Burgu

Artikulu hau Arabako herriari buruzkoa da; hiri-hazkunde forma gaitzat duena beste hau da: Burgu (hirigintza)

Burgu
Araba
Izen ofiziala	Elburgo/Burgelu
Estatua Erkidegoa Lurralde Historikoa Eskualdea	Espainia Euskal Autonomia Erkidegoa Araba Aguraingo Kuadrilla
Alkatea	María Natividad López de Munain Alzola (EAJ)
Herritarra	Burguar
Koordenatuak	42°51′00″N 2°32′41″W
Eremua	32,09 km2
Garaiera	615-878 m
Distantzia	12 km Gasteiza
Posta kodea	01192
Biztanleria	623 bizt (2011)
Dentsitatea	19,41 bizt/km²
Sorrera	1337
http://ayuntamiento.elburgo-burgelu.com/eus/index.php

Burgu (ofizialki Elburgo / Burgelu) Arabako erdialdean dagoen udalerria da, Aguraingo Kuadrillakoa. Izen bereko herria da udalerriko herriburua, beronen mendebaldean dela, Dulantzi ibaiaren eskuin bazterrean. Gasteiztik 12 bat kilometrora dago.

Azuako eliza Uribarri Ganboako urtegiaren uretan islaturik

Arbuluko ikuspegia

Geografia

Inguru naturala

Dulantzi ibaiak zeharkatzen du udalerria.

Udalerri mugakideak

• Iparraldean: Leintz-Gatzaga (Gipuzkoa).
• Hegoaldean: Bernedo.
• Ekialdean: Barrundia eta Dulantzi.
• Mendebaldean: Arratzu-Ubarrundia eta Gasteiz.

Historia

Burguren sorreraren agiria galduta dago. Hala ere, geroko agiriek hiribilduaren foru-agiria 1337koa zela argitzen dute, alboko Dulantzi sortu zen urte berekoa.

Banaketa administratiboa

Zazpi herrik osatzen dute udalerria:

• Añua
• Arbulu
• Argomaiz
• Azua (1957 arte Orenin herri desagertuarekin Ganboa udalerriaren barruan)
• Burgu (udalerriaren herriburua)
• Gazeta
• Ixona

Demografia

Burguko biztanleria

1897	1900	1910	1920	1930	1940	1950	1960	1970	1981	1991	2001	2006
462	455	510	556	565	521	443	355	264	203	202	418	480

Ondasun nabarmenak

• Burguko bolatokia, Kultura Ondasun sailkatua. Herriko Eliza Nagusiaren absidetik hurbil dagoen eraikina da. Oina errektangulu formakoa da eta, hormak, harlangabez eginak. Sabaia, egurrezkoa. Aurreko aldea, hegoaldean, zabalik du eta, bertan, egurrezko hiru zutabe. Zutabeen oinetan, harri bana eta zapata bana. Teilatuak bi aldetara jotzen du eta teilatu gaineko hegia sarrerarekiko paraleloki jarria dago, zutabe lodi batzuez eutsita.
• Burguko 19. etxea, Kultura Ondasun sailkatua. Herriko ipar-ekialdean dago, errepidetik gertu. Oin errektangularra du eta bi solairu, behekoa eta lehena. Fatxada nagusian, beheko solairua portikoduna da: harrizko zutabeak, fuste ildokatu eta zutabeburu dorikodunak. Goiko aldea, adreiluz eta egurrez itxita dago. Teilatuak bi aldetara jotzen du eta, teilatugaina, fatxada nagusiarekin paraleloan jarria da. Teilatuko hegalen azpiak zuburuz teilatuta daude.
• Burguko Pikuta, Kultura Ondasun sailkatua. Herriko plazan dagoen monumentua da, zutabea, lau harmailaren gainean eta prisma formako oinarria duena. Egurrezko oinarri soila, fuste laua eta zutabeburu dorikoa du. Gaineko aldean puntan bukatutako osagai konikoa du. Gaur egun, haize-orratza eta burdinazko gurutzea ditu gainean.
• Argomaizko paradore edo ostatua. Pizkundeko eraikin handi batean dago, Larreatarren jauretxean, hain zuzen. 1978tik dabil ostatu moduan.

Azpiegitura eta garraioak

La Burundesa autobus konpainiaren Sakanako herriak elkartzen dituen Gasteiz-Iruñea lineak geltokia Burguko Argomaiz herrian. Guztira hiru zerbitzu izaten dira norabide bakoitzean. Linearen ibilbidea honakoa da:

• Gasteiz - Ilarratza - Argomaiz - Agurain - Munain - San Roman - Ibarguren - Andoin - Olatzagutia - Ziordia - Altsasu - Urdiain - Iturmendi - Bakaiku - Etxarri Aranatz - Arbizu - Lakuntza - Arruazu - Uharte Arakil - Irañeta - Ihabar - Hiriberri - Etxarren - Irurtzun - Eritze - Saratsa - Añezkar - Berriobeiti eta Iruñea

Kanpo loturak

• (Euskaraz) (Gaztelaniaz) Burguko udal-webgunea
• (Gaztelaniaz) Burgu Auñamendi entziklopedian