Eibar

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Eibar
 Gipuzkoa, Euskal Herria
Eibar 2.jpg
Eibarko ikuspegia.

Eibarko bandera

Eibarko armarria

Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Euskal Autonomia Erkidegoa
Lurraldea Gipuzkoa
Eskualdea Debabarrena
Izen ofiziala Eibar
Alkatea Miguel de los Toyos Nazabal (en) Itzuli
Posta kodea 20600
INE kodea 20030
Herritarra eibartar
Kokapena
Koordenatuak 43° 11′ 03″ N, 2° 28′ 24″ W / 43.1843°N,2.4733°W / 43.1843; -2.4733Koordenatuak: 43° 11′ 03″ N, 2° 28′ 24″ W / 43.1843°N,2.4733°W / 43.1843; -2.4733
Azalera 24,78 km2
Garaiera 124 metro
Distantzia 45 km Donostiara
Demografia
Biztanleria 27.158 biztanle (2016)
(Red Arrow Down.svg -46)
Twemoji 1f6b9.svg
48,52 / 100
Dentsitatea 1.095,96 biztanle/km²
Hazkundea
(2003-2013)[1]
Red Arrow Down.svg -% 2,64
Zahartze tasa[1] % 18,99
Ugalkortasun tasa[1] ‰ 40,87
Ekonomia
Jarduera tasa[1] % 78,32 (2011)
Genero desoreka[1] % 5,07 (2011)
Langabezia erregistratua[1] % 13,02 (2013)
Kultura
Euskaldunak[1] % 48,7 (2010)
Euskararen erabilera[2] % 17,1 (2011)
Datu gehigarriak
Sorrera 1346 hiri gutuna. urtea
Webgunea http://www.eibar.eus


Eibar Gipuzkoa mendebaldeko udalerri bat da, Debabarrena eskualdeko jendetsuena. Izan ere, 2016. urtean 27.158 biztanle zituen; beraz, probintziako hiri jendetsuenetan laugarrena da (Donostia, Irun eta Errenteria baino ez dira jendetsuagoak). 24,78 km² ditu, eta Deba ibaiaren ertzean dago, Bizkaiko mugan. 1346an sortu zen, Villanueva de San Andrés izenarekin, baina berehala Heybar izenak hartu zuen gaina.

Izena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eibar izena Gaztelako 14. mendeko idazkietan agertzen da lehen aldiz, Eyvar, Heibar eta Eybarr formetan.[3]

Eibarko eta Eibartik eretan deklinatzen da izena herrian bertan, eta belarriko mina ematen die eibartarrei Eibarreko entzuteak.[4]

Etimologiari dagokionez, garbi dirudi ibar terminoari lotuta dagoela; baina ez dago garbi, ordea, zein den jatorrizko forma. Hegi-ibar (hegia izen arruntetik) eta Ego-ibar (Ego ibai eta ibarretik) formak aipatu dira jatorri bezala, eta ez dago oinarri handiegirik bata edo bestea hobesteko.[3] Eibarko Udalak osatutako batzorde batek Ego-Ibarra izena hartu zuen 20. mendearen azken laurdenean.[5]

Herritarrak eibartarrak dira, eta herri-goitizen batzuk ezagutzen dira, hala nola txaputxeruak («lehorrekoak»), xapu herrikoak, eta armaginak,[3] azken forma hori bereziki Eibar futbol taldeari aplikatuta.[6]

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gipuzkoa mendebaldeko udalerria izanik, Bizkaiarekin egiten du muga. Hala, bada, Eibarrek mendebaldean mugakide ditu Bizkaiko Etxebarria, Ermua, Mallabia eta Zaldibar herriak; iparraldean, Bizkaiko Markina-Xemein; ekialdean, Debabarreneko Soraluze eta Elgoibar; eta hegoaldean, Debagoieneko Bergara eta Elgeta.

Auzoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Baserri-auzoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eibarren bost baserri-auzo daude:

Hedadurari dagokionez, Kiñarraga-Otaola auzoa da handiena. Izan ere, ez da benetako auzoa, zenbait auzune txikiagoren batura baizik (Otaola, Urki, Kiñarraga...). Inguru horretan nekez jotzen du eguzkiak eta herri-basoak izan dira nagusi beti. Historian zehar baserri gutxi jaso dira Kiñarraga-Otaola inguruan, eta sortu diren bakarrak, gehienbat, herritik gertu eraiki dira. Eibar handitu ahala, baserriak galtzen joan dira, ordea.

Baserri kopuruaren arabera, Mandiola da auzorik handiena eta aberatsena. Gorostan eta Arraten ere badira hainbat baserri eta baseliza. Hala ere, hiru auzo horiek nahiko txikiak dira eta oso lotura estua izan dute herrigunearekin.

Baserri auzo horiei balle ere esaten zaie Eibarko euskaraz, baina berba hori bere horretan erabili barik baizik eta izenari lotuta. Honela: Kiñarra-balle, Arrate-balle, Gorosta-balle, Mandiola-balle[7] eta Agiña-balle. Ez dago argi nola idatzi behar diren izen konposatu hauek: Gorosta-Balle, Gorosta-balle, Gorosta Balle ala Gorostaballe. Artikuluarekin ere erabiltzen dira batzuetan: Gorostaballiak (NORK kasuan).

Bost auzoen artean berezi eta bakartuena Aginaga da. Ixua mendiaz bestalde dagoenez, Artibai ibaiaren arroan, Eibarko herrigunearekin hartu-eman txikiagoa izan du eta haren izaera berezia du, eliza, eskola, kanposantua, taberna eta abarrekin. Hizkera aldetik, Markinako hizkeraren eragin nabarmena dauka, Eibarkoaren ezaugarriak gordetzen dituen arren.

Eibarko udaletxea Untzaga plazan

Herriguneko auzoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eibarko mendiak mendi-lerroa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eibar inguruan dauden mendi ugariek Eibarko mendiak izeneko mendi-lerroa osatzen dute. Nagusi eta ezagunenak Kalamua eta Urko dira baina hauek dira mendi guztiak:[8]

  • Aizketa
  • Akondia / Arrikurutz
  • Ariznabar
  • Arrate
  • Artarrai
  • Azkonabieta
  • Baldaburu / Baldako txuntxurra
  • Egoarbitza
  • Eriano
  • Galdaramuño
  • Garagoiti
  • Gaztelumendi
  • Moru
  • Santamariñazar
  • Topinburu
  • Urko

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hiribildua sortu baino lehen, Ego ibarrean bazen burdinolen inguruan osatutako egitura administratibo bat, gaur eguneko udalerrien eta are probintzien mugez gaindi.

Gaztelako Alfontso XI.a erregeak foru gutuna eman zion 1346ko otsailaren 5ean Villanueva de San Andrés de Heybar izenaz. Bertan, agindu zuen lekua jendeztatzea, harresiz ixtea, dorrez hornitzea, eta abar. Ondoren eratu ziren lehen kaleak izan ziren Barrenkale, Elgetakale, Somera eta Txurio[9]. XV. mendean, biztanleria bost halako eta gehiago handitu zuen, itsasoari begira egiten zuen industria-jardueraren epelean.

1766ko matxinadak (artoaren eta gariaren garestitzeak sortutakoak), eta 1794. urtean Frantziako tropen sarrerak (Konbentzioaren Gerra) herria lur jota utzi zuten. Kontzejua, eskolak eta elizaren zati bat erre egin zituzten; 116 etxe galdu ziren auzoetan eta arrabalean.

Karlisten gerrateek ere ez zioten onik egin herriari, Eibar liberala zelako. Maria Angela izeneko emakume bat nabarmendu zen Eibarren liberalen alde, eta kalea eman zion ondoren Udalak[10].

