Edukira joan

«Enpresa»: berrikuspenen arteko aldeak

102 bytes added ,  Duela 1 urte
ez dago edizio laburpenik
Enpresaren jabetza-motak eta ondoriozko [[nortasun juridiko]]ak enpresaren helburuak eta antolakuntza, erabakiak hartzeko eskumena eta [[hartzekodun]]ekiko erantzunkizuna eragiten dituzte. Enpresaren nortasun juridikoei buruzko legeria herrialde bakoitzaren [[merkataritza-kode]]an biltzen da batez ere. Era horretan, enpresa mota hauek bereiz daitezke:
 
==== Enpresa publikoak ====
* [[enpresaEnpresa publiko]]ak: estatua da enpresaren jabea enpresa publikoetan eta horietan helburua ez da izaten ahalik eta irabazi handienak lortzea, baizik eta [[errentagarritasun]] ezagatik ekonomia kapitalistako [[merkatu]]ak batzuetan eskaintzen ez dituen ondasun eta zerbitzuak ekoiztea, hala nola [[garraio publiko]]a eta ikerkuntza; enpresa publikoak dira esaterako, [[Euskotren Trena|Euskotren]] eta [[Euskal Herriko Unibertsitatea]]; ekonomia sozialistetan, berriz, enpresa publikoak denetariko jardueretan nagusitzen dira, [[sozialismo]]aren printzipio politikoei jarraiki.
* [[enpresa pribatu]]ak edo kapitalistak: [[jabetza pribatu]]ko enpresak dira <ref>Kapitalismoaren ezaugarrietako bat ekoizpen-baliabideen jabetza pribatua.</ref>, [[kudeaketa]] independente eta autonomoa dutenak, jabe eta bazkideek jarritako helburuen arabera eta irabaziak beraien artean banatuz; aldi berean, [[liberalismo ekonomiko]]ak bultzaturiko enpresa mota da, enpresa pribatuen irabazi-asmoak eta [[merkatu]]an beraien artean sortzen den lehiak ekonomiaren oreka eta gizartearen ongizatea dakartzate baieztatuz.
 
** [[banakako enpresa]]k: enpresaren jabea [[pertsona fisiko]] bakarra da banakako enpresetan eta pertsona fisiko moduan ere [[erantzukizun mugagabe]]a du enpresak sortutako obligazioak betetzeko, enpresaren ondarea eta ondare pribatua bereizi gabe; [[merkataritza-zuzenbide]]ak, ordea, enpresaburu eta bazkideen erantzukizuna mugatzen duten figurak sortu ditu eta halatan gutxi dira bere jarduera betetzeko banakako enpresaren figura aukeratzen duten enpresaburuak.
==== Enpresa pribatuak ====
** [[sozietate (argipena)|sozietateak]]: enpresaren jabetza [[pertsona (argipena)|pertsona]] zenbaitek batera daukatenean, sozietate bat sortzen dela esaten da; enpresaren jabe den pertsona bakoitzari [[bazkide]] deritzo eta sozietate-mota zein den erantzukizun mota berezia du.
* [[enpresaEnpresa pribatu]]ak edo kapitalistak: [[jabetza pribatu]]ko enpresak dira <ref>Kapitalismoaren ezaugarrietako bat ekoizpen-baliabideen jabetza pribatua.</ref>, [[kudeaketa]] independente eta autonomoa dutenak, jabe eta bazkideek jarritako helburuen arabera eta irabaziak beraien artean banatuz; aldi berean, [[liberalismo ekonomiko]]ak bultzaturiko enpresa mota da, enpresa pribatuen irabazi-asmoak eta [[merkatu]]an beraien artean sortzen den lehiak ekonomiaren oreka eta gizartearen ongizatea dakartzate baieztatuz.
***[[sozietate zibil]]ak eta [[ondasun komunitate]]ak
 
===== Banakako enpresak =====
** [[banakakoBanakako enpresa]]k: enpresaren jabea [[pertsona fisiko]] bakarra da banakako enpresetan eta pertsona fisiko moduan ere [[erantzukizun mugagabe]]a du enpresak sortutako obligazioak betetzeko, enpresaren ondarea eta ondare pribatua bereizi gabe; [[merkataritza-zuzenbide]]ak, ordea, enpresaburu eta bazkideen erantzukizuna mugatzen duten figurak sortu ditu eta halatan gutxi dira bere jarduera betetzeko banakako enpresaren figura aukeratzen duten enpresaburuak.
 
===== Sozietateak =====
** [[sozietate (argipena)|sozietateakSozietateak]]: enpresaren jabetza [[pertsona (argipena)|pertsona]] zenbaitek batera daukatenean, sozietate bat sortzen dela esaten da; enpresaren jabe den pertsona bakoitzari [[bazkide]] deritzo eta sozietate-mota zein den erantzukizun mota berezia du.
 
***[[sozietate zibil]]ak eta [[ondasun komunitate]]ak
 
: enpresaren izaera bazkideak diren pertsona fisikoekin dator bat eta beraz, [[erantzukizun subsidiario]], solidario eta mugagabea du, ondasun komunitateetan bazkide bakoitzaren partizipazio-kuotaren araberakoa bada ere. Espainiar zuzenbidean ez dute merkataritza-izaerarik eta beraz, ez dute [[Sozietateen gaineko Zerga]] ordaindu behar.
Anonymous user