Pisu jaurtiketa

Wikipedia, Entziklopedia askea
Ulf Timmermann 1980ko hamarkadan.

Pisu jaurtiketa atletismoaren proba modernoa da, altzairuzko bola astuna ahalik eta urrutien jaurtitzean datza.

Randy Barnes estatu batuarrak gizonezkoen munduko markarik onena izan zuen 1990ean (23,12 m) Atlantako Joko Olinpikoetan. Emakumezkoena Natalya Lisovskaya sobietarrarena da (22,63 m) 1987an.[1]

PISU JAURTIKETA
Gizonezkoen errekorrak
Mundiala  USA Randy Barnes 23,12 (1990)
Olinpikoa  USA Ryan Crouser 22,52 (2016)
Emakumezkoen errekorrak
Mundiala  URS Natalia Lisovskaya 22,63 (1987)
Olinpikoa  GDR Ilona Slupianek 22,41 (1980)

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Pisu-jaurtiketari buruzko lehenengo aipamena K. a. VII. mendeko testu grekoa da. Iliadan[2] aipatu zen, XXIII kopla-sortako 826 eta 836. kopletan, Patrokloren omenez egindako Hilketa Jokoetan.

Jaurtiketa modernoa Irlandako eta Eskoziako lehiaketa tradizionaletan jaio zen indar erakustaldi gisa. [3]XVIII. mendearen erdialdean proba hau estandarizatzeko saiakera bat egin zen: 16 librako (7.260 kg) kanoi bala inglesak jaurtitzen zituzten 7 oineko (2.125 m) aldea zuen karratu batetik. Neurri eta pisu hauek gaur egun mantentzen dira.

Bala[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Balaren pisua 7,26 kg-koa da gizonezkoetan eta 4 kg-koa emakumezkoetan. Pisu hori partaideen adinaren arabera alda daiteke; gizonezko jubenilen kategorian 6 kg jaurtitzen dituzte eta emakumezko jubenilen kategorian 4 kg; gizonezko juniorren kategorian 5 kg jaurtitzen dituzte eta emakumezkoen senior mailan 3 kg.[4]

Teknika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Pisu- jaurtiketaren teknika zehatz mehatz azaltzeko beharrezkoa da ondorengo aldi hauek bereiztea eta banan banan aztertzea baita lantzea ere[5]:

1.  Hasierako posizioa:

Jaurtilari guztiek ez dute erabiltzen, baina irudian ikusten duguna akademikoena da eta “T posizio” izenaz ezagutzen dugu.

-       Atleta tente eta jaurtiketaren noranzkoari bizkarra emanez jartzen da, gorputzaren pisua eskuineko hankan duela, oina guztiz bermatua eta oin-punta metalezko uztaia ukituz.

-       Ezkerreko hanka zertxobait tolestuta dago, oina eskuineko oinetik 30 bat cm atzeratuta eta 10 bat zentimetro alboratuta, orekari eusteko.

-       Eskumako haka guztiz luzatuta eta gorputzaren pisua gainean.

-       Oin-zola guztia lurrean ezarrita.

-       Aldaka eta sorbalda lerroak jaurtiketa norabideari elkarzut daude.

-       Eskuineko sorbaldak, erlaxatuta, tresnaren pisuari eusten dio

-       Ezkerreko besoa sorbalda baino zertxobait altuago, erdi tolestuta eta aurrerantz proiektatua.

-       Esku-ahurra kanporantz begira, guztiz erlaxatuta.

-       Burua bizkar hezurraren jarraipena da, baina begirada lurrera orientatuta dago, oinetatik 2-3 metrora, jaurtiketaren kontrako noranzkoan.

2. Pisuari heltzea:

Erdiko hiru atzamarrek helduko diote pisuari, izan ere, atzamar txikia eta erpurua orekatzaileak dira soilik. Behin pisua era egokian hartuta dugula, pisua masailaren eta lepoaren kontra jarri beharko dugu, gorputzarekin bat egiteko jarreran. Ukondoa pisuaren aurka, sorbaldaren eta enborraren alboaren arteko erdibidean.

3. Desplazamendua:

Kukubiko posizioan enborra aurrerantz inklinatua egongo da eta ezkerreko hankaren belauna eskuineko hankaren zangosagarraren ondoan pasatuko da. Hortik, ezkerreko hankak(hanka kulunkari) estentzio horizontal aktiboa egingo du, euskailua bilatuz. Mugimendu honek pelbisa eta sistema osoa beherantz eta atzerantz tiratzen du.

Bitartean, eskuineko hanka(hanka irristagarria) grabitate zentruaren desplazamenduaren ondorioz, pisu Gabe egongo da, eta orporantz biratu ondoren, estentsio aktiboa egingo du zkerreko hankaren mugimenduaz batuz.

Hanken parte-hartze azkarrari eta orpotik pasatzeari esker, bi hanken arteko angelua irekitzen da. Aldi berean, enborra jaurtigailuarekin Aurrera eramaten da, aldakak lurrarekiko paralelo mantenduz.

Beso librea gorputzaren aurrean mantentzen da, enborraren posizio itxia bermatuz eta sorbaldak aldakaren atzean, jaurtiketaren norabidekiko perpendikularrak mantenduz.

Eskuineko hanka, flexio azkar baten bidez, zirkulu erdira iritsiko da, metatartsoarekin. Aldi berean, ezkerreko oina euskailu ondora iritsiko da, abiadura galerak saihestuz.

4. Jaurtiketa bera edo tiroa:

Zirkulu erdira iristean, eskuineko hankak gorputzaren masa galgatzen du eta norabidearen aldaketaren ondorioz hanken giharrek lagapen txiki bat izango dute.