Espainiako II. Errepublikari oso lotua egon zen Eibar, haren aldarrikapenean ordu batzuz aurreratu zirelako eibartarrak herriko plazan, udaletxean. Espainiako Gerra Zibila hastean, Errepublikari leial lotu zitzaion herria, eta 1936ko irailean, behin matxinoek Gipuzkoa azpiratutakoan, frontearen lehen posizioan egon zen herria. Egoera hori 1937ko apirilaren 26 arte luzatu zen, indar kolpistak herrira sartu zirenean. Kalte handiak izan zituen kaskoan bonbardaketen eta suaren ondorioz.

Gerratearen ondoren herriaren fisionomia eta itxura goitik behera aldatu zen. 1940ko urriaren 8an, "Regiones Devastadas" delakoaren Zuzendaritza Nagusiak urbanizazio-proiektua onartu zuen, eta beste gauza askoren artean, Ego erreka tapatzea erabaki zuten, lurrazal gehiago edukitzeko asmoz[9].

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ekonomiaren arloan, Eibar hiriak beti izan du metalarekin zerikusia duen industriarik, eta armagintza izan da herriari izana (eta baita izena ere) eman dion lanbide tradizionala. XV. gizalditik XX. gizaldira bitartean, horixe izan da eibartarren lanbide ezagunena (grabatuarekin eta damaskinatuarekin batera). XX. mendean, berriz, armagintzak indarra galtzen joan zen, eta beste sektore batzuk indartzen. Azpimarratzekoa, bereziki josteko makinak egiten zituen Alfa, eta bizikleta fabrika ugariak (GAC, Orbea, Abelux, BH...), guztiak ere Eibarren sortutakoak, nahiz eta XX. mende amaieran beste herri batzuetara joan ziren gehienak, Eibarren historikoki izan duen lur-sail gabeziak bultzatuta. Gaur egun, Eibarko ekonomia metalen eraldatzean oinarritzen da, bereziki autoen atalak egiteko, baina horrez gain, makina erreminta, armak eta mikrofusioa ere nabarmentzekoak dira.

2017an honela banatzen ziren sektore ekonomikoak: Lehen sektorea %0,2; bigarren sektorea %19,3; hirugarren sektorea %75,9; eta eraikuntza %4,6.[11]

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Orografia menditsua du Eibarrek, eta hiria mendian gora hazi da

Gipuzkoa eta Bizkaiko beste herri batzuetan bezala, Eibarren ere biztanleriaren hazkunde handia gertatu zen XX. mendeko 50eko eta 60ko hamarkadan. Eskualdearen hazkunde begetatiboaz gain, Espainiatik etorkin asko iritsi ziren, Gipuzkoako garapen ekonomikoak sortutako eskulan eskaria betetzera.

1980ko hamarkadan populazioaren gainbehera hasi zen, krisialdi ekonomikoaren eraginez. Biztanleen galera ez da eten, nahiz eta XXI. mendearen hasieran pixka bat moteldu zen.

2019an 27.246 biztanle zituen, horietatik %24,65ek 65 urte edo gehiago zuten. Eta atzerrian jaiotakoen kopurua %11,57 zen.[11]


Biztanleriaren bilakaera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Eibarko alkateen zerrenda»

Miguel de los Toyos (PSE) da herriko alkatea.

Udal hauteskundeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eibarko udalbatza

Alderdia

2019eko maiatzaren 26a

2015eko maiatzaren 24a

Zinegotziak Boto kopurua Zinegotziak Boto kopurua
Euskadiko Alderdi Sozialista (PSE-EE(PSOE))
9 / 21
5.604 (% 39.21)
10 / 21
5.596 (% 42,75)
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ)
6 / 21
3.702 (% 25.90)
5 / 21
3.210 (% 24,52)
Euskal Herria Bildu*
5 / 21
3.424 (% 23.96)
5 / 21
2.829 (% 21,61)
Irabazi
1 / 21
941 (% 6.58)
1 / 21
904 (% 6,91)
Alderdi Popularra (PP)
0 / 21
507 (% 3.55)
0 / 21
552 (% 4,22)
Datuen iturria: Hauteskundeen emaitzak eitb.eus webgunean

Euskara[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eibarko hiztunen testigantzekin osatutako bideoa, Euskal Herriko Ahotsak[12][13] proiekturako egina, ahozko ondarea jaso eta zabaltzeko.

