Aberri Eguna

Artikulu hau serie honen zatia da: Eusko abertzaletasuna

Oinarrizko kontzeptuak Euskal nazionalismoa Euskal Herria Euskara Independentzia Nazioa

Alderdi politikoak Gaur egungoak Abertzaleen Batasuna Amaiur Aralar Bildu Eusko Abertzale Ekintza Eusko Alkartasuna Euzko Alderdi Jeltzalea Lehengoak Batasuna Eusko Abertzale Ekintza Eusko Alderdi Abertzale Errepublikanoa Euskadiko Ezkerra Jagi-Jagi

Sindikatuak LAB | ELA EHNE | Hiru

Gizarte-eragileak Askatasuna Bai Euskal Herriari ESAIT Gazte Abertzaleak Segi

Talde armatuak Talde Armatuak Euskadi Ta Askatasuna Iparretarrak Komando Autonomo Antikapitalistak Euskal Zuzentasuna Hordago Irrintzi Gudarosteak Eusko Gudarostea

Eusko abertzale ospetsuak Jose Antonio Agirre Sabin Arana Luis Arana Argala Xabier Arzalluz Eli Gallastegi Carlos Garaikoetxea Jon Idigoras Txomin Iturbe Mixel Labéguerie Jesus Maria Leizaola Telesforo Monzón Arnaldo Otegi Txillardegi Agosti Xaho

Gertuko kontzeptuak Abertzaletasuna Independentismoa Nazionalismoa Internazionalismoa Euskadi Euskal Herriko foruak Euskal Herriko historia Abertzalea Jeltzalea Ezker abertzalea Aberri Eguna Alderdi Eguna Gudari Eguna Udalbiltza

Porrotx pailazoa independentistek deituriko Aberri Egunean, 2009ean.

EAJren ospakizuna Plentziako batzokian.

Aberri Eguna Pazko Igandean ospatzen den aldarrikapen eguna da. Lehenengo Aberri Eguna Bilbon izan zen 1932ean Euzko Alderdi Jeltzaleak deitua. Manifestaldi bat izan zen Sabin Aranaren etxean bukatu zena (Sabin Etxea).

Frankismoan egun hau guztiz debekatua izan zen eta horregatik aldarrikapen nazionalareko erabili ohi zen. Aberri Egun batean ere ETAk bere burua aurkeztu zuen publikoki Galdakaoko eliza batean.

Erbestean zegoen Eusko Jaurlaritzak egin zuen, 1964. urtean, klandestinitate garaiko lehen deialdia, Gernikara, eta 1966an Eusko Jaurlaritzak eta ETAk dei bana egin zuten Gasteizera eta Iruna. Kontrolak, zapalkuntza, borrokak eta atxiloketak izan ziren nagusi 1978an, gerraondoko lehen Aberri Eguna legez ospatu ahal izan zen arte. Geroztik, gorabehera askoren artean Herri Batasunari debekatu zitzaion 1981ean Gernikara deitu zuen biltzarrerako baimena, alderdi politiko estatalisten axolarik eza, alde batetik, eta estatutuaren aldeko alderdi abertzaleen eta ordena politiko berri baten aldekoen arteko batasun eza, bestetik, izan dira geroztiko deialdien ezaugarria. Ipar Euskal Herrian, Enbata erakundeak 19660ko hamarkadan eginiko deialdien ondoren, urtero egin da Aberri Eguna, azkenaldi honetan alderdi eta erakunde politiko abertzale guztiek bateratsu jokatzea erdietsirik.

Diktaduraren bukaerarekin Aberri Egun bateratuak deitu izan ziren, baina denborarekin alderdien arteko distantzia handitu zenez banakakoak deitzen hasi ziren. 1998tik aurrera Udalbiltzak saiakerak egin izan ditu Aberri Egun bateratuak deitzeko eta honek oihartzuna izan du Ipar Euskal Herrian. Azken urteotan Independentistak sareak deitu ditu hainbat Aberri Egun bateratu, arrakasta handiagoarekin. 2011n Baigorri eta Gernikan deitu ziren aldi berean, Nafarroaren Egunarekin bat eginez.

Ikus gainera

• Alderdi Eguna
• Gudari Eguna

Kanpo loturak

• (Euskaraz) Aberri Egunaren Historia eta Argazkiak. Auñamendi Entziklopedia

• (Gaztelaniaz) José Luis de la Granja Sáinz, El culto a Sabino Arana: La doble resurreción y el origen histórico del Aberri Eguna en la II República, in Historia y política: Ideas, procesos y movimientos sociales, ISSN 1575-0361, Nº 15, 2006 , págs. 65-116 [1]