Hanken errotazio honek, aldaken aurrerapena laguntzen du, jaurtigailua lerro berean mantentzen den bitartean. Horrela, “alboko posizio” deritzogunera iritsiko gara. Alboko posizio hori denbora txiki batez mantendu eta hortik aurrera metatutako energía elastikoa askatu egiten da.

Aldakak eta sorbaldak jaurtiketaren norabidera begira dauden momentuan posizio frontalera iritsiko gara eta une horretan, ezkerreko sorbaldaren blokeoa sortuko da.

Gorputzaren estentsioa egin ondoren, beso jaurtilariaren estentsioa iritsiko da. Ukondoa sorbaldaren altueran kokatuta egono da, gorputz osoak jaurtigailuaren atzean jarraituko duela eta eskumuturraren alboko flexioa bermatuz.

1.  Hasierako posizioa: 5. Amaiera eta ondorengo errekuperazioa:

Behin pisua eskutik irtenda zirkulutik i1.  Hasierako posizioa:rteera saihesteko eta oreka berreskuratzeko “kontramugimendua” egiten da. Hau da, eskuineko oina ezkerrekoa egon den tokira abiatuko da, eta ezkerrekoa, aldiz, atzerantz.

Jaurtiketa eta erorketa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaurtiketa eremua 2.137 m-ko (7 oin) diametroa duen zirkulu baten barruan dago, normalean zementuzkoa, eta aurrealdeko mugan egurrezko ertz bat izan ohi du. Pisua erortzen den eremuari Erorketa Gunea deritzo eta jaurtiketa gunearekin sortzen den angeluak 40º ditu.

1896ko Atenaseko Joko Olinpikoetan eta 1900eko Pariseko Joko Olinpikoetan lurrean margotutako edo zintaz egindako plataforma laukizuzen batetik jaurti zuten pisua. Gaur egun erabiltzen den zirkulua mende amaieran hasi ziren erabiltzen, baina 1904ko San Luiseko Olinpiar Jokoetara arte ez zen nazioarteko lehiaketetan erabili. San Luiseko Joko Olinpikoetatik aurrera, belar edo lur gainean (ez zementuan) kare zuriz margotzen zituzten marrak, eta egurrezko ertz batekin zementuzko jaurtiketa zirkulua inguratzen zuten. Beranduago eta 1952-53 denboraldira arte, errautsezko gainazal bat erabiltzen hasi ziren. 1952-53 denboraldian jaurtitzailearen mugimendua errazten duen egurrezko ertza duen zementuzko zirkulua erabiltzen hasi ziren.


Erorketa gunea hasiera batean 65º-koa zen. 1973an 45º-ra murriztu zen, 1979an 40º-ra eta 2004an 34,92º-ra, eta horixe da gaur egun erabiltzen den erorketa angelua. [3]

Errekorrak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

- 2019ko urrian eguneratua.

Marka (m) Atleta Herrialdea Lekua Data
Mundiala (WR) Gizonezkoak 23,12 Randy Barnes USA Atlanta 1996-05-20
Emakumezkoak 22,63 Natalia Lisovskaya URS Mosku 1987-06-07
Olinpikoa (OR) Gizonezkoak 22,52 Ryan Crouser USA Rio De Janeiro 2016-08-18
Emakumezkoak 22,41 Ilona Slupianek GDR Mosku 1980-07-24
Europarra (ER) Gizonezkoak 23,06 Ulf Timmermann GDR Hania 1988-05-22
Emakumezkoak 22,63 Natalia Lisovskaya URS Mosku 1987-06-07
Amerikarra (AM) Gizonezkoak 23,12 Randy Barnes USA Los Angeles 1990-05-20
Emakumezkoak 20,96 Belsy Laza CUB Mexiko Hiria 1992-05-02
Afrikarra (AF) Gizonezkoak 21,97 Janus Robberts RSA Eugene 2001-06-02
Emakumezkoak 18,43 Vivian Chukwuemeka NGR Walnut 2003-04-19
Asiakoa (AS) Gizonezkoak 21,13 Sultan Abdulmajeed Alhabashi KSA Doha 2009-05-08
Emakumezkoak 21,76 Meisu Li CHN Shijiazhuang 1988-04-23
Ozeanikoa (OC) Gizonezkoak 21,58 Tomas Walsh NZL Pekin 2015-08-23
Emakumezkoak 21,24 Valerie Adams NZL Daegu 2011-08-29

Errekor mundialaren eboluzioa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gizonezkoak[6][aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udo Beyer, plusmarquista mundial entre 1978 y 1983. Randy Barnes, actual plusmarquista mundial desde 1990.

