Gaubea

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Gaubea

 Araba
Izen ofiziala Valdegovía / Gaubea
Estatua
Erkidegoa
Lurraldea
Eskualdea
Espainia
Euskal Autonomia Erkidegoa
Araba
Añanako Kuadrilla
Alkatea Juan Carlos Ramírez-Escudero (EAJ)
Herritarra gaubear[1]
Koordenatuak 42°51′N 3°6′W / 42.850°N 3.100°W / 42.850; -3.100

Alava municipalities Valdegovía.JPG

Eremua 244,06 km2
Garaiera 552-1.184 m
Distantzia 42 km Gasteiza
Posta kodea 01.426-01.427
Biztanleria 1.119 bizt. (2013)
Dentsitatea 4,58 bizt./km²
http://www.valdegovia.com/
Artikulu hau udalerriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Gaubea (argipena)».

Gaubea[1] (ofizialki Valdegovía / Gaubea) baina Gobiaran da Euskaltzaindiak azken aldian egokitzat jotzen duen izena.Arabako mendebaldean dagoen udalerria da, Añanako Kuadrilla barnekoa. Gasteiztik 42 bat kilometrora dago.

Valderejoko Ribera herri hutseko eliza
Astulezko gaztelua, muino batean kokatua

Izena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerriaren euskal izentzat Gobiaran erabili izan da, gaztelaniazko Valdegovíatik itzulpena eginda. Hala ere, Euskaltzaindiak euskara baturako Gaubea izena onartu zuen,[1] eta Gaubeako Udalak ere izen horixe onartua du udalerriaren euskal izen ofizialtzat.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erliebe menditsua du Gaubeak, 552 eta 1.184 metro arteko garaiekin. Bertako mendirik ezagunena Carrias da, 1.130 metro garai. Omecillo ibaiak zeharkatzen du udalerria, Ebro ibaiaren ibaiadarra dena. Puron errekak ere zeharkatzen du Gaubea, Ribera herritik gertu arroila eder bat sortuz.

Udalerri mugakideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Leize artifizial ugari dago Gaubean, bereziki Barrio, Pinedo, Boveda eta Riberan. Haien ingurumarietan historiaurreko aztarna interesgarri anitz topatu da, Brontze Arotik Goi Erdi Arora arte zabaltzen omen direnak.

Erromatarren garaian, Autrigoniako mendebaldean izanda, haien eragin handia jaso zuen Gaubeak, Arabako gainontzeko lurraldeek baino handiagoa, behinik behin.

Banaketa administratiboa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herri txiki eta kontzeju ugariz osatua dago, haren hiriburua Uribarri Gaubea da. Herrien zerrenda honakoa da:

Karkamu, Fresneda eta Ginea 1927 arte Lacozmonte desagertutako udalerrian zeuden. Aldiz, 1947an Alcedo herria Gaubeatik Bergonda udalerrira pasatu zen. Villanañek bere udalerria izan zuen, Bellojín ere hartzen zuena, 1841 eta 1923 artean.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

XX. mendearen lehen erdian Gabueak biztanle kopurua mantendu zuen, baina nekazaritzari lotutako udalerria izanik, 1950eko hamarkadatik aurrera galera iritsi zen. 1990eko hamarkadan XX. mende hasierako biztanleen laurdena edukitzera iritsi zen. XX. mendearen amaieran eta XXI. mendearen hasieran berriro igotzen hasi zen biztanleria, eskualdeak hiriarekin zituen komunikazio bideak hobetzearen ondorioz batez ere.

Kuartangoko biztanleria
Datu-iturria: www.ine.es

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2011ko maiatzaren 22

Alderdia Zinegotziak Boto kopurua
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ)
4
278 (%40,12)
Ind. Valdegobia 11
2
154 (%22,22)
Alderdi Popularra (PP)
2
139 (%20,06)
Bildu
1
93 (%13,42)
Datuen iturria: Hauteskundeen emaitzak euskadi.net webgunean


Kultura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hizkuntza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gaubeako lurretan euskaraz mintzo zirela argi uzten dute bertako toponimoek, besteak beste, Astulez, Basabe, Anderexo edo Karanka izenek.[erreferentzia behar]

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Valderejo natur parkeko ikuspegia

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b c Euskaltzaindia: 150. araua: Arabako herri izendegia.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Gaubea Aldatu lotura Wikidatan
Portal.svg
Wikipedian atari bat dago honi buruz:
Euskal Herriko Wikiatlasa