Bob Dylan

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Bob Dylan
Bob Dylan
Bob Dylan 2010eko Azkena Rock Festivalean, Gasteizen
Datu pertsonalak
Izen osoa Robert Allen Zimmerman
Ezizena Elston Gunnn
Blind Boy Grunt
Bob Landy
Robert Milkwood Thomas
Tedham Porterhouse
Lucky Wilbury
Boo Wilbury
Jack Frost
Sergei Petrov
Jaio 1941eko maiatzaren 24a (75 urte)
Duluth, Minnesota (AEB)
Bikotekidea(k) Sara Dylan (1965-1977)
Carolyn Dennis (1986-1992)
Musika
Musika tresnak Ahotsa, gitarra, pianoa
Generoa(k) Rock and roll
folk
blues
country
Erlazionatutako musikariak Joan Baez
The Band
Johnny Cash
Grateful Dead
George Harrison
Mark Knopfler
Tom Petty and the Heartbreakers
Traveling Wilburys
Webgunea http://www.bobdylan.com/

Robert Allen Zimmerman (Duluth, Minnesota, 1941eko maiatzaren 24), Bob Dylan izengoitiz ezaguna, estatubatuar musikari, abeslari eta olerkaria da. Haren lanik ospetsuena 1960ko hamarkadakoa bada ere, bost hamarkadaz aritu da eszena gainean.

Haren kanta batzuk, hala nola "Blowin' in the Wind" eta "The Times They Are a-Changin'", gerraren kontrako ereserki bilakatu dira. Izan ere, kanten letretan ohiko hizpide da politika, era literarioan eta filosofikoan. Haren estiloa zabalduz joan da, denborak aurrera egin ahala. Estatu Batuetako ohitura andanari atxiki zaio, hala nola folkari, countryari, bluesi, rockari, zelta musikari, jazzari eta abarri.

Dylanen jogailuak gitarra, teklatua eta harmonika dira. Aldatzen den musika talde lagunduta, 1980ko hamarkadatik dabil biran, amaierarik gabeko bira deitu baitzaio. Zuzeneko emanaldiek bere karreran parte-hartze handia izan badute ere, Dylanen musikagintzak jaso ditu kritika beroenak. 2016ko urriaren 13an, Suediako Akademiak Literaturako Nobel saria eman zion, adierazpen poetiko berria sortzeagatik, Amerikan dagoen musika tradizioen barruan.

Bizitza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bob Dylan, Robert Allen Zimmerman izenarekin jaio zen, 1941. urteko maiatzaren 24an Duluthen, hau Minnesotako herri bat da. Bere aitak petrolio lantegi batentzat lan egiten zuelako bizi ziren han. 1947. urtean familia beste herri batera bizitzera joan zen, han Bob poemak irakurtzen hasi zen eta musikarekiko interesa handituz joan zitzaion, bertan pianoa eta gitarra jotzen ikasi zituen.

1959. urtean Dylan Minnesotako Unibertsitatera sartu zen. Hiri handi batera bizitzera joan izanak ate asko ireki zizkion, musika estilo asko ezagutuz, country musikatik rock musikaraino.

Ikasketetan ez zebilen oso ondo eta bakarlari bezala hasi zen, gaueko lokaletan musika jotzen. Berak bakarrik jotzen zuen beti, bere gitarra eta harmonikarekin. Garai hartan Bob Dylan izen artistikoa hartu zuen, Dylan Thomas portaren omenez.

Azkenean Minnesota uztea erabakitzen du eta 1961ean New Yorkera joaten da bizitzera. Bertan asko miresten dituen folk musikariak ezagutzen ditu eta bere lehenengo abestiak egiten hasten da, adibidez “Song to Woody”. New Yorkera lekualdatu zelarik hasi zen Greenwich Villageko tabernetan jotzen, eta bertan ezagutu zuen John Hammond produktorea; harekin grabatuko zuen bere lehen diskoa.[1]

The New York Times egunkarian agertutako kritika batzuen ondorioz Columbia Records diskoetxeak kontratatu zuen, eta disko bat grabatzeko aukera eman zioten, disko honek “Bob Dylan” izena zuen. Disko honetan Folk eta blues abesti ospetsuak zeuden, eta Dylanek sortutako bi abesti.

