Ezkoze
| Ezkoze | |||
|---|---|---|---|
| |||
![]() | |||
| Kokapena | |||
| Herrialdea | |||
| Lurraldea | |||
| Eskualdea | Agaramont | ||
| Administrazioa | |||
| Estatua | |||
| Eskualdea | |||
| Departamendua | |||
| Elkargoa | Uhaitzeko Bearnoko herri elkargoa | ||
| Barrutia | Baiona | ||
| Kantonamendua | Orthez et Terres des Gaves et du Sel | ||
| Izen ofiziala | Escos | ||
| Auzapeza (2020-2026) | Pierre Villenave (independente) | ||
| Posta kodea | 64270 | ||
| INSEE kodea | 64205 | ||
| Herritarra | ezkoztar | ||
| Kokapena | |||
| Koordenatuak | 43°26′49″N 0°59′52″W / 43.4469°N 0.9978°W | ||
| Azalera | 5,61 km2 | ||
| Garaiera | 23-162 metro | ||
| Distantzia | 46,4 km (Donibane Garazitik) | ||
| Demografia | |||
| Biztanleria | 237 (2018: | ||
| Dentsitatea | 42,25 biztanle/km² | ||
| Zahartzea[1] | % | ||
| Ugalkortasuna[1] | ‰ | ||
| Ekonomia | |||
| Jarduera[1] | % (2011) | ||
| Desberdintasuna[1] | % (2011) | ||
| Langabezia[1] | % (2013) | ||
| Euskara | |||
| Euskaldunak | % (2010) | ||
| Erabilera | % (2011) | ||
Ezkoze[a] Euskal Herriko udalerri bat da, Nafarroa Beherea lurraldean kokatuta. Agaramont eskualdean dago, Donibane Garazi hiriburutik 46,4 kilometrora. Altuera 23 eta 162 metro artekoa da, eta 5,61 km²-ko azalera hartzen du. 237 biztanle zituen 2023ko urtarrilaren 1a. urtean.
Ezkoze Euskal Herriaren eta Gaskoiniaren arteko mugan dago. Hori dela eta, Nafarroa Beherea edo Bearnoko kide izatea aldatuz joan da urteetan zehar, eta oraindik ere liskarrean dabil, nahiz eta Nafarroako udalerritzat hartzeko joera izan. Jeztaze eta Petilla Aragoi udalerriekin batera, kanpoko lurraldeak erabat inguratzen dituen Euskal Herriko 3 udalerrietako bat da. Hala ere, Ezkoze eta Ilharre artean kilometro 1 baino gutxiago dago eta Antzinako Erregimena arte muga fisikoa partekatzen zuten.
Bestalde, azkenekoz 2011an argitaratu zen Euskaltzaindiaren Euskal Herriko Udalen Izendegia lanaren arabera (gaur egun Euskal Herriko lurgunea zehazten duen autoritate mailako iturri bakarra) Ezkoze Euskal Herritik kanpo dago.[2] Horregatik, euskal exonimoak zerrendatzen dituen Euskaltzaindiaren 149. arauan ageri da.[3]
Bertako biztanleak ezkoztarrak dira.
Izena
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Ezkoze beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:
- frantsesez: Escos
- nafar erromantzez edo aragoieraz: Escós
- okzitanieraz: Escòs
Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:[4]
- Escoi (1105)
- Escos (1119)
- Escos (1246)
- Escoz (1294)
- Escotz (1351)
- Ezcoz (1366)
- Escos (1756)
- Escos (1863)
- Ezkoitze' (1961)
- Ezkoze (1966)
- Ezkoze (1984)
- Ezkoze (2003)
Etimologia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Ezkoze euskal jatorrikoa da eta ezk- erro botanikotik dator Jean-Baptiste Orpustanen ustez. Sustrai honek "ezkur" eta "ezki" hitzak eman ditu eta Ezkirotz edo Eskiula bezalako toponimoetan dago, baita Ezkaba eta Ezkai ere.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Oloroe eta Paue ibaiak udalerritik igarotzen dira.
Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Autile iparraldean
- Castagnède ekialdean
- Bastidaxarre mendebaldean
- Oraàs hego-ekialdean
- Abitaine hegoaldean
Etxeak eta Auzoak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Lasusa
- Herria
- Tausia
Biztanleriaren eboluzioa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| 1901 | 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 410 | 287 | 282 | 269 | 256 | 241 | 217 |
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 3 4 5 Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
- ↑ Gale, Euskaltzaindia Arauak Prestatzaileak: Andres Iñigo-Patxi. (2011). «Euskal Herriko Udalen Izendegia» www.euskaltzaindia.eus (kontsulta data: 2026-04-30).
- ↑ Euskaltzaindiaren 149. araua: Euskal Herri inguruko exonimoak
- ↑ «Ezkoze - Lekuak - EODA» www.euskaltzaindia.eus (kontsulta data: 2021-08-30).