Marka (m) Atleta Data Lekua
15,54  USA Ralph Rose 1909ko abuztuaren 21a San Frantzisko, AEB
15,79  GER Emil Hirschfeld 1928ko maiatzaren 6a Breslau, Alemania
15,87  USA John Kuck 1928ko ekainaren 29a Amsterdam, Herbehereak
16,04  GER Emil Hirschfeld 1928ko abuztuaren 26a Bochum, Alemania
16,04  TCH František Douda 1931ko urriaren 4a Brno, Txekiar Errepublika
16,05  POL Zygmunt Heljasz 1932ko ekainaren 29a Poznan, Polonia
16,16  USA Leo Sexton 1932ko abuztuaren 27a Freeport, AEB
16,20  TCH František Douda 1932ko irailaren 24a Praga, Txekiar Errepublika
16,48  USA John Lyman 1934ko apirilaren 21a Palo Alto, AEB
16,80  USA Jack Torrance 1934ko apirilaren 27a Des Moines, AEB
16,89  USA Jack Torrance 1934ko ekainaren 30a Milwaukee, AEB
17,40  USA Jack Torrance 1934ko abuztuaren 5a Oslo, Norvegia
17,68  USA Charlie Fonville 1948ko apirilaren 17a Lawrence, AEB
17,79  USA Jim Fuchs 1949ko uztailaren 28a Oslo, Norvegia
17,82  USA Jim Fuchs 1950ko apirilaren 29a Los Angeles, AEB
17,90  USA Jim Fuchs 1950ko abuztuaren 20a Visby, Suedia
17,95  USA Jim Fuchs 1950ko abuztuaren 22a Eskilstuna, Suedia
18,00  USA Parry O'Brien 1953ko maiatzaren 9a Fresno, AEB
18,04  USA Parry O'Brien 1953ko ekainaren 5a Compton, AEB
18,42  USA Parry O'Brien 1954ko maiatzaren 8a Los Angeles, AEB
18,43  USA Parry O'Brien 1954ko maiatzaren 21a Los Angeles, AEB
18,54  USA Parry O'Brien 1954ko ekainaren 11a Los Angeles, AEB
18,62  USA Parry O'Brien 1956ko maiatzaren 5a Salt Lake City, AEB
18,69  USA Parry O'Brien 1956ko ekainaren 15a Los Angeles, AEB
19,06  USA Parry O'Brien 1956ko irailaren 3a Eugene, AEB
19,25  USA Parry O'Brien 1956ko azaroaren 1a Los Angeles, AEB
19,25  USA Dallas Long 1959ko martxoaren 28a Santa Barbara, AEB
19,30  USA Parry O'Brien 1959ko abuztuaren 1a Albuquerque, AEB
19,38  USA Dallas Long 1960ko martxoaren 5a Los Angeles, AEB
19,45  USA Bill Nieder 1960ko martxoaren 19a Palo Alto, AEB
19,67  USA Dallas Long 1960ko martxoaren 26a Los Angeles, AEB
19,99  USA Bill Nieder 1960ko apirilaren 2a Austin, AEB
20,06  USA Bill Nieder 1960ko abuztuaren 12a Walnut AEB
20,08  USA Dallas Long 1962ko maiatzaren 18a Los Angeles, AEB
20,10  USA Dallas Long 1964ko apirilaren 4a Los Angeles, AEB
20,20  USA Dallas Long 1964ko maiatzaren 29a Los Angeles, AEB
20,68  USA Dallas Long 1964ko uztailaren 25a Los Angeles, AEB
21,52  USA Randy Matson 1965ko maiatzaren 8a College Station, AEB
21,78  USA Randy Matson 1967ko apirilaren 23a College Station, AEB
21,82  USA Al Feuerbach 1973ko maiatzaren 5a San José, AEB
21,85  USA Terry Albritton 1976ko otsailaren 21a Honolulu, AEB
22,00  URS Aleksandr Baryshnikov 1976ko ekainaren 10a Paris, Frantzia
22,15  GDR Udo Beyer 1978ko uztailaren 6a Goteborg, Suedia
22,22  GDR Udo Beyer 1983ko ekainaren 25a Los Angeles, AEB
22,62  GDR Ulf Timmermann 1985eko irailaren 22a Berlin, Alemania
22,64  GDR Udo Beyer 1986ko abuztuaren 20a Berlin, Alemania
22,72  ITA Alessandro Andrei 1987ko abuztuaren 12a Viareggio, Italia
22,84  ITA Alessandro Andrei 1987ko abuztuaren 12a Viareggio, Italia
22,91  ITA Alessandro Andrei 1987ko abuztuaren 12a Viareggio, Italia
23,06  GDR Ulf Timmermann 1988ko maiatzaren 22a Chania, Grezia
23,12  USA Randy Barnes 1990ko maiatzaren 20a Los Angeles, AEB

Emakumezkoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Tamara Press y Galina Zybina plusmarquistas mundiales. Nadezhda Chizhova plusmarquista mundial entre 1969 y 1973. Ilona Slupianek plusmarquista mundial entre 1980 y 1984.

