoa da, eta 12,33 km²-ko azalera hartzen du. 2018. urtean 380 biztanle zituen.

Bertako biztanleak anhauztarrak dira.

Anhauze edo Hanautz beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:

Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:

Brigitte Jobbé-Duvalek Anhauze izenari ona-oz zentzua aurkitzen dio, "mendixkaren tokia" gisa defini daiteke.[9]

Beste toponimoak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Xubitoa Azkarate eta Anhauzeko bazter herrixka da, 1863an "dictionnaire topographique Béarn-Pays basque" hiztegi topografikoak aipatzen duena.[5]

Jauregia Nafarroako Erresumaren manupeko etxe bat zen, 1863eko hiztegi horrek dioenez.[5]

Anhauze Beherobiko ibarran dago.

Ingurune naturala

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Arnegiko Errobiko ibaiadarra den Ontzoroneko errekak egiten du Lasa eta Anhauze arteko muga.[10]

Bestalde, Adartza (1 250 m) Baigorri, Lasa eta Anhauze arteko mendilerroa da. Mendilerro honetako gailur batzuk Anhauzeko eremuan daude: Artzainharria (971 m), Arrolako Harria (1 060 m) eta Munhoa (1 021).

Anhauzetik, Lasatik edo Baigorritik, GR 10 ibilbidearen bitartez, Munhoa mendirantz igaiten ahal da.[11]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[12]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[13]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio Atlantikoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak (>1200 mm/urte) urte osoan; negu oso epela (7,5 °C lautadan), haize ahulak)[14]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[15].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,1 °C-koa da, 12,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1666 mm-koa da, urtarrilean 13,5 euri-egun eta uztailean 9,4 egun izanik[12]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Banka udalerrian dago, 8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1794,1 mm-koa delarik[16]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,6 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 4an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -13 °C-koa da, 1956ko otsailaren 11an lortua[oh 1][16].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,9 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena abuztua da (18,9 °C) eta hotzena urtarrila (5,8 °C). Urteko prezipitazioa 1736 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (218 mm) eta lehorrena abuztua (88 mm).[17]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,29 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,2 °C) baino 1,6 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (14,0 °C) eta hotzena 1972 (10,2 °C).[17]

    Datu klimatikoak (Anhauze)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.8 5.9 8.4 10.2 13.6 16.7 18.6 18.9 15.9 13.1 8.8 6.7 11.9
Pilatutako prezipitazioa (mm) 177 150 146 165 151 114 91 88 116 149 218 170 1736
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,2 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,7+0,1+1,3+1,1+1,3+1,1+0,2+0,7−0,7+0,4+0,8+1,1
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,2 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa
    Datu klimatikoak (Irulegi, 1981-2010)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 24.8 27.0 30.0 32.6 35.0 40.0 41.0 42.0 39.2 34.0 27.0 26.0 42
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 11.9 12.9 15.6 17.1 20.8 23.7 25.9 26.2 24.4 20.5 15.2 12.5 18.9
Batez besteko tenperatura (ºC) 7.5 8.0 10.3 11.7 15.2 18.2 20.3 20.5 18.3 15.3 10.6 8.3 13.7
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 3.0 3.2 5.0 6.4 9.7 12.7 14.7 14.8 12.3 10.1 6.0 4.0 8.5
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) -15.4 -10.5 -9.5 -3.2 -0.2 2.8 5.8 4.0 2.0 -2.5 -8.5 -9.8 -15.4
Batez besteko prezipitazioa (mm) 146.0 129.8 124.7 139.3 106.9 77.0 65.6 76.1 92.5 112.1 164.8 153.4 1398.2
Prezipitazio maximoa 24 ordutan (mm) 96.7 115.5 128.9 78.8 70.1 66.2 103.2 80.3 69.3 88.1 124.1 110.2 128.9
Iturria: Frantziako klimatologia zerbitzua[18]

Etxeak eta auzoak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • Herri Barnea
  • Amiña
  • Xubitoa
  • Urdoi
  • Kurutxaldea
  • Lazkorborda
  • Apheztegikoborda
  • Lakoa
  • Xokoa

Anhauzeko herria Aldudeko ibarra osatzen zuen hamaika herrixketarik bat zen. Erdi Aroan, hamaika herri horiek ondoko hauek ziren: Azkarate, Sorhoeta, Donostei, Lasa, Irulegi, Urdoze, Leizparze, Okoze, Otikorene, Gernieta eta Anhauze, denak ibarraren iparraldean daudenak. Hegoaldea, berriz, geroxeago jendeztatu zen.

