Añana

Añana
Araba
Izen ofiziala	Añana
Estatua Erkidegoa Lurralde Historikoa Eskualdea	Espainia Euskal Autonomia Erkidegoa Araba Añana
Alkatea	Carlos Carreter Ruano (Indep.)
Herritarra	añanar
Koordenatuak	42°48′8″N 2°59′11″W
Eremua	21,92 km2
Garaiera	531 m
Distantzia	31 km Gasteiza
Posta kodea	01426
Biztanleria	168 bizt (2011)
Dentsitatea	7,66 bizt/km²
Sorrera	1.140
http://www.cuadrilladeanana.es/anana/

Añana Arabako udalerria da. Lurralde historikoko mendebaldean dago, Gasteiztik 31 bat kilometrora, izen bereko Kuadrillan.

Gesaltza Añanako gatz-larrainen ikuspegia

Gesaltza Añanako gatz-larrainen zaharberritze lanak 2007ko azaroan

Geografia

Añana bailara malkartsu baten erdian dago, Gaubeako bailara ondoan.

Udalerri mugakideak

• Iparraldean: Erriberagoitia
• Hegoaldean: Lantaron
• Ekialdean: Erriberagoitia
• Mendebaldean: Gaubea

Historia

Tuestarako bidean sei arkeologi aztarnategi daude. Bertan, Brontze Aroko harrizko eta buztinezko hondarrak aurkitu dira, gaur egun Gasteizko Arkeologia Museoan ikusgai direnak.

Añanako historia gatzari lotua dago, are gehiago Erdi Aroan, Gesaltza Añana herriburua sortu zenean. 822. urteko agiriak aurkitu dira gatz iturburuei buruzkoak.

Gesaltza Añana

Sakontzeko, irakurri: Gesaltza Añana eta Añanako_Gatz_Harana

Erdi Arotik XIX. mendera arte Gaztelako zein Espainiako Koroa izan da gatzagen, putzuen eta iturrien jabea. XIX. mendean, Manuel de la Vallina komisarioak egindako ikuskatzearen ondorioz, Koroak zenbait erreforma agindu zituen tradizioko laborantzan, produkzioa hobetzeko asmoz.

Hirigune historikoaren esparru arkeologikoa ere Monumentu Multzo izendatuta dago.

Hirigune zaharrak aldakuntza ugari izan ditu jatorrizko egituran eta antolakuntzan. Etxeak herriaren erdigunetik hego aldera daude kokatuak, eta landa bizimoduaren zantzuak erakusten dituzte, izan ere, Erdi Arotik datozen eredu xume eta praktikoak errepikatzen dituzte.

Banaketa administratiboa

Añana udalerria bi herriz osatua dago:

• Atiaga
• Gesaltza Añana (udalerriko herriburua)

Demografia

Añanako biztanleria

1897	1900	1910	1920	1930	1940	1950	1960	1970	1981	1991	2001	2006
775	798	770	678	602	644	670	568	399	200	190	192	185

Añanar ezagunak

• Fermin Herran (1852-1908), idazle eta euskaltzalea.

Ondasun nabarmenak

• Gesaltza Añanako Gatz Harana, Monumentu Historiko izendatua dagoena.

Ikus, gainera

• Añanako Kuadrilla

Kanpo loturak

• Añanako webgune ofiziala
• Añana Auñamendi entziklopedian
• (Euskaraz) Zientzia.net atariko artikulua: "Gesaltza Añana, beltzetik zurirako bidean" (2006/02/01)