Eibarko euskara (euskeria) mendebaleko euskalki edo bizkaieraren aldaera da, Debaerdikoa. Deba eskualdeko hainbat herrik osatzen dute Debaerdiko hizkera[14][15]: Aldaera hori honako herri hauetan hedatzen da, Bizkaiko Ermua eta Mallabia eta Gipuzkoako Antzuola, Bergara, Eibar, Elgeta eta Soraluze. Horien artean aipatzekoa da Antzuolan eta Bergaran gainontzekoetan baino handiagoa izan dela Gipuzkoako euskararen eragina. Debaerdiko hizkeren artean Mallabikoa da besteetatik gehien urruntzen dena, Durangaldeko hizkerekin zubi lana egiten du eta.

2011. urtean 13.585 euskaldun ziren Eibarren, hau da, herritarren % 51,6.

Egun Eibarko euskararen Hiztegia eskuragai da, herriko betiko berbak gorde eta ez ahazteko.

Udako Euskal Unibertsitateko egoitza akademikoa Eibarko Markeskua jauregian dago 2001etik. 1973z gero 1.800 baino gehiago dira UEUk unibertsitateko gaiak irakasteko antolatu dituen ikastaroak.[2] 2003an Maskeskuatik zabaldu zuten on-line ikastaroen eskaintza. Juan San Martin beka 2001 urtean jarri zen abian Eibarko Udalaren eta Udako Euskal Unibertsitatearen arteko lankidetzan. Bekaren helburua euskarazko ikerketa sustatzea da. Lantzen diren ikerketa-esparruak Juan San Martinek bere bizitzan zehar landu zituenak dira: Antropologia, linguistika, filologia, toponimia, filosofia, literatura, botanika, artea, historia, kazetaritza, etnologia, mendizaletasuna eta zuzenbidea.[19]

Kultura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kirolak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kultur azpiegiturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Coliseo antzokia. 1949an inauguratua.[16]
  • Portalea kultur etxea.[17] Arkitektura industrial arrazionalistako eraikina, garai batean AYA arma fabrika egon zen bertan. Eraikinean kokatzen diren hainbat zerbitzu:
    • Margo eskola[18]
    • Zeramika eskola[19]
    • Juan San Martin liburutegia[20]
    • Armagintza museoa. XIV. mendetik gaur egunera arteko Eibarko armagintzaren bilakaera erakusten du.[21]
    • Udal euskaltegia.[22]
    • Erakusketa aretoa.[23]
  • Indianokua gaztelekua[24]
  • Arrateko aterpetxea eta Gerra Zibileko fronteari buruzko interpretazio zentroa.[25]
  • Legarre musika sorkuntzarako gunea.[26]

Kultur ekimenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Asier Errasti Film laburren zinemaldia
  • Indalecio Ojanguren argazkilaritza lehiaketa
  • Eibarko antzerki jardunaldiak
  • Juan San Martin beka. Eibarko Udalaren eta Udako Euskal Unibertsitatearen artean antolatzen dute Juan San Martin beka, Juan San Martin eibartarraren omenez euskarazko ikerketa sustatzeko. Lantzen diren ikerketa esparruak Juan San Martinek bere bizitzan zehar landutakoak dira: Antropologia, linguistika, filologia, toponimia, filosofia, literatura, botanika, artea, historia, kazetaritza, etnologia, mendizaletasuna eta zuzenbidea.

Jai Egunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eibarko jaiegun garrantzitsuenak hurrengo hauek dira:

