Robert Schuman

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Robert Schuman
Bundesarchiv Bild 183-19000-2453, Robert Schuman.jpg
Frantziako Nazio Biltzarreko kidea

1958ko abenduak 9 - 1962ko urriak 9
Barrutia: Moselle's 4th constituency
1. Europar Legebiltzarreko presidentea

1958 - 1960
Hans Furler - Hans Furler
Europarlamentaria

1958 -
Frantziako Nazio Biltzarreko kidea

1956ko urtarrilak 19 - 1958ko abenduak 5
list of French Ministers of Justice

1955eko otsailak 23 - 1956ko urtarrilak 24
Frantziako Nazio Biltzarreko kidea

1951ko uztailak 5 - 1955eko abenduak 1
Kontseiluaren presidentea

1948ko irailak 5 - 1948ko irailak 11
André Marie - Henri Queuille
Kontseiluaren presidentea

1947ko azaroak 24 - 1948ko uztailak 26
Paul Ramadier - André Marie
Frantziako Nazio Biltzarreko kidea

1946ko azaroak 28 - 1951ko uztailak 4
Frantziako Nazio Biltzarreko kidea

1946ko ekainak 11 - 1946ko azaroak 27
Frantziako Nazio Biltzarreko kidea

1945eko azaroak 6 - 1946ko ekainak 10
Kontseilu Orokorreko kide

1945 - 1949
Barrutia: canton of Cattenom
Kontseilu Orokorreko kide

1937 - 1940
Q47169553
Barrutia: canton of Cattenom
Frantziako Nazio Biltzarreko kidea

1936ko ekainak 1 - 1942ko maiatzak 31
Frantziako Nazio Biltzarreko kidea

1932ko ekainak 1 - 1936ko maiatzak 31
Frantziako Nazio Biltzarreko kidea

1928ko ekainak 1 - 1932ko maiatzak 31
Frantziako Nazio Biltzarreko kidea

1924ko ekainak 1 - 1928ko maiatzak 31
Frantziako Nazio Biltzarreko kidea

1919ko abenduak 8 - 1924ko maiatzak 31
Minister of Foreign Affairs

Bizitza
Jaiotza Luxenburgo1886ko ekainaren 29a
Herrialdea  Frantzia
Lehen hizkuntza frantsesa
alemana
Heriotza Scy-Chazelles1963ko irailaren 4a (77 urte)
Hobiratze lekua Saint Quentin Church
Hezkuntza
Heziketa Estrasburgoko Unibertsitatea
Municheko Unibertsitatea
Berlingo Humboldt Unibertsitatea
Bonngo Unibertsitatea
Athénée de Luxembourg
Hizkuntzak frantsesa
alemana
Jarduerak
Jarduerak politikaria, diplomazialaria eta abokatua
Lantokia(k) Estrasburgo eta Brusela
Jasotako sariak
Zerbitzu militarra
Gatazka Lehen Mundu Gerra
Sinesmenak eta ideologia
Erlijioa katolizismoa
Alderdi politikoa Popular Republican Movement
Lorrain Republican Union
Popular Democratic Party

Robert Schuman (Clausen, Luxenburgo, 1886ko ekainaren 29a - Scy-Chazelles, Lorrena, Frantzia, 1963ko irailaren 4a) Luxenburgon jaiotako politikari franko-alemaniarra izan zen, MRP alderdi kristau-demokratako kidea eta Europako Batasunaren sortzaile eta bultzatzaileetako bat.

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Robert Schumanen aita Lorrenan, Luxemburgetik gertu, jaiotako hiritar frantsesa zen. Hala ere, luxenburgera zen bere ama hizkuntza. 1871an Lorrena Alemaniak bereganatu zuenean, hiritar alemaniar bihurtu zen. Roberten ama Luxemburgen jaio zen, eta ezkontzerakoan hiritartasun alemana bereganatu zuen. Robert Schuman Luxemburgen jaio zen arren, odolez hiritartasun alemaniarra zegokion (jus sanginis delakoaren ondorioz). Nazionalitate frantziarra 1919an hartu zuen, Alsazia eta Lorrena Frantziara pasa zirenean, Versaillesko Itunaren ondorioz. Bere ama hizkuntza luxenburgera zenez, frantsesez hitz egiterakoan hizkuntza horren azentuaz egin ohi zuen.

Bigarren hezkuntza Luxenburgoko jesuiten ikastetxean egin ondoren, Alemaniara jo zuen hango unibertsitateetan ikastera. Besteak beste, zuzenbidea, filosofia politikoa, estatistika, teologia eta ekonomia landu zituen.

Bere ama hil ostean, bizitza kontsagratua hartzeko gogoa sentitu zuen, baina azkenean laiko jarraitzea erabaki zuen. Bizitza guztia ezkongabe izan zen. Abokatu bihurtu zen, eta gerra sasoian desegokitzat jo zuten osasun arazoak zirela eta. Lehenengo Mundu Gerran zerbitzu zibilean aritu zen. 1919an nazionalitate frantsesa hartu zuen eta herrialde horretako politikan sartu zen buru-belarri. Frantziako parlamenturako hautatu zuten garai hartan.

II. Mundu Gerraren garaian, Alemania barnetik ezagutzen zuenez, Paul Reynauden gobernuan sartu zen. Naziak Frantzian sartu zirenean traidoretzat hartu eta atxilotu egin zuten. Hala ere, bere ezagun alemaniar bati esker Dachauko kontzentrazio esparrura joatetik libratu zen. Espetxetik atera ondoren Frantziako erresistentzian sartu zen. Garai hartarako jada Frantzia eta Alemaniaren arteko bakea eta Europako berradiskidetzeari buruz hitz egiten zuen.

