Bahamak

Wikipedia(e)tik
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Commonwealth of the Bahamas
Commonwealth of the Bahamas
Bandera Armarria
Goiburua: Forward Upward Onward Together
(Aurrerantz, gorantz, denok elkarrekin)
Ereserkia: March On, Bahamaland
Hiriburua
eta hiri handiena
Nassau
Hizkuntza ofiziala(k) Ingelesa
Herritarra bahamar
Gobernua Monarkia parlamentarioa
 -  Erregina Elisabet II.a
 -  Gobernadorea Marguerite Pindling
 -  Lehen ministroa Hubert Minnis
Independentzia
Azalera
 -  Guztira 13,878 km2 (160.a)
 -  Ura (%) 28
Biztanleria
 -  2005 zenbatespena 301.790 (167.a)
 -  Dentsitatea 23.27 bizt./km2 (181)
Dirua Bahametako dolar (BSD)
Ordu-eremua EST (UTC-5)
 -  Udan (DST)  (UTC-4)
Aurrezenbakia +1-242
Internet domeinua bs

Bahamak Karibe itsasoan dagoen uharte estatu independente bat da. Hizkuntza nagusia ingelesa da. 700 uharte inguruk osatzen dute uhartedia, baina gehienetan ez dago biztanlerik. Hiriburua Nassau da.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Artxipelagoak ehunka uharte ditu, asko oso txikiak eta biztanlerik gabeak. Uharterik handienak hauexek dira:

Izena Zabalera
North Andros 3.439 km²
Great Inagua 1.544 km²
South Andros 1.448 km²
Great Abaco 1.146 km²
Grand Bahama 1.096 km²
Long Island 596 km²
Eleuthera 518 km²
Acklins 497 km²
Cat uhartea 389 km²
Exuma 290 km²
Mayaguana 285 km²
Crooked uhartea 241 km²
New Providence 207 km²
Watling (San Salvador) 163 km²
Little Inagua 127 km²
Rum Cay 78 km²
Samana Cay 39 km²
Ragged uhartea 36 km²
Berry uharteak 31 km²
Bimini 23 km²

Nassau hiriburua New Providence uhartean dago. Uharterik handiena Andros da, berez hiru uharte nagusik (North Andros, South Andros, Mangrove Cay) osatutakoa. Kontinentetik (AEBetatik hain zuzen) hurbilen dagoena "Bahametako sarbidea" ezizenez ezaguna den Bimini da. Uharte guztiak oso lauak dira eta estatuko punturik altuena Cat uhartean dagoen Como Hill edo Mount Alvernia da, 63 m eskasekin.

Politikoki banatuta izanik ere, geografikoki Turks eta Caicos uharteak ere Bahametako uhartedian daude.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Isla 500 urte inguru okupatuta egon ziren, Europarrek allegatu harte, Lucayaneko izenekoak.

Lucayanek Ipar Sudamerikan bizitzen ziren,Caribeco isletan eta Floridan.

1492an Cristobal Colonek Guanahani islan lehorreratu zen. Colonek San Salvador izenarekin izendatu zuen eta eskatu zuen isla honek Espainakoa izatea. Leku honetan Colonek Lucayaneei menderatu zien urrea bilatzera.

XV mendetik XVIII mendera,Bahamak Espainaren menpe egon ziren bere egoera estrategikoagatik Galeon rutan.

Bigarren mundu gudan, Windsor dukea Bahameko Gobernari generala izendatu zuten,1940tik 1945era.

1973an Bahameko biztanleak alde botoa eman zuten independientzara,ondorioz,Erresuma batetik joan ziren. Baino, Nazioetako Erkidego Britainiarraren barruan gelditu ziren (Commonwealtheko).

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bahameko jaurlaritza,Nasáu kokatuta.

Bahamak monarkia konstituzionala du.

Morarka Britanikoa estatuburua da, gobernadore generala. Botere ejekutiboa lehenengo ministroa darama.

Boetere legislatiboa erortzen da jaurlaritza bikameral sisteman. Badago hamasei senatukidek (Gobernadore orokorrak aipatuta) eta Ordezkarien Ganberako berrogei kidek, populazioak zuzenki aukeratuta.

