Urgull

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Urgull
Urgull, Donostia, Euskal Herria.jpg
Urgull mendia Igeldo menditik ikusita.
Gailurra
Garaiera 123 m
Koordenatuak 43° 19′ 29″ N, 01° 59′ 19″ W / 43.32472°N,1.98861°W / 43.32472; -1.98861Koordenatuak: 43° 19′ 29″ N, 01° 59′ 19″ W / 43.32472°N,1.98861°W / 43.32472; -1.98861
Geografia
Kokapena  Euskal Herria
Urgull hemen kokatua: Euskal Herria
Urgull
Urgull
Igoera
Ohiko abiapuntua(k) Donostiako Parte Zaharra, Donostiako portua edota Pasealeku Berritik

Urgull Donostiako mendia da, Igeldorekin batera Kontxako badia ixten duena. 123 metroko garaiera du. Sasoi batean uhartea zen; denboraren joanean, Urumea ibaiaren itsasoratzean metaturiko sedimentuek, Urgull uhartea lur lehorrarekin lotu zuen istmo bat sortu zuten, eta geroztik Urgull mendia erdiuhartea da.

Izena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Urgull izenak jatorri gaskoi edo bearnesa du, eta 'harrotasun' esan nahi du. Donostiako hainbat leku izen ezagun ere gaskoi jatorrikoak dira: Polloe, Aiete (Ayet), Miramon (Miramont), Ulia, Monpas (Montpas), Morlans, etab. Izan ere, Donostia udalerria sortu zutenean (1180), gaskoi etorkinen komunitate bat eratu zen bertan.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Urgullen daude hiria babesten zuten harresien zati batzuk, eta Donostiako Mota gaztelua, XII. mendean Nafarroako Erresumak eraikitzen hasi zena. Gaztelu hau izan zen Frantziako armadaren azkeneko erresistentzia lerroa 1813ko Donostiaren setioan errenditu baino lehen. Setio hartan goarnizio frantziarraren bi heren erortzeaz gain, ingeles, portuges eta espainiarrek 5000 gizon galdu zituzten. Hori dela eta, gaur egun mendiaren iparraldeko magalean Ingelesen hilerria dago, eta bertan Lehen Karlistaldian Donostiako inguruetan hildako soldadu britainiarrak ere hilobiratuta daude.

Ondarea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Urgull mendiaren gainaldean daude Urgulleko gaztelua eta Jesusen Bihotza eskultura, 1950ean eraikia. Hormigoi armatuzkoa eta 12,5 m garai da, piramide moztu itxurako 16 metroko kapera baten gainean kokatua. Eskultorea Federico Coullaut madrildarra izan zen eta arkitektoa Pedro Muguruza.

Fauna[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Urgull mendian, baita Santa Klara uhartean ere, isolamendu geografikoa dela eta, iberiar sugandilaren mota berezi eta endemiko bat dago, balore ekologiko handikoa. [1]

Leku interesgarriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Iruditegia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Urgull
Portal.svg
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Donostia