1963. urtean bere bigarren albuma kaleratzen da, “The free Wheelin”. Lan honetan 1960. hamarkadako sinbolo izango diten bi abesti agertzen dira, “Blowin' in the Wind” eta “A Hard Rain's a-Gonna Fall”.

“Blowin' in the Wind” abestiak disko hau singleen bigarren postura bultzatu zuen.

Boben hirugarren diskoa “The Times They Are a-Changin'” deitzen zen, eta aurreko diskoen bidea jarraitzen zuen. Garai honetan Bob Dylan protesta mugimenduen buruetako bat zen, eta protesta hauen omenez “Restless Farewell” abestia konposatu zuen. Denbora gutxira “Another side of Bob Dylan” kaleratzen du.

1965. urtearen hasieran bere album berria grabatzen hasten da, “Bringing it all back home”, bertan abesti batzuk akustikoan eta beste batzuk elektrikoan datoz. Disko hau Bob Dylanek egiten duen disko konplexuena da orain arte, konposizio musikalaren aldetik.

Joan Baez abeslariarekin zuen erlazioa puskatu ondoren, Dylan, Sara Lowndesekin ezkondu zen. Biek batera “Highway 61 revisited” albuma atera zuten, disko honetan zetorren “Like a Rolling Stone” abestia. Disko honen ondoren “Blonde on blonde” atera zuen, hau Nashvillen grabatu zuten 1966. urtearen hasieran.

Ingalaterran eginiko gira arrakastatsu baten ondoren, Bob Dylan bere belaunaldiko ahotsik famatuena egin zen.

Baina, handik gutxira moto istripu garrantzitsu bat izan zuen, honek etxean denboraldi luze batez garatzean behartu zion.

Istripu larri honen ondoren “John Wesley Harding” plazaratu zuen, disko honek, estatubatuar zerrendetako lehen postuetan egotea lortu zuen, eta salmenta izugarriak izan zituen. Gainera, musikako poeta handietako bat zela onartu zen.

Bere hurrengo albuma “Nashville skyline” izan zen, eta honek bere jarraitzaile guztiak txundituta utzi zituen bere country musika zela eta. Arrakasta honek hutsegite handi bat ekarri zuen.

1970. urtean beste album bat atera zuen, “Self portrait”. Dylanek beste disko bat egin zuen “Self portrait” ondoren, “New morning” eta hau egiteko lau hilabete baino ez zituen behar izan zituen.

Bere kontzertua “Concert for Bangladeshen”, George Harrisonek antolatua, bere lehen kontzertua izan zen Estatu Batuetako publikoaren aurrean, duela bost urteko istripuaren ondoren.

Denbora honetan Bob Dylanek pelikula batzuetan parte hartu zuen. Adibidez “Pat Garrett and Billy the Kid”. Pelikula hauek ez zuten arrakastarik izango Bob Dylanen musikarengatik izango ez balitz.

Bere hurrengo lanarekin “Planet waves” zerrendetan lehen postura igotzea lortu zuen. Bere emaztearekin dibortziatu ondoren “Blood on the track” diskoa atera zuen bere sentimenduak adierazteko.

“Desire” diskoarekin berriz ere lehen postuan egotea lortu zuen. Disko honek “Hurricane” abestia zekarren. Gai hau Rubin Hurricane Carter boxeolariaren omenez eginda zegoen. Desire hitzak Bob Dylanen itzulera esan nahi du.

Beste arrakasta disko bat atera zuen. “Slow train coming”. Honekin Grammy bat lortu zuen Rock abeslari bezala.

Atera zituen hurrengo diskoak “Saved” eta “Infidels” izan ziren, eta Bobekin batera Mark Knopfler eta Dire Straitsen gitarra-jotzaileak ukitu oso berezia eman zioten.

