Belize

Wikipedia(e)tik

Belize
Bandera Armarria
Goiburu nazionala: Sub Umbra Floreo (Itzalpetan Loratzen naiz)
Ereserkia: Land of the Free
Hiriburua Koordenatuak	Belmopan 17°15′N 88°46′W
Hizkuntza ofiziala(k)	Ingelesa
Gobernua Monarka Gobernadore nagusia Lehen ministroa	Demokrazia parlamentarioa (Monarkia konstituzional) Elisabete II.a Colville Young Dean Barrow
Independentzia - Espainiatik	1981
Eremua  - Guztira  - ur %	22.966 km² (146.) 0,7
Biztanleria  - Estimaketa (2005)  - Errolda ()  - Dentsitatea	283.000 (170.) 14 biztanle/km² (-)
Dirua	Belizeko Dolarra (BZD)
Ordu eremua  - Udan (DST)	UTC (UTC -6) Ez (UTC -6)
Interneteko domeinua	.bz
Telefono aurrizkia	+501
Herritarra	belizetar

Belize Ertamerikako estatua da, Karibe itsasoko kostan, mendebaldean Mexiko eta hegoaldean Guatemalarekin mugakide. 1973 arte Britainiar Honduras zuen izena eta 1981an independentzia lortu zuen.

Hiriburua Belmopan da.

Eduki-taula 1 Izena 2 Geografia 3 Banaketa administratiboa 4 Kanpo loturak

[aldatu] Izena

Belize estatuaren izena Belize ibaitik datorkio. Hitz honen jatorria ez dago argi, baina badirudi Belix maia hitzetik datorrela, "ur lohia" edo "lokaztua" esanahiarekin.

[aldatu] Geografia

Belize eskualde geografiko honetako estatu bakarra da Ozeano Bareko kostalderik ez duena, Karibe itsasora bai, ordea. Belize laukizuzen itxura du, 280 km inguru ipar-hego eta 100 km inguru ekialde-mendebalde. Estatuaren luze-zabalera 22.966 km² da, eta itsasertza 386 km luze da. Lehorreko mugak Mexikorekin (250 km) eta Guatemalarekin (266 km) ditu.

Kostaldean padura ordokiz osatua dago eta hegoaldean mendi txikiak daude: Maia mendiak. Tontor garaiena Victoria mendilerroa da (1.160 m). Hondo eta Sarstoon ibaiek mugatzen dute Belize, eta erdigunetik Belize ibaia igarotzen da. Kostaldetik gertu, luzera osoan, koralezko uharri lerroa dago, Belizeko Koraezko Barrera osatuz. Bertako uretan daude mendebaldeko hemisferioko lau atoloietatik hiru.

Klima tropikala du, hau da, oso beroa eta hezea. Urtaroa euritsua maiatzetik azarora da eta urtaro lehorra otsailetik maiatzera. Ekainetik azarora zikloi ugari izaten dira.

[aldatu] Banaketa administratiboa

Belize sei barrutitan banatzen da:

1. Belizeko barrutia
2. Cayoko barrutia
3. Corozalgo barrutia
4. Orange Walkeko barrutia
5. Stann Creekeko barrutia
6. Toledoko barrutia

[aldatu] Kanpo loturak

• (Euskaraz) Jalgi.com atlasa datuak, mapak eta irudiak
• CIA - World Factbook Geografia, biztanleria, politika eta ekonomia datuak (Ingelesez)

Amerikako herrialde eta lurraldeak
Ipar Amerika eta Karibea	Estatu burujabeak: Ameriketako Estatu Batuak • Antigua eta Barbuda • Bahamak • Barbados • Belize • Costa Rica • Kuba • Dominika • Dominikar Errepublika • El Salvador • Grenada • Guatemala • Haiti • Honduras • Jamaika • Kanada • Mexiko • Nikaragua • Panama • Saint Kitts eta Nevis • Santa Luzia • Saint Vincent eta Grenadinak • Trinidad eta Tobago Dependentziak: Groenlandia (Danimarka) • Guadalupe ∙ Martinika ∙ Saint Barthelemy ∙ Saint Martin ∙ Saint Pierre eta Mikelune (Frantzia) • Aruba · Holandarren Antillak (Herbehereak) • Angila · Bermuda · Birjina uharte britainiarrak · Kaiman uharteak · Montserrat · Turks eta Caicos uharteak (Erresuma Batua) • Puerto Rico · Birjina uharte amerikarrak (Ameriketako Estatu Batuak)	Hego Amerika	Estatu burujabeak: Argentina • Bolivia • Brasil • Txile • Kolonbia • Ekuador • Guyana • Paraguai • Peru • Surinam • Uruguai • Venezuela Dependentziak: Frantziar Guyana (Frantzia) • Falkland Uharteak (Erresuma Batua)