Marka (m) Atleta Data Lekua Erreferentzia
10,15  FRA Violette Gouraud-Morris 1924ko uztailaren 14a Paris, Frantzia [7]
11,57  GER Lilli Henoch 1925ko abuztuaren 16a Leipzig, Alemania [8]
10,84  GER Ruth Lange 1927ko maiatzaren 28a Praga, Txekiar Errepublika [6]
11,32  GER Ruth Lange 1927ko abuztuaren 6a Breslau, Alemania [6]
11,52  GER Ruth Lange 1928ko ekainaren 3a Berlin, Alemania [6]
11,96  GER Grete Heublein 1928ko uztailaren 15a Berlin, Alemania [6]
12,85  GER Grete Heublein 1929ko uztailaren 21a Frankfurt, Alemania [6]
12,88  GER Grete Heublein 1931ko ekainaren 28a Paris, Francia [6]
13,70  GER Grete Heublein 1931ko abuztuaren 16a Bielefeld, Alemania [6]
14,38  GER Gisela Mauermayer 1934ko uztailaren 15a Varsovia, Polonia [9]
14,59  URS Tatyana Sevryukova 1948ko abuztuaren 4a Mosku, Errusia [9]
14,86  URS Klavdia Tochonova 1949ko urriaren 30a Tbilisi, Georgia [9]
15,02  URS Anna Andreyeva 1950ko azaroaren 9a Ploiești, Errumania [9]
15,28  URS Galina Zybina 1952ko uztailaren 26a Helsinki, Finlandia [9]
15,37  URS Galina Zybina 1952ko irailaren 20a Frunze, Errusia [9]
15,42  URS Galina Zybina 1952ko urriaren 1a Frunze, Errusia [9]
16,20  URS Galina Zybina 1953ko urriaren 9a Malmo, Suedia [9]
16,28  URS Galina Zybina 1954ko irailaren 14a Kiev, Ukrania [9]
16,28  URS Galina Zybina 1955ko irailaren 5a Leningrado, Errusia [9]
16,67  URS Galina Zybina 1955ko azaroaren 15a Tbilisi, Georgia [9]
16,76  URS Galina Zybina 1956ko urriaren 13a Tashkent, Uzbekistan [9]
17,25  URS Tamara Press 1959ko apirilaren 26a Nalchik, Errusia [9]
17,42  URS Tamara Press 1960ko uztailaren 16a Mosku, Errusia [9]
17,78  URS Tamara Press 1960ko abuztuaren 13a Mosku, Errusia [9]
18,55  URS Tamara Press 1962ko ekainaren 10a Leipzig, Alemania [9]
18,55  URS Tamara Press 1962ko irailaren 12a Belgrad, Jugoslavia [9]
18,59  URS Tamara Press 1965ko irailaren 19a Kassel, Alemania [9]
18,67  URS Nadezhda Chizhova 1968ko apirilaren 28a Sochi, Errusia [9]
18,87  GDR Margitta Gummel 1968ko irailaren 22a Frankfurt an der Oder, Alemania [9]
19,07  GDR Margitta Gummel 1968ko urriaren 20a Mexiko Hiria, Mexiko [9]
19,61  GDR Margitta Gummel 1968ko urriaren 20a Mexiko Hiria, Mexiko [9]
19,72  URS Nadezhda Chizhova 1969ko maiatzaren 30a Mosku, Errusia [9]
20,09  URS Nadezhda Chizhova 1969ko uztailaren 13a Chorzów, Polonia [9]
20,10  GDR Margitta Gummel 1969ko irailaren 11a Berlin, Alemania [9]
20,10  URS Nadezhda Chizhova 1969ko irailaren 16a Atenas, Grezia [9]
20,43  URS Nadezhda Chizhova 1969ko irailaren 16a Atenas, Grezia [9]
20,43  URS Nadezhda Chizhova 1971ko abuztuaren 29a Mosku, Errusia [9]
20,63  URS Nadezhda Chizhova 1972ko maiatzaren 19a Sochi, Errusia [9]
21,03  URS Nadezhda Chizhova 1972ko irailaren 7a Munich, Alemania [9]
21,20  URS Nadezhda Chizhova 1973ko abuztuaren 28a Lviv, Ukrania [9]
21,60  GDR Marianne Adam 1975ko abuztuaren 6a Berlin, Alemania [9]
21,67  GDR Marianne Adam 1976ko maiatzaren 30a Karl-Marx-Stadt, Alemania [9]
21,87  BUL Ivanka Khristova 1976ko uztailaren 3a Belmeken, Bulgaria [9]
21,89  BUL Ivanka Khristova 1976ko uztailaren 4a Belmeken, Bulgaria [9]
21,99  TCH Helena Fibingerová 1976ko irailaren 26a Opava, Txekiar Errepublika [9]
22,32  TCH Helena Fibingerová 1977ko abuztuaren 20a Nitra, Eslovakia [9]
22,36  GDR Ilona Slupianek 1980ko maiatzaren 2a Celje, Eslovenia [9]
22,45  GDR Ilona Slupianek 1980ko maiatzaren 11a Potsdam, Alemania [9]
22,53  URS Natalya Lisovskaya 1984ko maiatzaren 27a Sochi, Errusia [9]
22,60  URS Natalya Lisovskaya 1987ko ekainaren 7a Mosku, Errusia [9]
22,63  URS Natalya Lisovskaya 1987ko ekainaren 7a Mosku, Errusia [9]


Marka mundial onena duten atletak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gizonezkoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2019ko urrian eguneratua.

Sailkapena Marka (m) Atleta Herrialdea Data Lekua
1 23,12 Randy Barnes AEB 1990eko maiatzaren 20a Westwood
2 23,06 Ulf Timmermann GDR 1988ko maiatzaren 22a La Canea
3 22,91 Alessandro Andrei ITA 1987ko abuztuaren 12a Viareggio
Joe Kovacs AEB 2019ko urriaren 5a Doha
5 22,90 Ryan Crouser AEB 2019ko urriaren 5a Doha
Tomas Walsh NZL 2019ko urriaren 5a Doha
7 22,86 Brian Oldfield AEB 1975ko maiatzaren 10a El Paso
8 22,75 Werner Günthör SUI 1988ko abuztuaren 23a Berna
9 22,67 Kevin Toth AEB 2003ko apirilaren 19a Lawrence
10 22,64 Udo Beyer GDR 1986ko abuztuaren 20a Berlin
11 22,61 Darlan Romani BRA 2019ko ekainaren 30a Stanford
12 22,54 Christian Cantwell AEB 2004ko ekainaren 5a Gresham
13 22,52 John Brenner AEB 1987ko apirilaren 26a Walnut
14 22,51 Adam Nelson AEB 2002ko maiatzaren 18a Gresham
15 22,44 Darrell Hill AEB 2017ko abuztuaren 31a Brusela
16 22,43 Reese Hoffa AEB 2007ko abuztuaren 3a Londres
17 22,32 Michał Haratyk POL 2019ko uztailaren 28a Varsovia
18 22,28 Ryan Whiting AEB 2013ko maiatzaren 10a Doha
19 22,25 Konrad Bukowiecki POL 2019ko irailaren 14a Chorzow
20 22,24 Sergey Smirnov URS 1986ko ekainaren 21a Tallinn
21 22,22 Bob Bertemes LUX 2019ko abuztuaren 4a Luxemburg
22 22,21 Dylan Armstrong CAN 2011ko ekainaren 25a Calgary
23 22,20 David Storl GER 2015ko uztailaren 9a Lausanne
John Godina AEB 2005ko maiatzaren 22a Carson City
25 22,17 Tomáš Staněk CZE 2018ko otsailaren 6a Düsseldorf

Emakumezkoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2019ko urrian eguneratua.

