Heinrich Böll

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Heinrich Böll
Bundesarchiv B 145 Bild-F062164-0004, Bonn, Heinrich Böll.jpg
Bizitza
Izen osoa Heinrich Theodor Böll
Jaiotza Kolonia1917ko abenduaren 21
Herrialdea  Alemania
Heriotza Langenbroich1985eko uztailaren 16 (67 urte)
Hobiratze lekua Q28036176
Familia
Ezkontidea(k) Annemarie Böll
Seme-alabak
Hezkuntza
Heziketa Koloniako Unibertsitatea
Hizkuntzak alemana
Lanbidea
Lanbidea idazlea, gidoigilea, itzultzailea, poeta eta eleberrigilea
Lan nabarmenak Billiards at Half-past Nine
Katharina Blumen ohore galdua
Pailazo baten aburuak
Q1195632
The Train Was on Time
Stranger, Bear Word to the Spartans We…
The Silent Angel
And where were you, Adam?
Black Sheep
Christmas Not Just Once a Year
The Balek Scales
And Never Said a Word
House without Guardians
The Bread of Those Early Years
Irish Journal
Q1659490
Q1216400
Q1192372
Doctor Murkes total silence
Q2651382
Q2651398
Q1344748
End of a Mission
Q1591130
Group Portrait with Lady
Q820589
The Safety Net
What's to Become of the Boy?
A Soldier's Legacy
Women in a river landscape. A novel in dialogues and soliloquies
Q1788149
Jasotako sariak
Nominazioak
Kidetza Alemaniako hizkuntza eta literatura akademia
Bavarian Academy of Fine Arts
Berlingo Arteen Akademia
Arteen eta Zientzien Ameriketako Estatu Batuetako Akademia
Ameriketako Estatu Batuetako Arte eta Letren Akademia
Zerbitzu militarra
Gatazka Bigarren Mundu Gerra
IMDb nm0127093
Heinrich Böll (signature).jpg

Heinrich Teodor Böll (Kolonia, Ipar Renania-Westfalia, Alemania, 1917ko abenduaren 21 - Kolonia, Ipar Renania-Westfalia, Alemania, 1985eko uztailaren 16a) Alemaniako idazlea izan zen. 1972an Literaturako Nobel Saria jaso zuen.

Bizitza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Böll langile-senide batean jaio zen. 1924 eta 1928 urteen artean Koloniako eskolara joan zen., eta 1928 eta 1937 urteen artean bigarren mailako ikasketak burutu zituen. Literaturarekiko lehen topaketa 1937 izan zuen, liburu eta gauza zaharren denda batean lan egiten hasi zenean. Urte bat geroago utzi zuen denda, idazteari ekiteko. Hitlerren agintaldian, errejimenaren lan-esparru batera joan zen, hori egitea beharrezkoa baitzen unibertsitatera joan ahal izateko. Filologia alemana ikasteko matrikula egitear zegoenean, 1939ko udan, Wehrmachtek (Alemaniako armada) errekrutatu zuen.

Bigarren Mundu Gerran Frantzian, Errumanian, Hungarian eta Sobiet Batasunean borrokatu zuen. 1942an ezkondu zen, baimen batean. AEBetako armadak preso hartu zuen 1945eko udaberrian eta Frantzia eta Belgikako atxilo-guneetan egon zen. Garai horretan bere lehen semea hil zen.

1945eko abenduan Koloniara itzuli zen, emaztearekin. Gerrako bonbardaketek hondatu zuten etxea konpontzen zuen bitartean, idazteari berrekin zion. 1949an bere lehen liburua argitaratu zuen. “47ko. taldea” zeritzonean parte hartu zuen eta Hans Richter eta Alfred Andersch idazleen laguna izan zen.

Bere estiloa arina izan zen. Kritika gogorrak egin zituen xenofobia eta Alemaniako eskuin muturraren aurka.

Liburu garrantzitsuenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • 1949 - Der Zug war pünktlich (Trena garaiz heldu zen)
  • 1950 - Wanderer, kommst du nach Sparta (
  • 1951 - Die schwarzen Schafe (Ardi beltza)
  • 1951 - Nicht nur zur Weihnachtszeit
  • 1951 - Wo warst du, Adam? (Non egon zinen, Adam?)
  • 1953 - Und sagte kein einziges Wort (Eta ez zuen hitzik egin inoiz)
  • 1954 - Haus ohne Hüter (Jaberik gabeko etxea)
  • 1955 - Das Brot der frühen Jahre (Gazte denboretako ogia)
  • 1957 - Irisches Tagebuch (Egunkari irlandarra)
  • 1957 - Die Spurlosen (Desagertuak)
  • 1958 - Doktor Murkes gesammeltes Schweigen
  • 1959 - Billard um halb zehn (Bederatzi t’erdietako billarra)
  • 1962 - Ein Schluck Erde
  • 1963 - Ansichten eines Clowns (Pailazo baten aburuak)
  • 1964 - Entfernung von der Truppe
  • 1966 - Ende einer Dienstfahrt (Misioaren amaiera)
  • 1971 - Gruppenbild mit Dame (Talde-argazkia andre batekin)
  • 1974 - Die verlorene Ehre der Katharina Blum (Katharina Blumen ohore galdua)
  • 1979 - Fürsorgliche Belagerung (Segurtasun sarea)
  • 1981 - Was soll aus dem Jungen bloss werden?
  • 1982 - Vermintes Gelände
  • 1983 - Die Verwundung
  • 1985 - Frauen vor Flusslandschaft (Emakumeak ibaiko paisaia batean) (hilondokoa)

Euskaraz[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Heinrich Böll Aldatu lotura Wikidatan