Anhauze izena agertzen den dokumentu zaharrena X. mendeko Sòrdako abadiko eskuizkribua da. Abadia beneditar hori IX. mendean Nafarroako Erresuma ipar-ekialdean plantatua izan zen. Garaiko monasterio asko bezala, etxalde zabal bat zen bere funtsak Nafarroa Beherea eta país d'Òrta eskualdetako uhaitzen bazterrean zituenak, bai eta ere Anhauzeko parrokian.

1023 inguruan Antso III.a Gartzeitzek Lupo Antso lehengusuarentzat Baigorriko Bizkonderria sortu zuen. Herrixkaren sortzea garai hortakoa da. Jean-Baptiste Orpustan euskalariak erakusten duen bezala, XI. mendean Anhauzeko etxeen estatutua finkatu zen.[19] 1350, 1366 eta 1412 urteetako artxibo batzuetatik osaturiko liburu horretan erdi aroko Anhauzeko etxeen izenak bildu ditu.

Zerrendatu 28 etxeetatik 4 nobleak ziren (etxea baizik ez zen noblea eta ondorioz etxeko jabeak horrela kontsideratuak ziren). Beste etxeak etxe nagusiko jaunaren funtsetan eraikiak ziren eta zergak diruz, lanaz edo uztaz ordaintzen zituzten. Baigorri eta gero Etxautzeko bizkondeek herriko zergez gozatu zuten, 1792an desagertu arte.

Baigorriko ibarreko 1706ko Biltzar nagusia Anhauzeko elizako kalostrapean egin zen.[20]

Anhauzeko armarriak Apeztegiko etxekoak dira. 1993ko uztailaren 30ean herriko kontseiluak onartu zituen. Pierre Hariztoik Apeztegikoak Anhauzeko jaunak zirela idazten du, eta 1670a baino lehen Apeztegikoak nobleak zirela.[21] XVIII. mendean Apeztegia abadia laikoa omen zen eta XIX. mende arte bere kideek ibarrean eragin handia ukan zuten.

XVIII. mendeko Cassini geografoaren mapak ondoko hauek aipatzen ditu:

  • Anhauzeko herrixka, eliza duena;
  • Xubitoa herrixka, gaur egun izen bera duena;
  • Basaburia herrixka, gaur egungo Olhegi auzogunea;
  • Untsaharte herrixka, gaur egungo Lakoa auzogunea;
  • Anzone, Arrolako Harriaren magalean diren gaur egungo Tambourin eta Munhoa auzoguneen parte bat.
1793 1800 1806 1821 1831 1836 1841 1846 1851 1856 1861 1866 1872 1876 1881 1886 1891 1896 1901
604 590 336 533 607 697 710 705 622 642 630 607 572 570 588 518 496 453 419
1906 1911 1921 1926 1931 1936 1946 1954 1962 1968 1975 1982 1990 1999 2006 2007 2008 2013 2018
430 387 371 365 341 321 318 293 272 285 275 274 310 247 280 285 290 370 380

BiztanleriaUrtea2003004005006007008001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 189 gizon, 192 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
2.60
0.00
 
