Gabriel García Márquez

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Gabriel García Márquez
Gabriel Garcia Marquez.jpg
Bizitza
Jaiotza Aracataca1927ko martxoaren 6
Herrialdea  Kolonbia
Heriotza Papu2014ko apirilaren 17 (87 urte)
Heriotza modua berezko heriotza (Minbizia)
Familia
Ezkontidea(k) Mercedes Barcha Pardo
Seme-alabak
Hezkuntza
Hizkuntzak gaztelania
Lanbidea
Lanbidea eleberrigilea, ipuingilea, kazetaria, gidoigilea, antzerkigilea, idazlea, argitaratzailea, legelari-poeta eta autobiografialaria
Lan nabarmenak Bakardadeko ehun urte
The Autumn of the Patriarch
Love in the Time of Cholera
Crónica de una muerte anunciada
Jasotako sariak
Kidetza Alemaniako Errepublika Demokratikoko Artearen Akademia
Mugimendua Errealismo magikoa
Genero artistikoa eleberria
IMDb nm0305781
Gabriel Marquez Signature.png

Gabriel José García Márquez (Aracataca, Magdalena, 1927ko martxoaren 6a - Mexiko Hiria, Mexiko, 2014ko apirilaren 17a) kolonbiar idazle eta kazetaria zen.

Latinoamerikako idazlerik famatuenetakoa izan zen munduan, "errealismo magikoa" estiloaren sortzailerik ospetsuenetakoa. 1967an argitaratu zuen "Cien años de soledad", haren libururik ezagunena, baina bere bizitzan zehar lan mordo bat idatzi zituen, munduan zehar arras irakurriak. 1970ean "persona non-grata" izendatu zuten Kolonbian, orduko presidente militarrak hala erabakita, idazlearen aktibismo politikoa zela eta. 1982an Literaturako Nobel Saria jaso zuen.

Bizitza eta obra[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gaztetan kazetaritzan aritu zen Frantzian, Mexikon eta Espainian. La Barranquillako (Kolonbia) intelektualen taldearekin harremanak izan zituen eta zinema ikasketak egin zituen Italian.

1953tik aurrera, La Barranquillako El Nacional egunkarian hasi zen idazten. 1955ean argitaratu zuen lehen eleberria: La hojarasca (Orbela); bertan, Faulknerren eraginpean, gerora oinarri izan zuen literatura mundua eraiki zuen. Han agertzen dira ondorengo eleberrietan eta kontakizun laburretan (1961, El coronel no tiene quien le escriba eta Los funerales de la Mamá Grande, 1962) azaltzen diren pertsonaiak eta giroak eta, tartean, Macondo, García Márquezek sortutako alegiazko herria.

Ordu arteko gaiek osotasun arnas handiko bat hartu zuten 1967an Cien años de soledad eleberria argitaratu zuenean; bertan egunerokoa eta logika bezain erreala da egiantzik ez duena eta magikotasuna (horixe da errealismo magikoa deitu izan dena). Bestalde, garai hartako literaturan erabateko eragina izan zuen liburu horri ahozko tradizioaren kutsu handia antzematen zaio.

1975ean, El otoño del patriarca idatzi zuen, diktadore elezaharreko baten historia, zehatz kontatua.

1981ean, Crónica de una muerte anunciada (Heriotz iragarritako baten kronika, Xalbador Garmendiak itzulia) kaleratu zen.

Haren beste lan batzuk: El amor en los tiempos del cólera (1987), El general en su laberinto (1989, Jenerala bere laberintoan, Xabier Mendigurenek itzulia), Doce cuentos peregrinos (Hamabi ipuin xelebre, 1992).

1982an Literaturako Nobel saria jaso zuen.

Idazlanen zerrenda[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskaraz[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Gabriel García Márquez Aldatu lotura Wikidatan

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]