Hurrengo diskoa “Empire burlesque” izan zen, Dylanek bakarrik egina eta “Infields” aurreko diskoa baino hobea. 1990. urtean “Under the red sky”atera zen eta onen atzean “Good as i been to you” eta “World gone wrong”

1997ko irailean “Time out of mind” plazaratu zuen eta honekin bere lehen urrezko diska irabazi zuen. Disko honek 17 minutu irauten zuen.

Maiatzean Bob Dylan ospitalera eraman zuten bihotza gaizki zuelako , baina azkenean ondo jarri zen.

2016ko urrian Suediako Akademiak "amerikar musikagintza tradizioaren barruan adierazpide poetiko berriak sortu dituelako" Bob Dylani Literaturako Nobel Saria ematea erabaki zuen.[2]

Lanak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diskoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Idazlanak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Dylanek Tarantula poesia-liburua argitaratu zuen, bai eta Chronicles: Volume One (bere memorien lehenengo zatia), bere hitzen bildumak eta beste zenbait liburu ere. Euskaraz, ez dago Dylanen lan idatzirik editatuta, baina Juan Garzia itzultzaileak Dylanen hainbat kantu euskaratu zituen Senez Euskal Itzultzaile, Zuzentzaile eta Interpreteen Elkartearen aldizkarirako, 1999an.[2]

Bob Dylan Euskal Herrian[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bob Dylanek hamar aldiz abestu du, oraingoz, Euskal Herrian. Hona hemen haren emanaldiak, jokatutako abestiak eta harekin batera aritu diren musikariak:


Donostia (Anoetako belodromoa), 1989ko ekainaren 17a.

Abestiak:

  1. Subterranean Homesick Blues
  2. I'll Remember You
  3. John Brown
  4. You're A Big Girl Now
  5. Shot Of Love
  6. Stuck Inside Of Mobile With The Memphis Blues Again
  7. It Ain't Me, Babe
  8. Don't Think Twice, It's All Right
  9. Mr. Tambourine Man
  10. All Along The Watchtower
  11. Silvio (Bob Dylan eta Robert Hunter)
  12. In The Garden
  13. Like A Rolling Stone
  14. Blowin' In The Wind
  15. To Ramona
  16. Maggie's Farm

Musikari Taldea:

  • Bob Dylan (ahotsa, gitarra eta ahoko soinua),
  • G. E. Smith (gitarra),
  • Tony Garnier (baxua),
  • Christopher Parker (bateria).


Gasteiz (Araba Arena), 1993ko uztailaren 2a.

Abestiak:

  1. Hard Times (Stephen Foster)
  2. Stuck Inside Of Mobile With The Memphis Blues Again
  3. All Along The Watchtower
  4. Just Like A Woman
  5. Tangled Up In Blue
  6. Born In Time
  7. Watching The River Flow
  8. Little Moses (Bert A. Williams/Earle C. Jones)
  9. Tomorrow Night (Sam Coslow/Will Grosz)
  10. Boots Of Spanish Leather
  11. Don't Think Twice, It's All Right
  12. Cat's In The Well
  13. I And I
  14. Simple Twist Of Fate
  15. Maggie's Farm
  16. Rainy Day Women # 12 eta 35
  17. It Ain't Me, Babe

Musikari Taldea:

  • Bob Dylan (ahotsa , gitarra eta ahoko soinua),
  • Bucky Baxter (gitarra pedal steel, gitarra slide elektrikoa, mandolina elektrikoa eta eskusoinua),
  • John Jackson (gitarra),
  • Tony Garnier (baxua),
  • Winston Watson (bateria eta perkusioa).


Bilbo (Zezen Plaza), 1995eko uztailaren 16a.

Abestiak:

  1. Crash On The Levee (Down In The Flood)
  2. If Not For You
  3. All Along The Watchtower
  4. Born In Time
  5. I'll Be Your Baby Tonight
  6. Silvio (Bob Dylan eta Robert Hunter)
  7. Mr. Tambourine Man
  8. Masters Of War
  9. It's All Over Now, Baby Blue
  10. God Knows
  11. Disease Of Conceit
  12. Leopard-Skin Pill-Box Hat
  13. Like A Rolling Stone
  14. It Ain't Me, Babe
  15. Rainy Day Women # 12 eta 35

Musikari Taldea:


Donostia (Anoetako belodromoa), 1999ko apirilaren 11.