Gerraren ondoren lan politiko garrantzitsua egin zuen. Ekonomia ministro eta Lehen Ministro izan zen bi aldiz. Hirugarren Indarra koalizioa bultzatu zuen, bai komunista eta baita gaullisten aurka ere. Geroago Atzerri Ministro bihurtu zen.

Europako asanblea bat proposatu zuen, geroago Europako Kontseilua bihurtuko zena. Hau 1949ko maiatzaren 5ean sortu zen Londresen. Bertan hitzartu zenez, Europaren mugak geografian baino giza eskubide eta askatasunekiko errespetuan oinarritu behar ziren.

1948ko irailean, Nazio Batuen Batzar Orokorrean ondorengoa planteatu zuen: Europan erakunde demokratiko bat sortzeko asmoa zuela Frantziak, eta behin naziekin bukatu ondoren Alemaniak bertan parte hartzea nahi zuela. Egitura horrek historian zehar etsaiak izan ziren estatuen artean bakea lortzea bideratuko zukeen.

1950eko maiatzaren 9an egindako adierazpen batean (Schuman Adierazpena deitua) Alemania eta Europako gainerako herriei dei egin zien altzairu eta ikatzaren gaineko jarduera ekonomiko guztia estatuz gaindiko erakunde demokratiko baten esku uzteko. Nahi hau 1951ko apirilaren 18an gauzatu zen, Parisko Itunaren bidez Ikatz eta Altzairuaren Europako Erkidegoa sortu zenean. Erakunde honi 1957ko Erromako Itunaren bidez beste bi gehitu zitzaizkion: Europako Erkidego Ekonomikoa eta EURATOM energia nuklear zibila bultzatzeko erakunde europarra.

Schuman ahalegindu zen, era berean, NATO erakunde atlantiarra bultzatzen ere, nahiz eta Frantziako alderdi gehienek aldeko jarrera argirik ez izan.

Schuman Europako Asanblea Parlamentarioko (geroago Europako Parlamentua izango zena) lehenengo presidentea izan zen. Erakunde honek "Europaren Aita" titulua eskaini zion.

Katoliko sutsua, ezkongabea eta apala zenez, bere beatifikazio prozesua hasi zuten bera hil ondoren.

Schuman Adierazpena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

UEU logoa.png Wikiiturrietan bada UEUren liburu batetik ateratako testu zatia: Schuman Adierazpena
Liburu osoa: Gaur egungo munduaren historia, 1945-2009
«

Munduko bakea babestuko bada, mehatxatzen duten arriskuen araberako ahalegin sortzaileak egin beharko dira.

Harremanak baketsuak izan daitezen, ezinbestekoa da Europa antolatu eta biziak zibilizazioari eskain diezaiokeen laguntza. Orain dela hogei urte baino lehenagotik izan da Frantzia Europa batuaren aldeko txapelduna, bakearen zerbitzuan aritzea izan da beti haren funtsezko helburua. Europa ez da eraiki, eta gerra bat izan dugu. Europa ez da kolpe batean egingo, ezta eraikuntza orokor baten bidez ere; ekintza zehatzen bitartez egingo da eta ekintza horiek egitezko elkartasuna sortuko dute batez ere. Alemaniaren eta Frantziaren arteko mendeetako aurkaritza desagertzea eskatzen du Europako nazioen batasunak: lehenengo eta behin Frantziarengan eta Alemaniarengan izan behar du eragina hasitako jarduerak.

Helburu horrekin, Frantziako gobernuak proposatzen du berehala jokatzea puntu mugatu baina erabakigarri bati dagokionez.

Frantziako gobernuak proposatzen du Frantziak eta Alemaniak ekoizten duten ikatz eta altzairu guztia Goi Agintari komun baten ardurapean uztea, Europako beste herrialde batzuek ere parte hartu ahal izango duten erakunde ireki baten ardurapean. Ikatz- eta altzairu-ekoizpena komunean jartzeak berehala segurtatuko du garapen ekonomikorako oinarriak ezartzea, Europako Federaziorako lehenengo etapa, eta aldatu egingo du aspalditik gerrarako armak fabrikatzen aritu diren —beroriek izan dira biktimarik iraunkorrenak— lurraldeen etorkizuna.

Horrela sortuko den ekoizpenaren elkartasunak erakutsiko du pentsaezin ez ezik ezinezko bihurtzen dela Frantziaren eta Alemaniaren arteko gerrarik gertatzea. Batasun ekonomikoaren benetako oinarriak ezarriko ditu ekoizpen-unitate indartsu hori ezartzeak; parte hartu nahi duten herrialde guztiei irekia izango da, eta bere baitako herrialde guztiei aukera emango die industria-ekoizpenerako oinarrizko gaiak baldintza berdinetan hornitzeko.

 »

[1]. Testu osoa irakurtzeko Wikisourcen duzu eskuragarri

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1.   Martínez Rueda, Fernando; Aizpuru Murua, Mikel (2011), Gaur egungo munduaren historia, 1945-2009, Udako Euskal Unibertsitatea, ISBN 9788484383345, http://www.buruxkak.eus/liburua/gaur-egungo-munduaren-historia-1945-2009/1915 .
Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Robert Schuman Aldatu lotura Wikidatan