Venezuela

Wikipedia(e)tik

Venezuelako Errepublika Bolibartarra República Bolivariana de Venezuela
Bandera Armarria
Goiburu nazionala: Ez du
Ereserkia: Gloria al Bravo Pueblo
Hiriburua eta hiri handiena Koordenatuak	Caracas 10°30′N 66°58′W / 10.5, -66.967 (Venezuela) Koordenatuak: 10°30′N 66°58′W / 10.5, -66.967 (Venezuela)
Hizkuntza ofiziala(k)	Gaztelania
Gobernua Presidentea	Errepublika federala Hugo Chávez Frías
Independentzia - Aldarrikatua - Onartua	Espainiatik 1811 uztailaren 5 1821 ekainaren 24
Eremua  - Guztira  - ur %	916.445 km² (32.) 0,3%
Biztanleria  - Estimaketa (2005)  - Errolda ()  - Dentsitatea	25.375.281 (46.) 27 biztanle/km² (145.)
Dirua	Bolibar indartsua (Bs) (VEF)
Ordu eremua  - Udan (DST)	UTC (UTC -4:30) Ez (UTC )
Interneteko domeinua	.ve
Telefono aurrizkia	+58
Herritarra	venezuelar

Venezuela Hego Amerika iparraldeko estatua da, Karibe itsasoaren bazterrean. Mugakide ditu Kolonbia mendebaldean, Brasil hegoaldean eta Guiana ekialdean.

Hiriburua Caracas da, Donostiarekin harreman handia izan zuena XVIII. mendean, Caracaseko Errege Konpainia Gipuzkoarrak merkataritza monopolioa baitzuen.

Eduki-taula 1 Izena 2 Geografia 2.1 Hiri garrantzitsuenak 3 Historia 4 Banaketa administratiboa 5 Venezuelar ezagunak 6 Euskal Diaspora 7 Erreferentziak

[aldatu] Izena

1498an Cristobal Colon Pariako Golkora iritsi zen. Espainiako Errege Katolikoei idatzitako gutun batean lur hauei Graziazko Lurrak deitu zien, eta ezizen hori gaur ere erabiltzen da Venezuela izendatzeko.

Hurrengo urtean Alonso de Ojedak gidaturiko espedizio batek kostaldea zeharkatu zuen Maracaibo Lakuaren uretaraino, Paraguaná eta Guajira penintsulen artean. Ibilbide horretan añú indiarren etxolak ikusi zituzten, uraren gainean eraikiak. Eraikin horiek Américo Vespuciori Venezia gogora ekarri zioten, Piero de Mediciri bidalitako gutun batean esaten zuen moduan. Horrgatik Venezuela izena eman zion golko horri eta gero herrialde osoari.^[1]

[aldatu] Geografia

Venezuela Ipar Hemisferioan dago, nahiz eta hegoaldeko muturra ekuatoretik oso hurbil egon. Kontinenteko lurraldea mendebalde-ekialde luzatzen den lurralde trinkoa da, Hego Amerikar Plakan kokatua. Uharteetako lurraldea Karibe itsasoan dauden uhartedi, uharte eta uhartetxo multzoa da. Kostaldea 2.813 km luze da eta itsaso-mugak ditu Trinidad eta Tobago, Holandarren Antillak, Grenada, Puerto Rico eta Birjina Uharteekin.

Duen geografia aberatsa dela-eta, Venezuelak espezie eta ekosistema ugari ditu, eta baliabide natural handiak ere bai, batez ere energia eta mineral baliabideak.

[aldatu] Hiri garrantzitsuenak

• Barquisimeto
• Bartzelona
• Caracas
• Guiana Hiria
• Maracai
• Maracaibo
• Ordaz Portua
• Valentzia
• Vargas

[aldatu] Historia

• 1999ko abenduaren 16an euriteek 30.000 hildako baino gehiago eragin zituzten herrialdean.

[aldatu] Banaketa administratiboa

 Sakontzeko, irakurri: Venezuelaren banaketa administratiboa

Venezuela errepublika federala da, hiru motako banaketarekin: 23 estatu, hiriburu barruti bat (Caracas barne) eta 72 mendeko federal (uharteak, gehienak biztanle gabeak). Gainera, Venezuelako Estatuak Esekibar Guyana lurraldea beretzat eskatzen du.

Amazonas (Puerto Ayacucho) Anzoátegui (Barcelona) Apure (San Fernando de Apure) Aragua (Maracay) Barinas (Barinas) Bolívar (Ciudad Bolívar) Carabobo (Valencia) Cojedes (San Carlos) Delta Amacuro (Tucupita) Falcón (Coro) Guárico (San Juan De Los Morros) Lara (Barquisimeto)

Mérida (Mérida) Miranda (Los Teques) Monagas (Maturín) Nueva Esparta (La Asunción) Portuguesa (Guanare) Sucre (Cumaná) Táchira (San Cristóbal) Trujillo (Trujillo) Vargas (La Guaira) Yaracuy (San Felipe) Zulia (Maracaibo) Mendeko federalak Hiriburu barrutia (Caracas)

[aldatu] Venezuelar ezagunak

• Simon Bolivar liberatzailea.
• Hugo Chávez politikaria.
• Juan Arango (1980-), futbolaria.
• José Rujano (1982-), txirrindularia.

[aldatu] Euskal Diaspora

• Caracasko Euskal Etxea
• Centro Vasco Venezolano de Valencia-Carabobo

[aldatu] Erreferentziak

1. ↑ 500 años del nombre Venezuela. Bartzelonako Unibertsitatea.

Amerikako herrialde eta lurraldeak
Ipar Amerika eta Karibea	Estatu burujabeak: Ameriketako Estatu Batuak • Antigua eta Barbuda • Bahamak • Barbados • Belize • Costa Rica • Kuba • Dominika • Dominikar Errepublika • El Salvador • Grenada • Guatemala • Haiti • Honduras • Jamaika • Kanada • Mexiko • Nikaragua • Panama • Saint Kitts eta Nevis • Santa Luzia • Saint Vincent eta Grenadinak • Trinidad eta Tobago Dependentziak: Groenlandia (Danimarka) • Guadalupe ∙ Martinika ∙ Saint Barthelemy ∙ Saint Martin ∙ Saint Pierre eta Mikelune (Frantzia) • Aruba · Holandarren Antillak (Herbehereak) • Angila · Bermuda · Birjina uharte britainiarrak · Kaiman uharteak · Montserrat · Turks eta Caicos uharteak (Erresuma Batua) • Puerto Rico · Birjina uharte amerikarrak (Ameriketako Estatu Batuak)	Hego Amerika	Estatu burujabeak: Argentina • Bolivia • Brasil • Txile • Kolonbia • Ekuador • Guyana • Paraguai • Peru • Surinam • Uruguai • Venezuela Dependentziak: Frantziar Guyana (Frantzia) • Falkland Uharteak (Erresuma Batua)