Abestiak:

  1. Friend Of The Devil (Jerry Garcia - Robert Hunter - John Dawson)
  2. My Back Pages
  3. Masters Of War
  4. It's All Over Now, Baby Blue
  5. Tomorrow Is A Long Time
  6. Tangled Up In Blue
  7. One Too Many Mornings
  8. Everything Is Broken
  9. Not Dark Yet
  10. Stuck Inside Of Mobile With The Memphis Blues Again
  11. Just Like A Woman
  12. Highway 61 Revisited
  13. Love Sick
  14. Maggie's Farm
  15. Blowin' In The Wind
  16. Not Fade Away (Norman Petty/Charles Hardin)

Musikari Taldea:

  • Bob Dylan (ahotsa, gitarra eta ahoko soinua),
  • Bucky Baxter (gitarra pedal steel gitarra eta gitarra slide elektrikoa),
  • Larry Campbell (gitarra),
  • Tony Garnier (baxua),
  • David Kemper (bateria eta perkusioa).


Donostia (Zurriolako hondartza), 2006ko uztailaren 10a.

Bakearen Aldeko Kontzertua. Abestiak:

  1. Maggie's Farm
  2. The Times They Are A-Changin'
  3. Down Along The Cove
  4. To Ramona
  5. It's Alright, Ma (I'm Only Bleeding)
  6. Girl From The North Country
  7. Highway 61 Revisited
  8. Mr. Tambourine Man
  9. I'll Be Your Baby Tonight
  10. Tweedle Dee eta Tweedle Dum
  11. Don't Think Twice, It's All Right
  12. Summer Days
  13. Like A Rolling Stone
  14. All Along The Watchtower

Musikari Taldea:

  • Bob Dylan (ahotsa, ahoko soinua eta teklatua),
  • Stu Kimball (gitarra),
  • Denny Freeman (gitarra),
  • Donnie Herron (biolina, mandolin eta gitarra pedal steel),
  • Tony Garnier (baxua),
  • George Receli (bateria eta perkusioa).


Iruñea (Anaitasuna kiroldegia), 2008ko ekainaren 24a.

Abestiak:

  1. Cat's In The Well
  2. Love Minus Zero/No Limit
  3. The Levee's Gonna Break
  4. John Brown
  5. Sugar Baby
  6. High Water (for Charlie Patton)
  7. Workingman's Blues #2
  8. Tangled Up In Blue
  9. Masters Of War
  10. It's Alright, Ma (I'm Only Bleeding)
  11. Beyond The Horizon
  12. Highway 61 Revisited
  13. Nettie Moore
  14. Summer Days
  15. Ain't Talkin'
  16. Thunder On The Mountain
  17. Blowin' In The Wind

Musikari Taldea:

  • Bob Dylan (ahotsa, ahoko soinua eta teklatua),
  • Stu Kimball (gitarra),
  • Denny Freeman (gitarra),
  • Donnie Herron (biolina, mandolin, banjoa eta gitarra steel),
  • Tony Garnier (baxua),
  • George Receli (bateria eta perkusioa).


Gasteiz (Azkena Rock Festival), 2010eko ekainaren 26a.

Abestiak:

  1. Rainy Day Women # 12 & 35
  2. Don't Think Twice, It's All Right
  3. Stuck Inside Of Mobile With The Memphis Blues Again
  4. Just Like A Woman
  5. Honest With Me
  6. Simple Twist Of Fate
  7. High Water (for Charlie Patton)
  8. Blind Willie McTell
  9. Highway 61 Revisited
  10. Shelter From The Storm
  11. Thunder On The Mountain
  12. Ballad Of A Thin Man
  13. Like A Rolling Stone

Musikari Taldea:

  • Bob Dylan (ahotsa, gitarra, ahoko soinua eta teklatua),
  • Stu Kimball (gitarra),
  • Charlie Sexton (gitarra),
  • Donnie Herron(biolina, mandolin, banjoa eta gitarra steel),
  • Tony Garnier (baxua),
  • George Receli (bateria eta perkusioa).


