Paul Dirac

Wikipedia, Entziklopedia askea
Paul Dirac
Paul Dirac, 1933.jpg
Lukasiar katedra

1932 - 1969
Joseph Larmor (en) Itzuli - James Lighthill (en) Itzuli
Bizitza
Izen osoaPaul Adrien Maurice Dirac
JaiotzaBristol1902ko abuztuaren 8a
Herrialdea Suitza  1919)
 Erresuma Batua  (1919 -
BizilekuaErresuma Batua
Lehen hizkuntzafrantsesa
HeriotzaTallahassee1984ko urriaren 20a (82 urte)
Hobiratze lekuaRoselawn Cemetery (en) Itzuli
Familia
AitaCharles Dirac
Ezkontidea(k)Margit Dirac (en) Itzuli  (1937ko urtarrilaren 2a -
Familia
Hezkuntza
HeziketaBristolgo Unibertsitatea
(1918 - 1923)
Cambridgeko Unibertsitatea
(1923 - 1926)
Hezkuntza-mailaPh.D.a
TesiaQuantum Mechanics (en) Itzuli
Tesi zuzendariaRalph H. Fowler
Doktorego ikaslea(k)Homi Jehangir Bhabha (en) Itzuli
Fred Hoyle
Dennis W. Sciama (en) Itzuli
John Polkinghorne (en) Itzuli
Richard J. Eden (en) Itzuli
A. Lees (en) Itzuli
Christie Jayaratnam Eliezer (en) Itzuli
Harish-Chandra (en) Itzuli
Hizkuntzakingelesa
frantsesa
Irakaslea(k)Ralph H. Fowler
Ikaslea(k)Robert Oppenheimer
Paul Weiss (en) Itzuli
Jarduerak
Jarduerakmatematikaria, fisikari teorikoa, katedraduna, fisikaria, zientzialaria, akademikoa, hezitzailea, irakaslea eta ingeniaria
Enplegatzailea(k)St John's College (en) Itzuli  (1927 -  1932)
Cambridgeko Unibertsitatea  (1932 -  1969)
Floridako Unibertsitate Estatala  (1969 -  1984)
Miamiko Unibertsitatea  (1969 -  1972)
Lan nabarmenakDiracen ekuazioa
Dirac delta function (en) Itzuli
Fermi-Dirac estatistika
Dirac fermion (en) Itzuli
Dirac comb (en) Itzuli
reduced Planck constant (en) Itzuli
Dirac operator (en) Itzuli
Dirac adjoint (en) Itzuli
Abraham-Lorentz-Dirac force (en) Itzuli
Dirac sea (en) Itzuli
Dirac measure (en) Itzuli
Dirac spinor (en) Itzuli
Dirac large numbers hypothesis (en) Itzuli
Complete Fermi–Dirac integral (en) Itzuli
Kapitsa–Dirac effect (en) Itzuli
Dirac bracket (en) Itzuli
Jasotako sariak
Nominazioak
InfluentziakJohn Stuart Mill
KidetzaRoyal Society
Alemaniako Natur Zientzien Leopoldina Akademia
Zientzien Pontifize-Akademia
Sobietar Batasuneko Zientzien Akademia
Linzeen Akademia
Arteen eta Zientzien Ameriketako Estatu Batuetako Akademia
Ameriketako Fisika Elkartea
Ameriketako Estatu Batuetako Zientzien Akademia Nazionala
Accademia delle Scienze di Torino
Indian Academy of Sciences (en) Itzuli
Chinese Physical Society (en) Itzuli
Royal Irish Academy (en) Itzuli
Edinburgoko Errege-elkartea
Frantziako Institutua
Sciences Academy of Lisbon (en) Itzuli
Royal Danish Academy of Sciences and Letters (en) Itzuli
Frantziako Zientzien Akademia
Sinesmenak eta ideologia
Erlijioadeismoa

Find a Grave: 20615 Edit the value on Wikidata

Paul Dirac (Bristol 1902ko abuztuaren 8 - 1984ko urriaren 20a) fisikari teoriko bat zen. Mekanika kuantikoaren oinarriak ipini zituen.

Bizitza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aita, Charles, Valais suitzar kantonamenduko etorkina zen, eta frantsesa irakatsi zuen bizitza ateratzeko. Ama, Cornuallesekoa bera, marinelen alaba zen.

Ingeniaritza elektriko eta matematikako ikasketak egin zituen Bristol eta Cambridgeko unibertsitateetan. Gero, Estatu Batuetan, Japonian eta Siberian irakasle ibili ondoren, 1932an matematikako katedradun izendatu zuten Cambridgen, eta han aritu zen 1969 arte. 1971an, Estatu Batuetako lau unibertsitatetan hitzaldiak ematen ibili ondoren, fisikako irakasle izendatu zuten Floridako unibertsitatean.

Ibilbide zientifikoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1928an erlatibitatearen teoria ezarri zuen mekanika kuantikoan, elektroiaren propietateak deskribatuz eta elektroiaren spina azaltzeko teorian Schrödingerrek egindako hutsa zuzenduz.

Diracen Mekanika kuantikoaren Printzipioa, 1930ean argitaratuta, gai horren liburu ohikoenetako bihurtu zen, eta gaur egun ere erabiltzen da. Bra-ket notazioa eta Diracen delta funtzioa sartu zituen.

1930ean proposatu zuenez, elektroiarentzat teorian posible diren energia soluzio negatiboak egoera moduan existitzen dira, baina egoera horiek energia negatiboz beterik daude, eta sarrera eragozten diete gainerako elektroiei. Aztertu zuenaren arabera, fotoi batek, behar adina kargatua, elektroi-positroi pare bat sor dezake, ezerezetik itxura batean, energia egoera negatibo horietako batetik kanpora bidaliz elektroia. Geratzen den hutsune karga positibokoa positroi deritzan elektroi baten antizatikia litzateke. Bestalde, elektroi bat eta positroi bat elkarrekin topatzean, elkar suntsituko dute, eta energia askatuko dute, fotoi gisa (argia). Diracen iragarpen horiek guztiak esperimentu bidez frogatu zituen Andersonek 1932an. Diracen arrazoiketa ez dagokio elektroiari bakarrik, zatiki-mota guztiei baizik. Horren arabera, beraz, zatiki guztiei dagokie antizatiki bat.

Unibertsoan monopolo magnetiko bakar baten existentzia karga elektrikoaren kuantifikatzea frogatzeko nahikoa izan litekeela azaldu zuen 1931ean Diracek. Proposamen honek arreta handia jaso zuen, baina oraindik ez dago monopoloen froga fidagarririk.

1933an Fisikako Nobel Saria jaso zuen, Schrödingerrekin batera.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Paul Dirac Aldatu lotura Wikidatan