Bere Maiestateko Epailearen Batzordeaz Gabetutako Aholkua gortea altuena da,Apelazio Gorteak, hamabi epailerekin, eta Magistratu-Gorteekin, Gorte Gorenak, jarraitzen dio.

Partidu politiko printzipalak dira. Mugimendu nazional librea (Free National Movement - FNM) eta Partidu liberal progresista (Progressive Liberal Party - PLP).

Lurralde antolaketa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Acklins (Mason Bay)
  2. Islas Berry (Berry Islands)
  3. Bimini (Alice Town)
  4. Black Point (Black Point)
  5. Isla Cat (Cat Island) (The Bight)
  6. Central Abaco (Marsh Harbour)
  7. Central Andros (Fresh Creek )
  8. Central Eleuthera (Governor's Harbour)
  9. Ciudad de Freeport (City of Freeport) (Freeport)
  10. Isla de Crooked (Crooked Island) (Moss Town, Long Cay)
  11. East Grand Bahama (High Rock)
  12. Exuma
  13. Cayo GrandeÁbaco
  14. Isla HarbourEleuthera (Harbour Island) (Harbour Island)
  15. Hope TownÁbaco
  16. Inagua (Matthew Town)
  17. Isla Larga (Long Island) (Clarence Town)
  1. Cayo MangroveAndros
  2. Mayaguana (Abraham's Bay)
  3. Isla de MooreÁbaco
  4. Ábaco Norte (North Abaco, Grand Cay, Green Turtle Cay) (Cooper's Town)
  5. Andros Norte (North Andros, Berry Islands) (Nicholl's Town)
  6. Eleuthera Norte (Upper Bogue )
  7. Isla Ragged (Exuma, Ragged Island) (George Town)
  8. Cayo Rum (San Salvador, Rum Cay)) (Cockburn Town)
  9. San Salvador
  10. Ábaco Sur (South Abaco) (Sandy Point, en la isla de Moore)
  11. Andros Sur (South Andros) (Kemp's Bay, en Mangrove Cay)
  12. Eleuthera Sur (Rock Sound )
  13. Spanish Wells Eleuthera (Lower Bogue)
  14. West Grand Bahama (Eight Mile Rock)
  15. Nueva Providencia (New Providence) (Nassau) (NP).

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bahamek klima tropiklala eta subtropikala dute,golkoaren korronteko uren eraginak,neguan batez ere, moderatuta.

Uharte hauek, Antilla guztiak bezalako, urakanen zigorra, zeinen sasoian udazkeneko azkenetarainoko udaren amaieretatik dirauen, jasaten dute. Andrew urakanak jo zituen 1992tan, ia guztietarako 1999an Floyd-ean, eta Frances-en iparraldeko uharteak, 2004an.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Bahamak Aldatu lotura Wikidatan


Geografia
Bahamak
Artikulu hau Bahametako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.


Amerikako herrialde eta lurraldeak
Ipar Amerika eta Karibea
LocationNorthAmerica transparent.png
Estatu burujabeak: Ameriketako Estatu BatuakAntigua eta BarbudaBahamakBarbadosBelizeCosta RicaKubaDominikaDominikar ErrepublikaEl SalvadorGrenadaGuatemalaHaitiHondurasJamaikaKanadaMexikoNikaraguaPanamaSaint Kitts eta NevisSanta LuziaSaint Vincent eta GrenadinakTrinidad eta Tobago


Dependentziak: Groenlandia (Danimarka) • GuadalupeMartinikaSaint BarthelemySaint MartinSaint Pierre eta Mikelune (Frantzia) • Aruba · Holandarren Antillak (Herbehereak) • Aingira · Bermuda · Birjina uharte britainiarrak · Kaiman uharteak · Montserrat · Turkak eta Caicoak (Erresuma Batua) • Puerto Rico · Birjina Uharte Estatubatuarrak (Ameriketako Estatu Batuak)

Hego Amerika
LocationSouthAmerica transparent.png
Estatu burujabeak: ArgentinaBoliviaBrasilTxileKolonbiaEkuadorGuyanaParaguaiPeruSurinamUruguaiVenezuela


Dependentziak: Guyana Frantsesa (Frantzia) • Falklandak (Erresuma Batua)