85-89
 
3.12
0.00
 
80-84
 
0.00
8.47
 
75-79
 
2.60
11.11
 
70-74
 
8.33
5.29
 
65-69
 
2.60
0.00
 
60-64
 
5.73
10.05
 
55-59
 
8.33
10.58
 
50-54
 
22.92
7.94
 
45-49
 
0.00
2.65
 
40-44
 
5.21
4.76
 
35-39
 
9.90
4.76
 
30-34
 
4.69
0.00
 
25-29
 
2.60
2.12
 
20-24
 
0.00
10.05
 
15-19
 
2.60
7.41
 
10-14
 
4.69
12.70
 
5-9
 
9.38
2.12
 
0-4
 
4.69
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[22].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Anhaux udalerrian 389 biztanle zeuden eta 157 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,48 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 36,3). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 26,8 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[24]

389biztanle
157elkarbizitza-unitate
2,48lagun elkarbizitza-unitateko
115familia
Udalerria
% 31
% 36
% 27
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 115 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (57). Guraso bakarreko 10 familietatik 10etan ama zen guraso bakarra. 57 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[24]

57
49
10
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 26,8), erdi-mailako lanbideak (% 24,8), goi-mailako langileak (% 13,4), eskulangileak (% 12,7). Talde nagusia (erretiratuak, % 26,8) Pirinio Atlantikoak departamenduko batez bestekoaren (% 34,1) azpitik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 3,2).[24]

Udalerria
% 13
% 25
% 13
% 27
Pirinio Atlantikoak
% 11
% 16
% 15
% 12
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 193 etxebizitza zeuden. Horietatik 158 egoitza nagusi ziren, 18 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 17 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (173), eta apartamentuak gutxi ziren (18). Egoitza nagusietatik 142 beren jabearen bizilekuak ziren, 16 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 0 doan lagata.[25]

193etxebizitza
158egoitza nagusi
173etxe
18apartamentu

Etxebizitza multzoa

158
18
17
Egoitza nagusia (158)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (18)Hutsik (17)

Etxe mota

173
18
Etxea (173)Apartamentua (18)

Jabetza egoera

142
16
Jabeak (142)Alokairuan (16)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (61).[25]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik32
1919-19454
1946-19708
1971-199029
1991-200518
2006-202061

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (112). 89 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 133 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 55 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 96tan bi edo gehiago.[25]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela0
3 gela16
4 gela28
5 gela edo gehiago112

Berogailu mota

48
89
Gas sarea (1)Fuel-olioa (10)Elektrizitatea (48)Gas botila (9)Bestelakoak (89)

Aparkalekua eta ibilgailuak

133aparkalekua
55ibilgailu 1
96ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 225 biztanleetatik 184 aktibo ziren (% 81,8), horietako 176 lanean (% 78,2) eta 8 langabezian (aktiboen % 4,3).

22515-64 urteko biztanle
% 81,8aktibo
% 78,2lanean
% 4,3langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 46,9
25-54 urte% 95,9
55-64 urte% 60,0
Gizonak% 84,9
Emakumeak% 79,7

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 0,0
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 2,2
Batxilergoa% 15,0
Goi-mailako +2% 0,0
Goi-mailako +3/4% 0,0
Goi-mailako +5% 4,3

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 4,3). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

40 ez-aktibotik 15 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 37,5), 16 erretiraturik zeuden (% 40,0) eta 9 bestelako ez-aktibo ziren (% 22,5).

Ez-aktiboak

% 38
% 40
% 22
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 13
% 16
% 30
% 18
% 18
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 39 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 176 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

39enplegu udalerrian
% 25,6soldatapeko
% 74,4ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.500 eurokoa zen.

25.500 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.300 €

Herria Irulegiko arnoaren eta Ossau-Irati sormarkaren eremuetan dago.

Jarduera nagusiena nekazaritza da.