Sailkapena Marka (m) Atleta Nazioa Data Lekua
1. 22,63 Natalya Lisovskaya Errusia 1987ko ekainaren 7a Mosku
2. 22,50 Helena Fibingerová Txekiar Errepublika 1977ko otsailaren 19a Jablonec nad Nisou
3. 22,45 Ilona Slupianek Alemania 1980ko maiatzaren 11a Potsdam
4. 22,19 Claudia Losch Alemania 1987ko abuztuaren 23a Hainfeld
5. 21,89 Ivanka Khristova Bulgaria 1976ko uztailaren 4a Belmeken
6. 21,86 Marianne Adam Alemania 1979ko ekainaren 23a Leipzig
7. 21,76 Li Meisu Txina 1988ko apirilaren 23a Shijiazhuang
8. 21,73 Natalya Akhrimenko Georgia 1988ko maiatzaren 21a Leselidze
9. 21,70 Nadzeya Ostapchuk Bielorrusia 2010ko otsailaren 12a Maguilov
10. 21,69 Vita Pavlysh Ukrania 1998ko abuztuaren 15a Budapest
11. 21,66 Sui Xinmei Txina 1990ko ekainaren 9a Pekin
12. 21,62 Verzhinia Veselinova Bulgaria 1982ko abuztuaren 21a Sofia
13. 21,60 Valentina Fedyushina Ukrania 1991ko abenduaren 28a Simferopol
14. 21,58 Margitta Pufe Alemania 1978ko maiatzaren 28a Erfurt
15. 21,57 Ines Müller Alemania 1988ko maiatzaren 16a Atenas
16. 21,53 Nunu Abashidze Ukrania 1984ko ekainaren 20a Kiev
17. 21,52 Huang Zhihong Txina 1990ko ekainaren 27a Pekin
18. 21,46 Larisa Peleshenko Hungaria 2000ko abuztuaren 26a Budapest
19. 21,45 Nadezhda Chizhova Bulgaria 1973ko irailaren 29a Varna
20. 21,43 Eva Wilms Alemania 1977ko ekainaren 27a Munich
21. 21,42 Svetlana Krachevskaya Errusia 1980ko uztailaren 24a Mosku
22. 21,31 Heike Hartwig Alemania 1988ko maiatzaren 16a Atenas
23. 21,27 Liane Schmuhl Alemania 1982ko ekainaren 26a Cottbus
24. 21,24 Valerie Adams Zeelanda Berria 2011ko abuztuaren 29a Daegu
25. 21,22 Astrid Kumbernuss Alemania 1995ko abuztuaren 5a Goteborg


Txapeldun Olinpikoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gizonezkoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Dominadunak ikusteko ondoko estekara jo: Anexo:Medallistas olímpicos en atletismo (Lanzamiento de peso masculino).

Edizioa Gold medal world centered-2.svg Urre Silver medal world centered-2.svg Zilarra Bronze medal world centered-2.svg Brontzea
Atenas 1896  USA Robert Garrett (11,22 m.)  GRE Miltiades Gouskos  GRE Georgios Papasideris
Paris 1900  USA Richard Sheldon (14,10 m.)  USA Josiah McCracken  USA Robert Garrett
San Luis 1904  USA Ralph Rose (14,81 m.)  USA Wesley Coe  USA Leon Feuerbach
Londres 1908  USA Ralph Rose (14,21 m.)  GBR Denis Horgan  USA John Garrels
Estokolmo 1912  USA Patrick McDonald (15,34 m.)  USA Ralph Rose  USA Lawrence Whitney
Amberes 1920  FIN Ville Pörhölä (14,81 m.)  FIN Elmer Niklander  USA Harry Liversedge
Paris 1924  USA Clarence Houser (14,995 m.)  USA Glenn Hartranft  USA Ralph Hills
Amsterdam 1928  USA John Kuck (15,87 m.)  USA Herman Brix  GER Emil Hirschfeld
Los Angeles 1932  USA Leo Sexton (16,005 m.)  USA Harlow Rothert  CZE František Douda
Berlin 1936  Alemania Hans Woellke (16,20 m.)  FIN Sulo Bärlund  Alemania Gerhard Stock
Londres 1948  USA Wilbur Thompson (17,12 m.)  USA Jim Delaney  USA Jim Fuchs
Helsinki 1952  USA Parry O'Brien (17,41 m.)  USA Darrow Hooper  USA Jim Fuchs
Melbourne 1956  USA Parry O'Brien (18,57 m.)  USA Bill Nieder  CZE Jiří Skobla
Roma 1960  USA Bill Nieder (19,68 m.)  USA Parry O'Brien  USA Dallas Long
Tokio 1964  USA Dallas Long (20,33 m.)  USA Randy Matson  HUN Vilmos Varjú
Mexiko 1968  USA Randy Matson (20,54 m.)  USA George Woods  URS Eduard Gushchin
Munich 1972  POL Władysław Komar (21,18 m.)  USA George Woods  GDR Hartmut Briesenick
Montreal 1976  GDR Udo Beyer (21,05 m.)  URS Yevgeny Mironov  URS Aleksandr Baryshnikov
Mosku 1980  URS Vladimir Kiselyov (21,35 m.)  URS Aleksandr Baryshnikov  GDR Udo Beyer
Los Angeles 1984  ITA Alessandro Andrei (21,26 m.)  USA Mike Carter  USA Dave Laut
Seul 1988  GDR Ulf Timmermann (22,47 m.)  USA Randy Barnes  SUI Werner Günthör
Bartzelona 1992  USA Mike Stulce (21,70 m.)  USA Jim Doehring Txantiloi:Herrialde info EUN Vyacheslav Lykho
Atlanta 1996  USA Randy Barnes (21,62 m.)  USA John Godina  UKR Oleksandr Bagach
Sídney 2000  FIN Arsi Harju (21,29 m.)  USA Adam Nelson  USA John Godina
Atenas 2004  USA Adam Nelson[10] [11](21,16 m.)  DEN Joachim Olsen  ESP Manuel Martínez
Pekin 2008  POL Tomasz Majewski (21,51 m.)  USA Christian Cantwell  CAN Dylan Armstrong
Londres 2012  POL Tomasz Majewski (21,89 m.)  GER David Storl  USA Reese Hoffa
Rio 2016  USA Ryan Crouser (22,52 m. RO)  USA Joseph Kovacs  NZL Tomas Walsh
  • RO: rekord olinpikoa esan nahi du.

Emakumezkoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Edizioa Gold medal world centered-2.svg Urrea Silver medal world centered-2.svg Zilarra Bronze medal world centered-2.svg Brontzea
Londres 1948  FRA Micheline Ostermeyer (13,75 m.)  ITA Amelia Piccinini  AUT Ina Schäffer
Helsinki 1952  URS Galina Zybina (15,21 m.)  FRG Marianne Werner  URS Klavdiya Tochenova
Melbourne 1956  URS Tamara Tyschkewitsch (16,59 m.)  URS Galina Zybina Txantiloi:Herrialde info EUA Marianne Werner
Roma 1960  URS Tamara Press (17,32 m.) Txantiloi:Herrialde info EUA Johanna Lüttge  USA Earlene Brown
Tokio 1964  URS Tamara Press (18,14 m.) Txantiloi:Herrialde info EUA Renate Garisch  URS Galina Zybina
Mexiko 1968  DDR Margitta Gummel (19,61 m.)  DDR Marita Lange  URS Nadezhda Chizhova
Munich 1972  URS Nadezhda Chizhova (21,03 m.)  DDR Margitta Gummel  BGR Ivanka Khristova
Montreal 1976  BGR Ivanka Khristova (21,16 m.)  URS Nadezhda Chizhova  CSK Helena Fibingerová
Mosku 1980  DDR Ilona Slupianek (22,41 m. RO)  URS Svetlana Krachevskaya  DDR Margitta Pufe
Los Angeles 1984  FRG Claudia Losch (20,48 m.)  ROU Mihaela Loghin  AUS Gael Martin
Seul 1988  URS Natalya Lisovskaya (22,24 m.)  DDR Kathrin Neimke  CHN Li Meisu
Bartzelona 1992 Txantiloi:Herrialde info EUN Svetlana Krivelyova (21,06 m.)  CHN Huang Zhihong  DEU Kathrin Neimke
Atlanta 1996  DEU Astrid Kumbernuss (20,56 m.)  CHN Sui Xinmei  RUS Irina Khudoroshkina
Sidney 2000  BLR Janina Karolchyk (20,56 m.)  RUS Larissa Peleshenko  DEU Astrid Kumbernuss
Atenas 2004  CUB Yumileidi Cumbá (19,59 m.)  DEU Nadine Kleinert  RUS Svetlana Kriveljova
Pekin 2008  NZL Valerie Vili (20,56 m.)  BLR Natallia Mikhnevich  BLR Nadzeya Ostapchuk
Londres 2012[12]  NZL Valerie Vili-Adams (20,70 m.) desierto  CHN Gong Lijiao
Rio 2016  USA Michelle Carter (20,63 m.)  NZL Valerie Adams  HUN Anita Márton
  • RO: rekord olinpikoa esan nahi du.

Munduko txapeldunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Munduko Atletismo Txapelketako irabazleak

Gizonezkoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Edizioa Gold medal world centered-2.svg Urrea Silver medal world centered-2.svg Zilarra Bronze medal world centered-2.svg Brontzea
Helsinki 1983  POL Edward Sarul  DDR Ulf Timmermann  CSK Remigius Machura
Roma 1987  CHE Werner Günthör  ITA Alessandro Andrei  USA John Brenner
Tokio 1991  CHE Werner Günthör  NOR Lars Arvid Nilsen  URS Aleksandr Klimenko
Stuttgart 1993  CHE Werner Günthör  USA Randy Barnes  UKR Oleksandr Bahač
Gotemburgo 1995  USA John Godina  FIN Mika Halvari  USA Randy Barnes
Atenas 1997  USA John Godina  DEU Oliver-Sven Buder  USA Cottrell J. Hunter
Sevilla 1999  USA Cottrell J. Hunter  DEU Oliver-Sven Buder  UKR Oleksandr Bahač
Edmonton 2001  USA John Godina  USA Adam Nelson  FIN Arsi Harju
Paris 2003  BLR Andrėj Michnevič  USA Adam Nelson  UKR Jurij Bilonoh
Helsinki 2005  USA Adam Nelson  NLD Rutger Smith  DEU Ralf Bartels
Osaka 2007  USA Reese Hoffa  USA Adam Nelson  NLD Rutger Smith
Berlin 2009  USA Christian Cantwell  POL Tomasz Majewski  DEU Ralf Bartels
Daegu 2011  DEU David Storl  CAN Dylan Armstrong  USA Christian Cantwell
Mosku 2013  DEU David Storl  USA Ryan Whiting  CAN Dylan Armstrong
Pekin 2015  USA Joe Kovacs  GER David Storl  JAM O'Dayne Richards
Londres 2017  NZL Tomas Walsh  USA Joe Kovacs  CRO Stipe Žunić
Doha 2019  USA Joe Kovacs  USA Ryan Crouser  NZL Tomas Walsh

Emakumezkoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Edizioa Gold medal world centered-2.svg Urrea Silver medal world centered-2.svg Zilarra Bronze medal world centered-2.svg Brontzea
Helsinki 1983  CSK Helena Fibingerová  DDR Helma Knorscheidt  DDR Ilona Slupianek
Roma 1987  URS Natalya Lisovskaya  DDR Kathrin Neimke  DDR Ines Müller
Tokio 1991  CHN Huang Zhihong  URS Natalya Lisovskaya  URS Svetlana Krivelyova
Stuttgart 1993  CHN Huang Zhihong  RUS Svetlana Krivelyova  DEU Kathrin Neimke
Gotemburgo 1995  DEU Astrid Kumbernuss  CHN Huang Zhihong  BGR Svetla Mitkova
Atenas 1997  DEU Astrid Kumbernuss  UKR Vita Pavlysh  DEU Stephanie Storp
Sevilla 1999  DEU Astrid Kumbernuss  DEU Nadine Kleinert  RUS Svetlana Krivelyova
Edmonton 2001  BLR Janina Karolchyk  DEU Nadine Kleinert  UKR Vita Pavlysh
Paris 2003  RUS Svetlana Krivelyova  BLR Nadzeya Astapchuk  UKR Vita Pavlysh
Helsinki 2005  BLR Nadzeya Astapchuk  RUS Olga Ryabinkina  NZL Valerie Vili
Osaka 2007  NZL Valerie Vili  BLR Nadzeya Astapchuk  DEU Nadine Kleinert
Berlin 2009  NZL Valerie Vili  DEU Nadine Kleinert  CHN Gong Lijiao
Daegu 2011  NZL Valerie Adams  BLR Nadzeya Astapchuk  USA Jillian Camarena-Williams
Mosku 2013  NZL Valerie Adams  DEU Christina Schwanitz  CHN Gong Lijiao
Pekin 2015  DEU Christina Schwanitz  CHN Gong Lijiao  USA Michelle Carter
Londres 2017  CHN Gong Lijiao  HUN Anita Márton  USA Michelle Carter
Doha 2019  CHN Gong Lijiao  JAM Danniel Thomas-Dodd  GER Christina Schwanitz

Denboraldi bakoitzeko marka onenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gizonezkoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Urtea Distantzia (m) Atleta Lekua
1964
20,68
 USA Dallas Long Los Angeles
1965
21,52
 USA Randy Matson College Station, Texas
1966
21,09
 USA Randy Matson Los Angeles
1967
21,78
 USA Randy Matson College Station, Texas
1968
21,30
 USA Randy Matson Walnut, Kalifornia
1969
20,64
 USA Neal Steinhauer
 GDR Hans-Peter Gies
Eugene, Oregon
Budapest
1970
21,75
 USA Randy Matson Berkeley, Kalifornia
1971
21,12
 GDR Heinz-Joachim Rothenburg Mosku
1972
21,54
 GDR Hartmut Briesenick Potsdam
1973
21,82
 USA Al Feuerbach San Jose, Kalifornia
1974
22,02
 USA George Woods Mosku
1975
22,86
 USA Brian Oldfield El Paso, Texas
1976
22,45
 USA Brian Oldfield El Paso, Texas
1977
21,74
 GDR Udo Beyer Dusseldorf
1978
22,15
 GDR Udo Beyer Gothenburg
1979
21,74
 GDR Udo Beyer Linz
1980
21,98
 GDR Udo Beyer Erfurt
1981
22,02
 USA Brian Oldfield Modesto, Kalifornia
1982
22,02
 USA Dave Laut Koblenza
1983
22,22
 GDR Udo Beyer Los Angeles
1984
22,19
 USA Brian Oldfield San Jose, Kalifornia
1985
22,62
 GDR Ulf Timmermann Berlin
1986
22,64
 GDR Udo Beyer Berlin
1987
22,91
 ITA Alessandro Andrei Viareggio
1988
23,06
 GDR Ulf Timmermann Hania
1989
22,66
 USA Randy Barnes Los Angeles
1990
23,12
 USA Randy Barnes Westwood, Los Angeles
1991
22,03
 SUI Werner Günthör Oslo
1992
21,98
 USA Gregg Tafralis Los Gatos, California
1993
21,98
 SUI Werner Günthör Linz
1994
21,09
 USA Jim Doehring New York
1995
22,00
 USA John Godina Knoxville
1996
22,40
 USA Randy Barnes Rudlingen
1997
22,03
 USA Randy Barnes Indianapolis
1998
21,78
 USA John Godina Walnut, Kalifornia
1999
22,02
 USA John Godina Eugene, Oregon
2000
22,12
 USA Adam Nelson Sakramento
2001
21,97
 USA Janus Robberts Eugene, Oregon
2002
22,51
 USA Adam Nelson Gresham, Oregon
2003
22,67
 USA Kevin Toth Lawrence, Kansas
2004
22,54
 USA Christian Cantwell Gresham, Oregon
2005
22,20
 USA John Godina Karson
2006
22,45
 USA Christian Cantwell Gateshead
2007
22,43
 USA Reese Hoffa Londres
2008
22,40
 USA Adam Nelson Fayetteville, Arkansas
2009
22,16
 USA Christian Cantwell Zagreb, Kroazia
2010
22,41
 USA Christian Cantwell Eugene, Oregon
2011
22,21
 CAN Dylan Armstrong Kalgary, Canada
2012
22,31
 USA Christian Cantwell Champaign, Illinois
2013
22,28
 USA Ryan Whiting Doha, Qatar
2014
22,23
 USA Ryan Whiting Albuquerque, USA
2015
22,56
 USA Joe Kovacs Monako
2016
22,52
 USA Ryan Crouser Rio de Janeiro, Brasil
2017
22,65
 USA Ryan Crouser Sakramento, AEB
2018
22,67
 NZL Tomas Walsh Aukland, Zelanda Berria

