Boli Kosta

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Boli Kostako Errepublika
République de Côte d'Ivoire
Bandera Armarria
Goiburua: Unité, Discipline et Travail
(Batasuna, Diziplina eta Lana)
Ereserkia: L'Abidjanaise
Hiriburua Jamusukro
Hiri handiena Abidjan
Hizkuntza ofiziala(k) Frantsesa
Herritarra bolikostar[1]
Gobernua Errepublika
 -  Presidentea Alassane Ouattara
 -  Lehen ministroa Daniel Kablan Duncan
Independentzia
Azalera
 -  Guztira 322,463 km2 (69.)
 -  Ura (%) 1,4
Biztanleria
 -  2013 zenbatespena 22.400.835 (53.)
 -  Dentsitatea 63,9bizt./km2 (139.)
Dirua CFA Frankoa (CFA)
Ordu-eremua GMT
Aurrezenbakia 225
Internet domeinua ci

Boli Kosta[1] (frantsesez: Côte d'Ivoire, kot divwaʁ ahoskatua), ofizialki Boli Kostako Errepublika (frantsesez: République de Côte d'Ivoire) Afrikako mendebaldean dagoen herrialdea da. Gineako golkoaren ipar-mendebalean dago, Ozeano Atlantikoaren ertzean.

322.463 km2 ditu eta 17.298.040 biztanle (2005).

Hiriburua Jamusukro da (200.659 biztanle), hiri nagusia Abidjan den arren (3.310.500). Buake eta Man dira beste hiri aipagarriak.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herrialde mugakideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mugakideak hauexek ditu: Iparraldean Mali eta Burkina Faso, hegoaldean Ozeano Atlantikoa, ekialdean Ghana eta mendebaldean Liberia eta Ginea.

Orografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Itsasertza apala eta hareatsua da; barrualdeko goi-ordokia baso hertsiz eta sabanez estalita dago. Hiru ibai nagusik zeharkatzen dute Boli Kosta: Sassandra, Bandama eta Comoe.

Banaketa administratiboa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Boli Kostaren banaketa administratiboa»
Boli Kostako 19 eskualdeak.

Boli Kosta 19 eskualdetan banatzen da:

  1. Agneby
  2. Bafing
  3. Bas-Sassandra
  4. Denguele
  5. Dix-Huit Montagnes
  6. Fromager
  7. Haut-Sassandra
  8. Lacs
  9. Lagunes
  10. Marahoue
  1. Moyen-Cavally
  2. Moyen-Comoe
  3. N'zi-Comoe
  4. Savanes
  5. Sud-Bandama
  6. Sud-Comoe
  7. Vallee du Bandama
  8. Worodougou
  9. Zanzan

Horretaz gain eskualdean barrutietan banatzen dira, guztira 58.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Boli Kostaren mapa.

XVI. mendean portugaldarrek aurkitu zuten, eta Frantziaren kolonia bihurtu zen 1893. urtean.

Erabateko burujabetza 1960. urteko abuztuan lortu zuen. Felix Houphouët izendatu zuten errepublika berriko lehendakari, eta bera hautatu berriz ere 1965, 1970, 1975, 1980, 1985 eta 1990. urteetako hauteskundeetan. Felix Houphouët 1993an hil zen, eta Henri Konan Bédié izan zen lehendakaria, eta egonkortasun politiko eta garapen ekonomiko handikoa izan zen haren agintaldia. Hainbat estatu-kolperen ondoren, 2002tik 2004ra gerra zibila izan zen Boli Kostan. 2007an hauteskundeak izan ziren, elkarren aurkako alderdiek hitzarmen bat egin ondoren; 2007ko ekainean, ordea, Guillaume Soro Lehen Ministroa hil zuten.

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ekonomia jarduera nagusia nekazaritza bada ere (kakaoa, kafea, bananak, kotoia, kokoa, arroza, artoa, manioka, pinaburuak) azken urteotan industriaren hazkunde handia izan du atzerriko inbertsioei esker. Turismoa eta arrantza indar handia hartzen ari dira. Diamante ekoizpena murrizten ari da, baina burdin eta tantalio meatze berriak aurkitu dituzte. Estatuaren erdialdean dagoen Kassou aintzirak lurralde zabala bustitzeko aukera ematen du. Industria gehiena Abidjan hirian biltzen da. Boli Kosta Afrikako estatuetan frantses kolonia izan direnen artean aberatsenetakoa da.

hizkuntza_ofizialak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Frantsesa da mintzaira ofiziala. Horrez gain, mandingoa, baulea eta hausa ere hitz egiten dira.

Bolikostar ezagunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Boli Kosta Aldatu lotura Wikidatan