Bilbo (Guggenheim Museoa), 2012ko uztailaren 11.

Abestiak:

  1. Leopard-Skin Pill-Box Hat
  2. Man In The Long Black Coat
  3. Things Have Changed
  4. Tangled Up In Blue
  5. Rollin' And Tumblin'
  6. Spirit On The Water
  7. Summer Days
  8. A Hard Rain's A-Gonna Fall
  9. High Water (for Charlie Patton)
  10. Simple Twist Of Fate
  11. Highway 61 Revisited
  12. Can't Wait
  13. Thunder On The Mountain
  14. Ballad Of A Thin Man
  15. Like A Rolling Stone
  16. All Along The Watchtower
  17. Blowin' In The Wind

Musikari Taldea:

  • Bob Dylan (ahotsa, piano, gitarra, ahoko soinua eta teklatua),
  • Stu Kimball (gitarra),
  • Charlie Sexton (gitarra),
  • Donnie Herron (biolina, mandolin, banjoa eta gitarra steel),
  • Tony Garnier (baxua),
  • George Receli (bateria eta perkusioa).


Baiona (Baiona Arena), 2012ko uztailaren 20a.

Abestiak:

  1. Leopard-Skin Pill-Box Hat
  2. Love Minus Zero/No Limit
  3. Things Have Changed
  4. Tangled Up In Blue
  5. Tweedle Dee & Tweedle Dum
  6. Desolation Row
  7. The Levee's Gonna Break
  8. Make You Feel My Love
  9. Honest With Me
  10. Spirit On The Water
  11. Highway 61 Revisited
  12. Forgetful Heart (Bob Dylan-Robert Hunter/Bob Dylan)
  13. Thunder On The Mountain
  14. Ballad Of A Thin Man
  15. Like A Rolling Stone
  16. All Along The Watchtower
  17. Blowin' In The Wind

Musikari Taldea:

  • Bob Dylan (ahotsa, piano, gitarra, ahoko soinua eta teklatua),
  • Stu Kimball (gitarra),
  • Charlie Sexton (gitarra),
  • Donnie Herron (biolina, mandolin, banjoa eta gitarra steel),
  • Tony Garnier (baxua),
  • George Receli (bateria eta perkusioa).


Donostia (Donostia Arena), 2015eko uztailaren 11.

Abestiak:

  1. Things Have Changed
  2. She Belongs To Me
  3. Beyond Here Lies Nothin' (Bob Dylan-Robert Hunter/Bob Dylan)
  4. Workingman's Blues #2
  5. Duquesne Whistle (Bob Dylan-Robert Hunter/Bob Dylan)
  6. Waiting For You
  7. Pay In Blood
  8. That Lucky Old Sun (Beasley Smith, Haven Gillespie)
  9. Tangled Up In Blue
  10. High Water (For Charley Patton)
  11. Simple Twist Of Fate
  12. Early Roman Kings
  13. Forgetful Heart (Bob Dylan-Robert Hunter/Bob Dylan)
  14. Spirit On The Water
  15. Scarlet Town
  16. Soon After Midnight
  17. Long And Wasted Years
  18. Autumn Leaves (Joseph Kosma, Johnny Mercer, Jacques Prevert)
  19. Blowin' In The Wind
  20. Love Sick

Musikari Taldea:

  • Bob Dylan (ahotsa, piano, ahoko soinua),
  • Stu Kimball (gitarra eta marakak)
  • Charlie Sexton (gitarra)
  • Donnie Herron (biolina, mandolina, banjoa eta gitarra steel)
  • Tony Garnier (baxua)
  • George Receli (bateria eta perkusioa).

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Bob Dylan Aldatu lotura Wikidatan
Wikiesanetan artikulu bat dago honi buruz:
Bob Dylan