Emakumezkoak:[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Urtea Distantzia (m) Atleta Lekua
1964 18,40  URS Tamara Press Minsk, Errusia
1965 18,59  URS Tamara Press Kassel, Alemania
1966 18,01  URS Tamara Press Aukland, Zelandia Berria
1967 18,34  URS Nadezhda Chizhova Karl-Marx-Stadt, Alemania
1968 19,61  GDR Margitta Gummel Mexiko Hiria, Mexiko
1969 20,43  URS Nadezhda Chizhova Atenas, Grezia
1970 19,69  URS Nadezhda Chizhova Erfurt, Alemania
1971 20,43  URS Nadezhda Chizhova Mosku, Errusia
1972 21,03  URS Nadezhda Chizhova Munich, Alemania
1973 21,45  URS Nadezhda Chizhova Barna, Bulgaria
1974 21,57  TCH Helena Fibingerová Gottwaldov, Txekiar Errepublika
1975 21,60  GDR Marianne Adam Berlin, Alemania
1976 21,99  TCH Helena Fibingerová Opava, Txekiar Errepublika
1977 22,50  TCH Helena Fibingerová Jablonec, Txekiar Errepublika
1978 22,06  GDR Ilona Slupianek Berlin, RDA
1979 22,04  GDR Ilona Slupianek Potsdam, RDA
1980 22,45  GDR Ilona Slupianek Potsdam, RDA
1981 21,61  GDR Ilona Slupianek Potsdam, RDA
1982 21,80  GDR Ilona Slupianek Potsdam, RDA
1983 22,40  GDR Ilona Slupianek Berlin, RDA
1984 22,53  URS Natalya Lisovskaya Sochi, Errusia
1985 21,73  URS Natalya Lisovskaya Erfurt, RDA
1986 21,70  URS Natalya Lisovskaya Tallinn, Errusia
1987 22,63  URS Natalya Lisovskaya Mosku, Errusia
1988 22,55  URS Natalya Lisovskaya Tallinn, Errusia
1989 20,82  CHN Li Meisu Praga, Txekiar Errepublika
1990 21,66  CHN Sui Xinmei Beijing, Txina
1991 21,60  URS Valentina Fedyushina Simferopol, Ukrania
1992 21,06  RUS Svetlana Krivelyova Bartzelona, Espainia
1993 20,84  RUS Svetlana Krivelyova Mosku, Errusia
1994 20,54  CHN Sui Xinmei Beijing, Txina
1995 21,22  GER Astrid Kumbernuss Goteborg, Suedia
1996 20,97  GER Astrid Kumbernuss Duisburgo, Alemania
1997 21,22  GER Astrid Kumbernuss Hamburgo, Alemania
1998 21,69  UKR Vita Pavlysh Budapest, Hungaria
1999 21,15  RUS Irina Korzhanenko Mosku, Errusia
2000 21,46  RUS Larisa Peleshenko Mosku, Errusia
2001 20,79  RUS Larisa Peleshenko Tula, Rusia
2002 20,64  RUS Irina Korzhanenko Munich, Alemania
2003 20,77  RUS Svetlana Krivelyova Tula, Errusia
2004 20,79  RUS Irina Korzhanenko Tula, Errusia
2005 21,09  BLR Nadzeya Ostapchuk Minsk, Bielorrusia
2006 20,86  BLR Nadzeya Ostapchuk Minsk, Bielorrusia
2007 20,54  NZL Valerie Vili Osaka, Japonia
2008 20,98  BLR Nadzeya Ostapchuk Minsk, Bielorrusia
2009 21,07  NZL Valerie Vili Thessaloniki, Grezia
2010 21,70  BLR Nadzeya Ostapchuk Mogilev, Bielorrusia
2011 21,24  NZL Valerie Adams Daegu, Hego Korea
2012 21,58  BLR Nadzeya Ostapchuk Minsk, Bielorrusia
2013 20,98  NZL Valerie Adams Zurich, Suitza
2014 20,67  NZL Valerie Adams Sopot, Polonia
2015 20,77  GER Christina Schwanitz Beijing, Txina
2016 20,63  USA Michelle Carter Rio de Janeiro, Brasil
2017 20,11  CHN Gong Lijiao Böhmenkirch, Alemania
2018 20,38  CHN Gong Lijiao Guiyang, Txina

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. (Gaztelaniaz) Atletismo, claves de redacción.. .
  2. La Iliada : Clásicos de la literatura.. ISBN 978-80-268-3531-8 PMC 1007136972 . Noiz kontsultatua: 2020-05-10.
  3. a b (Gaztelaniaz) Revista Atletismo Español. RFEA, zbk. 486 or..
  4. (Gaztelaniaz) ¿Cuánto pesa la bala olímpica?. Calcuworld.
  5. Pisu Jaurtiketa. Ekin Atletismoarekin.
  6. a b c d e f g h Txantiloi:Ger Kugelstoßen Männer. Rekorde-im-sport.
  7. (Gaztelaniaz) Impulsión de la bala. EcuRed.
  8. Txantiloi:Eng Lilli Henoch. International Jewish Sports Hall of Fame.
  9. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am an ao ap (Gaztelaniaz) Historia de los récords mundiales del lanzamiento de bala (peso) damas. EFDeportes.
  10. (Gaztelaniaz) El lanzador ucranio Yuri Bilonog fue desposeído del oro al ser descalificado por dopaje.. .
  11. Manuel Martínez ya tiene su bronce olímpico. Marca.
  12. Shot Put Women. .

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]