Itrio
Wikipedia(e)tik
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Orokorra | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Izena, Ikurra, Zenbakia | Itrioa, Y, 39 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Serie kimikoa | trantsizio-metalak | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Taldea, Periodoa, Orbitala | 3, 5, d | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Itxura | zuri zilarkara |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Masa atomikoa | 88,90585(2) g/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Konfigurazio elektronikoa | [Kr] 4d1 5s2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Elektroiak orbitaleko | 2, 8, 18, 9, 2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Propietate fisikoak | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Egoera | solidoa | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Dentsitatea | (0 °C, 101,325 kPa) 4,472 g/L |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Urtze-puntua | 1.799 K (1.526 °C, 2.779 °F) |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Irakite-puntua | 3.609 K (3.336 °C, 6.037 °F) |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Urtze-entalpia | 11,42 kJ·mol−1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Irakite-entalpia | 365 kJ·mol−1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Bero espezifikoa | (25 °C) 26,53 J·mol−1·K−1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Propietate atomikoak | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Kristal-egitura | hexagonala | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Oxidazio-zenbakia(k) | 3, 2, 1 (oxido basiko ahula) |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Elektronegatibotasuna | 1,22 (Paulingen eskala) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ionizazio-potentziala | 1.a: 600 kJ/mol 2.a: 1.180 kJ/mol 3.a: 1.980 kJ/mol |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Erradio atomikoa (batezbestekoa) |
180 pm | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Erradio atomikoa (kalkulatua) |
212 pm | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Erradio kobalentea | 162 pm | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Datu gehiago | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Eroankortasun termikoa | (300 K) 17,2 W·m−1·K−1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Soinuaren abiadura | 3.300 m/s | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Isotopo egonkorrenak | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Erreferentziak | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Itrioa elementu kimiko bat da, Y ikurra eta 39 zenbaki atomikoa dituena. Trantsizio-metal zilarkara eta lustreduna da. Itrioa askotan ageri da mineral arraroetan, eta bere bi konposatu kolore gorriko fosforoak egiteko erabiltzen da telebistetan oraindik ere erabiltzen diren hodi katodikoetan.
Ezaugarri nagusiak [aldatu]
Itrioa nahiko egonkorra da airearekin kontaktuan, eskandioaren antzekoa da itxuraz, eta kimikoki lantanidoen antzeko portaera dauka. Zati txikietan birrintzen denean, ezegonkortu egiten da eta suak har dezake 400 °C-etik gora. Bere oxidazio-egoera arruntena +3 da.
