Turku
|
Åbo / Turku |
||
|---|---|---|
|
||
| Berezko izena | Åbo stad (suedieraz) Turun kaupunki (finlandieraz) |
|
| Herrialdea Eskualdea Azpieskualdea |
 FinlandiaJatorrizko Finlandia eskualdea Turku azpieskualdea |
|
| Alkatea | Aleksi Randell | |
| Sorrera | 1229 | |
|
||
| Koordenatuak | 60°27′05″N 22°16′00″E / 60.45139°N 22.266667°EKoordenatuak: 60°27′05″N 22°16′00″E / 60.45139°N 22.266667°E | |
| Azalera -Ur-azalera |
306,41 km² [1] 60,71 km² (%19,8) |
|
| Biztanleria Dentsitatea Ama hizkuntza - Finlandiera - Suediera - Besteak |
176.184 (2010.07.31) [2] 717,1 bizt/km² (2009) [3] % 87,7 (ofiziala) % 5,3 (ofiziala) % 7,1 |
|
| Webgune ofiziala | (Finlandieraz) (Ingelesez) (Suedieraz) |
|
Turku (finlandieraz) edo Åbo (suedieraz) Finlandiako kostaldeko herri garrantzitsu eta ezaguna da.
Eduki-taula |
Historia [aldatu]
Finlandiako herririk zaharrena da. Inork ez daki noiz sortua izan zen herria. Lehen dokumentu idatziak, halere, 1229garren urtekoak dira. Urte hortan, Gotzaitegia oraingo herrigunera aldatua izan zen. Duela lau urte, bere 775. urteurrena bete zuen, beraz, herriak. Suediarekin bat eginda zegoen garaian, 1809. urterarte, Turku izan zen Finlandiako hiriburu. Baina, horren ondoren, Finlandia Errusiaren mende geratu zenean, Alexandro I.a errusiar errege edo tsarrak, arrazoi politikoengatik, Finlandiko Dukerri Handiko hiriburua Helsinki izatea agindu zuen, Turku Suediari gehiegi lotua zegoela ustez. Une hortan galdu zuen Turkuk Finlandiako hiriburutza.
Klima [aldatu]
| Datu klimatikoak (Turku) | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hilabetea | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 8.5 | 10.2 | 15.8 | 24.5 | 30.0 | 32.0 | 35.9 | 31.8 | 27.3 | 18.9 | 11.3 | 10.0 | ' |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | -1.7 | -2.1 | 2.0 | 8.8 | 15.5 | 19.5 | 22.3 | 20.5 | 14.9 | 8.8 | 3.0 | -0.1 | 9.3 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | -4.4 | -5.2 | -1.6 | 4.0 | 10.2 | 14.5 | 17.5 | 16.0 | 10.9 | 5.9 | 0.8 | -2.6 | 5.5 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa(°C) | -34.8 | -32.9 | -23.7 | -10.9 | -5.8 | -1.5 | 1.8 | 0.2 | -5.2 | -15.0 | -19.8 | -33.8 | ' |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | -7.3 | -8.3 | -4.9 | -0.2 | 4.8 | 9.3 | 12.6 | 11.6 | 7.2 | 3.2 | -1.6 | -5.6 | 1.7 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 61 | 42 | 43 | 32 | 39 | 59 | 79 | 80 | 64 | 78 | 76 | 70 | 723 |
| Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) | 11 | 8 | 9 | 7 | 7 | 8 | 9 | 11 | 9 | 12 | 13 | 12 | 116 |
| Eguzki orduak | 40 | 75 | 134 | 204 | 284 | 276 | 287 | 230 | 155 | 89 | 38 | 27 | 1839 |
| Iturria: Climatological statistics for the normal period 1981–2010 [4] | |||||||||||||
Kultura [aldatu]
Hiru unibertsitate daude herrian bertan. Turkuko Unibertsitatea, 1920an sortutakoa, Abo Akademi Unibertsitatea, suediar hizkuntzakoa eta 1918. urtean sortua, eta, azkenik, Turkuko Ekonomia eta Enpresa zientzien Goi Eskola.
Ondasun nabarmenak [aldatu]
Turkuko Gaztelua, Finlandian aurkitzen diren guztietatik zaharrena, XIII. mendearen amaierakoa.
Herritar ezagunak [aldatu]
- Paavo Nurmi (1897-1973), txapeldun olinpiar izandako atleta.
Erreferentziak [aldatu]
 |
Europako kultura-hiriburuak | |
|---|---|---|
|
1985 Atenas • 1986 Florentzia • 1987 Amsterdam • 1988 Mendebaldeko Berlin • 1989 Paris • 1990 Glasgow • 1991 Dublin • 1992 Madril • 1993 Anberes • 1994 Lisboa • 1995 Luxenburgo hiria • 1996 Kopenhage • 1997 Tesalonika • 1998 Stockholm • 1999 Weimar • 2000 Reykjavik • Bergen • Helsinki • Brusela • Praga • Krakovia • Santiago de Compostela • Avignon • Bolonia • 2001 Rotterdam • Porto • 2002 Brujas • Salamanca • 2003 Graz • 2004 Genova • Lille • 2005 Cork • 2006 Patras • 2007 Luxenburgo hiria eta Eskualde Handia • Sibiu • 2008 Liverpool • Stavanger • 2009 Linz • Vilnius • 2010 Essen • Istanbul • Pécs • 2011 Turku • Tallinn • 2012 Maribor • Guimarães • 2013 Košice • Marseilla • 2014 Umeå • Riga • 2015 Mons • Plzeň/Pilsen • 2016 Donostia • Wrocław |
||
