Lapuebla de Labarca

Lapuebla de Labarca
Araba
Lapuebla de Labarcako udaletxea.
Izen ofiziala	Lapuebla de Labarca
Estatua Erkidegoa Lurralde Historikoa Eskualdea	Espainia Euskal Autonomia Erkidegoa Araba Arabako Errioxako Kuadrilla
Alkatea	Daniel Espada Garrido (EAJ)
Herritarra	lapueblar
Koordenatuak	42°29′37″N 2°34′24″W
Eremua	5,99 km2
Garaiera	430 m
Distantzia	51 km Gasteiza
Posta kodea	01306
Biztanleria	854 bizt (2005)
Dentsitatea	142,57 bizt/km²
Sorrera	1631

Lapuebla de Labarca Arabako udalerria da. Arabako Errioxako Kuadrillan dago, lurralde historikoko hegoaldeko muga parean. Gasteiztik 51 bat kilometrora dago, Ebro ibaiaren ezker bazterrean. Herritik bertatik abiatzen da ibaia zeharkatzen duen zubia, 1939an eraikia, Araba eta Errioxa lotzen dituena.

Geografia

Kantabria mendilerroaren hegoaldean kokatzen da, Ebro ibaiaren ezkerraldean. Era berean, Arabako udalerri hegoaldekoena da.

Udalerri mugakideak

• Iparraldean: Guardia.
• Hegoaldean: Fuenmayor (Errioxako Autonomia Erkidegoa).
• Ekialdean: Guardia.
• Mendebaldean: Cenicero (Errioxako Autonomia Erkidegoa).

Historia

Ebro ibaia zeharkatzeko gune garrantzitsuan dago, 6 kilometrora iparraldera Guardia baitago, eta hegoaldera Fuenmayor eta San Vicente de la Sonsierra baitaude. Lapuebla de Labarca Guardiako udalerrian barne izan zen 1631ko ekainaren 11ra arte. Garai hartan lortu zuen hiribildu titulua, hiri-izendapena, alegia. Hortaz, Arabar Errioxako udalerririk gazteena dugu Lapuebla.

Ekonomia

Arabako Errioxako herri gehienen antzera, Lapuebla de Labarcako ekonomiaren zutarria ardoaren ekoizpena da.

Demografia

Lapuebla de Labarcako biztanleria

1369	1897	1900	1910	1920	1930	1940	1950	1960	1970	1981	1991	2001	2006
5	770	810	811	800	865	886	899	829	774	763	814	852	860

Politika

2011ko udal hauteskundeak

Lau alderdi aurkeztu ziren udalerrian, 2011ko udal hauteskundeetan: EAJ, PP, PSE-EE eta EA, hauek izan zirelarik emaitzak:

• Euzko Alderdi Jeltzalea: 254 boto (4 zinegotzi)
• Alderdi Popularra: 128 boto (2 zinegotzi)
• Bildu-Alternatiba-EA: 98 boto (zinegotzi 1)
• Euskadiko Alderdi Sozialista - Euskadiko Ezkerra: 57 boto (zinegotzirik ez)

9 boto nulu egon ziren eta parte-hartzea %82,1ekoa izan zen. Hauteskunde hauen ondorioz, Daniel Espada Garrido bihurtu da berriro bertako alkatea.

Kultura

Hizkuntza

Gaur egun gaztelania da nagusi. Ezin dugu zehaztu bertako jatorrizko euskara desagertu zen garaia. Hala ere, Lapuebla de Labarcako euskararen desagerpena nonbait IX. eta XVI. mendeen artean kokatzen da.

Aipatzekoa da 1978. urtetik Assa ikastola dela herriko eskola bakarra. Bertan, eskualde osoko 300 bat ikaslek ikasten dute gaur egun, 2-18 urte bitartekoak. Halaber, Ttiki-Ttaka elkarteak herri honetan du biltokia, Arabar Errioxako euskaldun guztiei zabalik dagoena.

1994 eta 1999ko Araba Euskaraz festaren edizioak ospatu dira udalerrian, Non eta mugan eta Uztaz uzta lelopean, hurrenez hurren.

Jaiak

• Abuztuaren 24an San Bartolome herriko patroiaren omenezko jaiak ospatzen dira. Jaien ikurra Bartolo deituriko pertsonaia da, ardogile gisa jantziriko panpina, ardo-kupela eta ikurriñaren alboan ezartzen dena.

Lapueblar ezagunak

• Pedro Córdoba Samaniego (1871-?), musika-konpositore eta -zuzendaria.
• Salvador Velilla Córdoba (1945-), idazlea eta Arabako ondarearen ikerlaria.

Ikus, gainera

• Arabako Errioxako Kuadrilla

Kanpo loturak

• (Euskaraz) Lapuebla de Labarcako webgune ofiziala
• (Euskaraz) Lapuebla de Labarca euskadi.net webgunean
• (Euskaraz) Guardia-Arabar Errioxako Kuadrillako turismo-webgunea
• (Gaztelaniaz) Lapuebla de Labarca Auñamendi entziklopedian
• (Euskaraz) Lapueblako Assa Ikastolari buruzko artikulua hikhasi.com webgunean