José Ramos-Horta

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
José Ramos-Horta
Jose Ramos 1996.jpg
Ekialdeko Timorreko presidentea

2007ko maiatzaren 20a - 2012ko maiatzaren 20a
Xanana Gusmão - Taur Matan Ruak (en) Itzuli
Ekialdeko Timorreko lehen ministro

2006ko ekainaren 26a - 2007ko maiatzaren 19a
Mari Alkatiri - Estanislau da Silva (en) Itzuli
Bizitza
Jaiotza Dili1949ko abenduaren 26a (70 urte)
Herrialdea  Ekialdeko Timor
Familia
Ezkontidea(k) Ana Pessoa Pinto (en) Itzuli
Hezkuntza
Heziketa School of International and Public Affairs, Columbia University (en) Itzuli
Antioch College (en) Itzuli 1984) master : peace and conflict studies (en) Itzuli, war studies (en) Itzuli
The Hague Academy of International Law (en) Itzuli 1983) : nazioarteko zuzenbide
Columbiako Unibertsitatea 1983) postgraduate education (en) Itzuli : American Foreign Policy; Three Essays (en) Itzuli
Fondation René-Cassin (en) Itzuli
Hizkuntzak portugesa
Jarduerak
Jarduerak politikaria, abokatua eta aholkulari juridikoa
Enplegatzailea(k) Oxfordeko Unibertsitatea
Jasotako sariak
Sinesmenak eta ideologia
Erlijioa katolizismoa
Alderdi politikoa baliorik ez
Fretilin
IMDb nm0708522
ramoshorta.com
Assinatura de José Ramos-Horta.jpg

José Manuel Ramos-Horta (Dili, 1949ko abenduaren 26a) timortar politikaria da. Ekialdeko Timorko presidentea izan zen 2007-2012 bitartean, eta lehen ministroa 2006tik 2007ra. 1996an, Bakearen Nobel saria jaso zuen Carlos Filipe Ximenes Belo apezpikuarekin batera, Ekialdeko Timorko herriaren alde egindako lanarengatik.

Bizitza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

José Manuel Ramos-Horta Dilin jaio zen, 1949ko abenduaren 26an. Soibadako misio katolikoan egin zituen lehen ikasketak. 1970-1971 bitartean, Mozambiken deportaturik egon zen, Portugaleko administrazio kolonialari aurre egiteagatik. Jaioterrira itzultzen utzi ziotenean, Fretilin alderdia (Ekialdeko Timorko Independentziaren Aldeko Fronte Iraultzailea) sortzen parte hartu zuen.

1975eko azaroan, Ekialdeko Timorrek Portugalen mendeko kolonia izateari utzi eta independentzia aldarrikatu zuen, Ekialdeko Timor Errepublika Demokratiko izena harturik, baina abenduan Indonesiako gudarosteak errepublika jaioberria inbaditu zuen. Gobernu berriko Kanpo Arazoetako ministro gisa, Ramos-Horta kanpoan zen, errepublika berriaren onespena eskatzen, Indonesiak Ekialdeko Timor inbaditu zuenean. Handik aurrera, Timorreko Erresistentzia Batzorde Nazionalaren ordezkari berezia izan zen atzerrian. Urte haietan, Nazioarteko zuzenbidea ikasi zuen Hagan (Herbehereak) eta Antiochen (AEB).

1996an, Bakearen Nobel saria jaso zuen, Carlos Filipe Ximenes Belo apezpikuarekin batera, Ekialdeko Timorren independentziaren alde egindako lanarengatik.[1] 1999an, Indonesiak Ekialdeko Timorren erreferenduma egitea onartu zuen, eta jende gehienak independentziaren aldeko botoa eman zuen.

2002-2006 urteetan, Ekialdeko Timorko Kanpo Arazoetako ministro izan zen, eta 2007an presidente hautatu zuten. 2008ko otsailaren 11n, tiro bat jaso zuen urdailean, matxinatutako militar talde batek haren etxea tirokatu zuenean. Australiako Darwin hiriko erietxe batera eraman zuten helikopteroz.[2] Martxoaren 19an eman zioten senda-agiria.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Almandoz, Koldo. Ramos Horta: «Indarrez egonkortasunak denbora mugatuan iraun dezake soilik». Euskaldunon Egunkaria, 1997ko martxoak 8, CC BY-SA 4.0, berria.eus . Noiz kontsultatua: 2020-4-27.
  2. Ramos Horta Timorko presidentea koman dago, matxinoek zaurituta. Berria egunkaria, 2008ko otsailak 11, CC BY-SA 4.0, berria.eus . Noiz kontsultatua: 2020-4-27.

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]