  • Urte berri eguna: ohitura handia dago urtearen lehen egunean Eibarko Urko mendira igotzeko.
  • San Blas eguna: otsailaren 3a. Eibartar askok san blas opila egiten dute.
  • Santa Ageda bizpera: otsailaren 4a. Eibartar ugari kantuan eta eskean irteten dira beren makilak eskutan.
  • Inauteriak edo aratosteak: Egun garrantzitsuenetako bat eguen zuria da, ikastola eta eskoletako umeek beren koko jantziekin desfile bat egiten baitute. Asteartea nagusien jaieguna izaten da.
  • San Juan eguna: San Juan eguna eta horren bezpera. Su artifizialek eta Untzaga plazan urtero egiten den suak markatzen ditu egunok.
  • Arrateko jaixak: irailak 7 eta 8a. Bezperan kontzertuak izaten dira Arrateko kanpan. Arrate egunean, irailaren 8an, eibartarrak Arratera igotzen dira.
  • San Andres eguna: Azaroaren 30a da. Bezperan, herri afaria izaten da eta egunean azoka antolatzen da. Inguruko artisauek zein baserritarrek bertara hurbiltzeko parada izaten dute beren produktuak saltzeko. Eguerdi aldean Eibarko Kezka dantza taldearen eskutik erromeria izaten da.
  • Gaztainerre: Arima egunaren ostean, bigarren astelehena izaten da. Jateko barraskiloak eta gaztaina erreak izatea ohitura da.

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jauregiak, erakundeak, azpiegiturak...[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eraikin erlijiosoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Argazki galeria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eibartar ospetsuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Zerrenda:Eibartar ospetsuak»

Eibarkoak ditugu, besteak beste, Juan Antonio Mogel eta Juan San Martin idazleak eta Ignacio Zuloaga margolaria.

Maria Unzueta puntista, Miguel Gallastegi pilotaria, eta Mari Carmen Lasagabaster erraketista (“Amaia”) kirolari aitzindariak izan ziren. Bestalde, Alberto Ormaetxea Errealeko inoizko entrenatzailerik hoberena da, taldeak dituen Espainiako futbol liga txapelketa biak irabaztea lortu baitzuen. Eibarkoa da Patxi Usobiaga eskalatzailea, 2009an munduko txapeldun izandakoa, eta baita Roberto Etxeberria moda disenatzaile ospetsua ere.

Euskaltzaleen Topaguneko presidentea 2014tik 2019ra izan zen Elena Laka abokatua ere Eibarkoa da.

Enrique Zuazua matematikaria, Asier Sarasua biologo-filologo-blogaria, Mireya Etxaluze eta Javier Gorosabel astrofisikariak eta Jose Ramon Etxebarria fisikaria Eibarkoak dira.

Udako Euskal Unibertsitateko idazkari nagusia da Ane Sarasua Aranberri.[39]

