Max Planck

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Max Planck
Max Planck (1858-1947).jpg
Bizitza
Izen osoa Max Karl Ernst Ludwig Planck
Jaiotza Kiel1858ko apirilaren 23a
Herrialdea  Alemania
Talde etnikoa Alemaniarra
Heriotza Göttingen1947ko urriaren 4a (89 urte)
Hobiratze lekua Stadtfriedhof Göttingen
Familia
Aita Wilhelm von Planck
Seme-alabak
Anai-arrebak
Hezkuntza
Heziketa Frederiko Gilen Unibertsitatea
Municheko Unibertsitatea
(1874 -
Tesi zuzendaria Alexander von Brill
Doktorego ikaslea(k) Richard Becker
Max Von Laue
Moritz Schlick
Max Abraham
Walther Bothe
Walter Gordon
Hilde Heinicke
Gustav Hertz
Heinrich Karstens
Karl Körner
Erich Kretschmann
Isidor Israel Malkin
Walther Meissner
Walter Schottky
Erich Schumann
Wilhelm Wenzel
Hizkuntzak alemana
Ikaslea(k) Max Abraham
Walther Bothe
Gustav Hertz
Lanbidea
Lanbidea fisikari teorikoa eta unibertsitateko irakaslea
Enplegatzailea(k) Municheko Unibertsitatea
Karlsruhe Institute of Technology
Kielgo Unibertsitatea
Frederiko Gilen Unibertsitatea
Jasotako sariak
Nominazioak
Kidetza Q292692
Deutsche Physikalische Gesellschaft
Prusiako Zientzien Akademia
Kaiser Wilhelm Society
Notgemeinschaft der Deutschen Wissenschaft
Linzeen Akademia
Royal Society
Bavarian Academy of Sciences and Humanities
Saxon Academy of Sciences
Arteen eta Zientzien Herbehereetako Erret Akademia
Hungariako Zientzien Akademia
Zientzien Pontifize-Akademia
Q2301163
San Petersburgoko Zientzien Akademia
Sobietar Batasuneko Zientzien Akademia
Suediako Zientzien Erret Akademia
Arteen eta Zientzien Ameriketako Estatu Batuetako Akademia
Zientzien Errusiar Akademia
Alemaniako Natur Zientzien Leopoldina Akademia
Sinesmenak
Erlijioa Luteranismoa
Alderdi politikoa German People's Party
Max.Planck.Signature.png

Max Karl Ernst Ludwig Planck (Kiel, Alemania, 1858ko apirilaren 23a - Göttingen, Alemania, 1947ko urriaren 4a ) fisikari alemaniarra izan zen. Teoria kuantikoaren sortzaile eta pasa den mendeko fisikari onenetarikotzat jotzen da.

Bizitza eta obra[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Planck familia intelektual eta tradizional baten barruan jaio zen. Bere aitaren aldeko birraitona eta aitona teologia katedradun izan ziren Göttingenen, bere aita Kiel eta Munichen zuzenbide katedraduna izan zelarik.

Munichen eta Berlinen egin zituen ikasketak. Municheko eta Kielgo unibertsitateetan irakasle izan ondoren Kirchhoffen lekua hartu zuen Berlingo unibertsitatean fisika teorikoko irakasle gisa. Zientzien Akademiako kide eta idazkari nagusi izan zen.

Hasieran termodinamikari buruzko ikerketak egin zituen batez ere, Boltzmannen ikerketak jarraituz. Gorputz beltzen neurketa termikoan energiaren banaketa espektrala teorikoki argitzeko egin zituen esperimentuen ondorioz, energiaren jarraitutasun ezaren hipotesia azaldu eta quantumak definitu zituen (1900). Teoria hori da fisika modernoaren oinarrizko hipotesietako bat.

Fisikako Nobel saria eman zioten zuen 1918an.

Piano-jotzaile bikaina zen eta musikaren teoriaz ere idatzi zituen zenbait lan. Aurkikuntza berrien ezagutza teorikoaren ondorioez eta izadiaren zientzien eta erlijioaren arteko erlazioez ere arduratu zen. Positibismoaren eta pragmatismoaren etsaia zen, eta uste osoa zuen izadiaren zientzietan egia objektibo bat badela, alegia, kausalitate printzipioak guztizko balioa duela zioen.

Plancken konstantea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Quantumen teoriaren konstante unibertsala da. Sinboloa h da, eta balioa 6,625 x 10−34 joule.segundo. Quantum bateko irradaren energia (E) eta irradaren maiztasuna (h) erlazionatzen ditu formula honen bidez: E = h. Azken honi Plancken legea deitzen zaio; quantumen mekanikako oinarrizko legea da. Irrada elektromagnetikoa banakako sortatan edo fotoietan bilduta dagoela dio, eta bakoitzaren energia aipatu den formulak adierazten du.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Max Planck Aldatu lotura Wikidatan