Hasiera Amaiera Auzapeza Alderdia
1792 1800 Guillaume d'Uhalde
1800 1832 Arnaud d'Apesteguy
1832 1840 Guillaume Arreguy
1840 1848 Jean Jaureguiberry
1848 1872 Jean d'Apesteguy
1874 1881 Jean d'Apesteguy
1881 1883 Antoine Arreguy
1883 1883 Gratian Arrambide
1883 1904 Pierre Narbaitz
1904 1922 Michel Jaureguy
1922 1934 Gratian Iribarne
1934 1945 Jean Laxague
1945 1947 Arnaud Irouleguy
1947 1947 Michel Etchepare
1947 1959 Bernard Piarresteguy
1959 1977 Jean-Pierre Iribarne
1977 1996 Bernard Etcheperestou
1996 2014 Jacques Etchandy MoDem
2014 karguan André Changala Abertzale
falta diren datuak osatu egin behar dira

Erakunde publikoak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2017ko urtarrilaren 1era arte, Anhauze Garazi-Baigorri herri elkargoaren kide zen. Une horretatik aurrera, sortu berria zen Euskal Hirigune Elkargoaren parte izatera pasa zen.[26]

Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Baigorriko ibarreko herri guztiak sailkatu zituen, mendebaldeko behe-nafarrera euskalkian, Arberoa eta Ortzaize ibarretan hitz egiten zena.[27]

Koldo Zuazok, 2010ean, Anhauzek nafar-lapurtera euskalkian sailkatu zituen.[28]

Anhauztar ospetsuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ /anhaus̻e/ ahoskatua (laguntza)
  2. ↑ /anauts̻/ ahoskatua (laguntza)
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1949ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,5 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Euskaltzaindia. 122. araua: Nafarroa Behereko herri izendegia. .
  2. ↑ Jobbé-Duval, Brigitte. (2009). Dictionnaire des noms de lieux des Pyrénées-Atlantiques. Archives & Culture ISBN 978-2-35077-151-9. PMC 466662204. (kontsulta data: 2021-05-17).
  3. 1 2 3 4 5 6 7 Grosclaude, Michel. (2006). Dictionnaire toponymique des communes, Béarn. Edicions reclams & Édition Cairn ISBN 978-2-35068-005-7..
  4. 1 2 3 4 5 6 Mérimée, Frantziako Kultura Ministerioa. Présentation de la commune. .
  5. 1 2 3 4 5 Raymond, Paul. (2005). Dictionnaire topographique Béarn-Pays basque. Archives et Culture ISBN 978-2-84618-2300..
  6. ↑ Don Jose Yanguas Miranda jaunek argitaratu izenak
  7. ↑ Derecho de naturaleza que la merindad de San-Juan-del-pie-del-puerto, una de las seys de Navarra, tiene en Castilla - 1622 petit in-4°
  8. ↑ 17 eta 18. mendeko eskuizkribuak - Archives départementales des Pyrénées-Atlantiques
  9. ↑ Jobbé-Duval, Brigitte. (2009). Dictionnaire des noms de lieux - Pyrénées-Atlantiques. Archives et Culture ISBN 978-2-35077-151-9..
  10. ↑ Anhauze udalerriko ibaiak eta errekak - sandre.eaufrance.fr
  11. ↑ Pirinioetako kartografia - Editions Sud-Ouest
  12. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  13. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  14. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  15. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  16. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Banca », fiche climatologique. .
  17. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  18. ↑ Irulegiko estazioko balio klimatologikoak. Frantziako Gobernua (kontsulta data: 2020-08-24).
  19. ↑ Orpustan, Jean-Baptiste. (2000). Les noms des maisons médiévales en Labourd, Basse Navarre et Soule. Izpegi ISBN 978-2-909262-23-9..
  20. ↑ Mixel Oronoz: Oilandoiko ermita, 2001, Elkarlanean.
  21. ↑ Haristoy, Pierre. (1883). Recherches historiques sur le Pays basque. H.Champion.
  22. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  23. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  24. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  25. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  26. ↑ Instituzioaren behar gorria. 2015eko urriaren 11. Argia.com
  27. ↑ Luis Luziano Bonaparte. Carte des Sept Provinces Basques, montrant la delimitation actuelle de l´euscara, et ses divisions en dialectes, sous-dialectes et varietés, 1863.
  28. ↑ Koldo Zuazo. El euskera y sus dialectos. Alberdania, 2010.

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]