Su ta Gar musika taldea Eibarren sortu zen.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b c d e f g Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
  2. «UEMA-Atlasa» Euskararen erabilera (UEMA).
  3. a b c Salaberri Zaratiegi, Patxi; Zaldua, Luis Mari. (2020). Gipuzkoako herrien izenak. Lekukotasunak eta etimologia. Euskaltzaindia, 151-152 or. ISBN 978-84-120766-2-2.
  4. Lizarralde, Mikel. (2015-03-11). «@Imagreto @EnekoitzEsnaola "Eibarreko" hori... onartuta egongo da Berrian, baina belarriko mina Eibarren ;-)» @macmikel . Noiz kontsultatua: 2020-03-06.
  5. «Batzordea — Eibarko Kultura Ondarea - Egoibarra.eus» egoibarra.eus . Noiz kontsultatua: 2020-03-06.
  6. «Sergi Enrich: Salbazioa Ipuruan oinarritu behar dugu» www.eitb.eus . Noiz kontsultatua: 2020-03-06.
  7. Eibarko Hiztegia
  8. «Eibarko Mendiak. Euskal Herriko mendien zerrenda - Mendiak.eus» mendiak.eus . Noiz kontsultatua: 2019-07-21.
  9. a b «Eibarko historia — Eibarko Kultura Ondarea - Egoibarra.eus» egoibarra.eus . Noiz kontsultatua: 2020-03-06.
  10. «Maria Angela kalea - Ahotsak.eus» ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2020-03-06.
  11. a b «Web Eustat. Eibarko datu estatistikoak» eu.eustat.eus . Noiz kontsultatua: 2020-03-27.
  12. «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2018-06-01.
  13. Ahotsak Ahozko Ondarea. (2014-01-07). Eibarko ahozko ondarea. . Noiz kontsultatua: 2018-06-01.
  14. «Debaerdikoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2018-05-30.
  15. Eibar Ahotsak. . Noiz kontsultatua: 2018-05-30.
  16. «Coliseo Antzokia — Kultura — Eibarko Udala» www.eibar.eus . Noiz kontsultatua: 2020-03-27.
  17. «Portalea Eibarko Kultura Etxea — Kultura — Eibarko Udala» www.eibar.eus . Noiz kontsultatua: 2020-03-27.
  18. «Margo Eskola — Kultura — Eibarko Udala» www.eibar.eus . Noiz kontsultatua: 2020-03-27.
  19. «Zeramika eskola — Kultura — Eibarko Udala» www.eibar.eus . Noiz kontsultatua: 2020-03-27.
  20. «Juan San Martin Eibarko Udal Liburutegia — Kultura — Eibarko Udala» www.eibar.eus . Noiz kontsultatua: 2020-03-27.
  21. «Armagintzaren Museoa — Kultura — Eibarko Udala» www.eibar.eus . Noiz kontsultatua: 2020-03-27.
  22. «Eibarko Udal Euskaltegia — Cultura — Ayuntamiento de Eibar» www.eibar.eus . Noiz kontsultatua: 2020-03-27.
  23. «Sala de Exposiciones — Cultura — Ayuntamiento de Eibar» www.eibar.eus . Noiz kontsultatua: 2020-03-27.
  24. «Indianokua gaztelekua — Kultura — Eibarko Udala» www.eibar.eus . Noiz kontsultatua: 2020-03-27.
  25. «Arrateko aterpetxea — Kultura — Eibarko Udala» www.eibar.eus . Noiz kontsultatua: 2020-03-27.
  26. «Legarre musika sorkuntzarako gunea — Eibarko Udala» www.eibar.eus . Noiz kontsultatua: 2020-03-27.
  27. «7.- Untzuetatarren Jauregia — Eibarko Kultura Ondarea - Egoibarra.eus» egoibarra.eus . Noiz kontsultatua: 2020-03-27.
  28. «Coliseo Antzokia — Eibarko Kultura Ondarea - Egoibarra.eus» egoibarra.eus . Noiz kontsultatua: 2020-03-27.
  29. «Eibarko tren geltokia — Eibarko Kultura Ondarea - Egoibarra.eus» egoibarra.eus . Noiz kontsultatua: 2020-03-27.
  30. «Astelena Pilotalekua» turismoa.euskadi.eus 2006-11-06 . Noiz kontsultatua: 2020-03-27.
  31. «Astelena katedralak maiatzean irekiko ditu berriro ateak - GARA» gara.naiz.eus . Noiz kontsultatua: 2020-03-27.
  32. Agirre, Ilargi. «Herriko beharrei erantzuteko eskola» Berria . Noiz kontsultatua: 2020-03-27.
  33. «8.- Sagartegieta Jauregia — Eibarko Kultura Ondarea - Egoibarra.eus» egoibarra.eus . Noiz kontsultatua: 2020-03-27.
  34. «San Andres parrokia — Eibarko Kultura Ondarea - Egoibarra.eus» egoibarra.eus . Noiz kontsultatua: 2020-03-27.
  35. «Arrateko Santutegia — Eibarko Kultura Ondarea - Egoibarra.eus» egoibarra.eus . Noiz kontsultatua: 2020-03-27.
  36. «Aginagako San Migel — Eibarko Kultura Ondarea - Egoibarra.eus» egoibarra.eus . Noiz kontsultatua: 2020-03-27.
  37. «Azitaingo eliza — Eibarko Kultura Ondarea - Egoibarra.eus» egoibarra.eus . Noiz kontsultatua: 2020-03-27.
  38. «Eibarko ermitak — Eibarko Kultura Ondarea - Egoibarra.eus» egoibarra.eus . Noiz kontsultatua: 2020-03-27.
  39. UEUko lantaldea: Nor da Nor? – UEU365. . Noiz kontsultatua: 2019-09-21.

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Gipuzkoa