Anton Txekhov
 |
||
| Datu pertsonalak | ||
|---|---|---|
| Izen osoa | Anton Pavlovitx Txekhov | |
| Jaio | 1860ko urtarrilaren 29a | |
| Taganrog (Errusia) | ||
| Hil | 1904ko uztailaren 15a | |
| Badenweiler (Alemania) | ||
Anton Pavlovitx Txekhov, errusieraz Антон Павлович Чехов, (Taganrog, Errusia, 1860ko urtarrilaren 29a - Badenweiler, Alemania, 1904ko uztailaren 15a) errusiar idazle eta dramagilea izan zen. Korronte naturalistaren barnean koka daiteke bere lana. Ipuinaren maisua izan zen.
Bere heriotzaren aurretik Errusia aski ezaguna zen arren, Txekhov ez zen nazioartean famatu egin Lehen Mundu Gerraren ondorengo urteak arte, Constance Graneten ingeleserako itzulketek bere lana zabaltzen lagundu zutenean.
Eduki-taula |
[aldatu] Biografia
Familia behartsu batean jaio zen. 1879an Moskura joan zen medikuntza ikasketak egitera. Umorezko aldizkarietan ipuinak argitaratzen hasi zen bere familiari laguntzeko. Geroztik literatura izan zuen bizibide, noizean behin, izurriteetan eta, mediku gisa lan egin bazuen ere. 1890ean Sakhalin uharte-presondegira joan zen bertakoei laguntzera eta itzulitakoan eleberri bat argitaratu zuen: "Sakhalin uhartea". 1895ean Tolstoi ezagutu zuen. 1900ean Errusiako Zientzia Akademiako kide izendatu zuten, baina bi urteren buruan kargua utzi zuen Maksim Gorki erakundetik bota zutelako protesta egiteko. Tuberkulosiak jota zegoen eta Errusia eta Europa osoan barrena ibili zen bere gaitza sendatu nahian. 1901ean Olga L. Knipper Moskuko Arte Antzerki taldeko antzezlearekin ezkondu zen.
[aldatu] Lanak
[aldatu] Ipuinak
Txekhoven ipuinak berdintsuak dira gaiz eta estiloz, ia ekintzarik eta intrigarik gabekoak, umorezkoak gehienak, Errusiako burgesia deskribatzen dutenak, neurritasun handiz eta artifizialkeriari uko eginez idatziak. Melpomeneko ipuinak (1884), hasierako ipuinen bilduma, Kontakizun nabarrak (1886), Ilunabarrean (1887), Estepa (1888), 6. pabiloia (1892), Dueloa (1892), Nire bizitzaren historia (1895), Laborariak (1897), Ezezagun baten kontakizuna (1898), Andrea txakurtxoarekin (1898).
Xabier Mendiguren Bereziartuk Txekhoven ipuin bilduma bat euskaratua du.
[aldatu] Antzerki lanak
Haren antzerki lanak Stanislavskiren Arte Teatroaren sorrerari oso lotuak daude. Garai hartako errusiar gizartearen ispilu dira eta haustura handia ekarri zuten ordu arteko antzerkigintzarekiko; isilunez eta iradokizunez betetako lanak dira, xehetasun psikologiko handikoak eta giroari gertaerari baino garrantzia handiagoa ematen diotenak. Txekhov antzerkiaren historiako egilerik garrantzitsuenetako bat da. Antxeta (1895), Osaba Vania (1899), Hiru ahizpak (1901), Gereziondoen lorategia (1904).
[aldatu] Ikus, gainera
[aldatu] Erreferentziak
- Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Izan ere, egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek lizentzia librearekin laga zituen, euskal Wikipedia osatzeko proiektu baterako.
