Paue

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Paue

 Akitania
Pau gave chateau2.jpg

Paueko armarria

Izen ofiziala Pau
Estatua
Eskualdea
Departamendua
Barrutia
 Frantzia
 Akitania
Pirinio Atlantikoak (64)
Paue (burua)
Alkatea Martine Lignières-Cassou (PS)
(2008-)
Herritarra pauetar
Koordenatuak 43°18′6″N 0°22′7″W / 43.30167°N 0.36861°W / 43.30167; -0.36861Koordenatuak: 43°18′6″N 0°22′7″W / 43.30167°N 0.36861°W / 43.30167; -0.36861
Paue non dagoen adierazten duen Frantzia-ko/-go/-eko mapa
Paue
Eremua 31,51 km2
Posta kodea 64000
Biztanleria 83.903 bizt.
Dentsitatea 2.662,74 bizt./km²
Sorrera XII. mendean lehen agerpena
1464an hiri gutuna
Aglomerazioa Pau Pyrénées
INSEE kodea 64445
http://www.pau.fr/

Paue[1] (frantsesez eta okzitanieraz Pau) Pirinio Atlantikoak departamenduko hiriburua da, hau da, Ipar Euskal Herria hartzen duen departamenduaren burua.

83.903 biztanle zituen 2006an eta 6 kantonamendutako burua da.

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Datu klimatikoak (Paue)
Hila Urt Ots Mar Api Mai Eka Uzt Abu Ira Urr Aza Abe Urtekoa
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 9 12 14 16 20 24 27 27 24 19 13 10 17.9
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.5 7.5 9 11.5 15 18.5 21 21 18.5 14.5 9 6.5 13.1
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 2 3 4 7 10 13 15 15 13 10 5 3 8.3
Pilatutako prezipitazioa (mm) 87 80 71 81 85 70 46 74 83 82 104 99 962
Prezipitazio egunak (≥ ) 14 13 13 15 15 12 10 11 11 12 13 13 152
Eguzki orduak 93 143 186 210 217 270 310 248 210 186 120 93 2286
Iturria: World Climate Guide [2]

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

XI. mendean gotortu zuten eremua[3] Paueko uhaitza kontrolatzeko. Gotorlekua ibaiaren iparraldean eraiki zuten, apezpikuaren egoitza zen Leskarretik eta bizkondeen egoitza zen Morlaàsetik distantziakidea zelakoa. 1464an Biarnoko hiriburu bilakatu zen. XIV. mendearen hasieran, Gaston III.a Foix-Biarnokoak Paueko gaztelua bizitzeko egoki bihurtu zuen, erresumaren konkista eta gero Nafarroako erregeek egoitza moduan erabiliko zutena.

Bertan Henrike III.a Nafarroakoa jaio zen. Hau, Henrike IV.a izenaz Frantziako errege bihurtu zenean, bertoko handikiei bere asmoa ez zela Frantziari Biarno ematea baizik eta Frantzia Biarnori ematea adierazi zien.

Napoleon III.ak gaztelua eta hiri zaharberritu zituen, Biarritzen moduko Belle Époque arkitekturaren ideiak jarraituz. Orduko hiriak nazioarteko biztanleria erakarri zuen, adibidez, Abraham Lincoln hil zenean, bere alarguna zen Mary Todd Lincolnek bertan eman zituen bere bizitzaren azken urteak[4].

Britianiarrek Paue eta bere klima gustukoa zituen lehendik, izan ere Wellingtonek 1814an jadanik hiria bisitatu zuen.[5]. Horri esker bertan, kontinente osoko lehenengo 18 zuloko golf-zelaia eraiki zuten[6].

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriaren bilakaera
1793 1800 1806 1821 1831 1836 1841 1846 1851
8.756 8.465 9.293 11.444 11.285 12.607 13.841 16.170 16.196
1856 1861 1866 1872 1876 1881 1886 1891 1896
18.671 21.881 24.563 27.300 28.908 29.971 30.624 33.111 33.012
1901 1906 1911 1921 1926 1931 1936 1946 1954
34.268 35.044 37.149 35.665 37.711 38.962 40.451 46.158 48.320
1962 1968 1975 1982 1990 1999 2006 - -
59.937 74.005 83.498 83.790 82.157 78.732 83.903 - -


Ikustekoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Elkarteak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Pau-Orthez saskibaloi taldeak hihi honetan dauka egoitza eta Franziako onenen artean dago historikoki.

Herri eta hiri senidetuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Paue ondorengo hiriekin senidetuta dago:

Pauetar ezagunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Galeria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1.   Euskaltzaindiaren 36. araua. Frantziako Errepublikako eskualde-, departamendu- eta hiriburu-izenak, 15. orr., http://www.euskaltzaindia.net/dok/arauak/Araua_0036.pdf. Noiz kontsultatua: 2010-10-04 .
  2.   World Climate Guide, Pau Climate Guide, France, http://www.worldclimateguide.co.uk/climateguides/france/pau.php .
  3.   Tucoo-Chala, Pierre (1989), Histoire de Pau, Univers de la France, Tolosa Okzitania: Privat, 11-15. orrialdeak, ISBN 2-7089-8238-9 .
  4. www.historycooperative.org
  5.   Laffaye, Horace A. (2009), The Evolution of Polo, Jefferson, N.C.: McFarland & Company, 27. orrialdea .
  6.   Robb, Graham (2007), The Discovery of France, Londres: Picador, 287. orrialdea .

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Paue Aldatu lotura Wikidatan