Protaktinio
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Orokorra | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Izena, Ikurra, Zenbakia | Protaktinioa, Pa, 91 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Serie kimikoa | aktinidoak | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Taldea, Periodoa, Orbitala | -, 7, f | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Masa atomikoa | 231,03588(2) g/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Konfigurazio elektronikoa | [Rn] 5f2 6d1 7s2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Elektroiak orbitaleko | 2, 8, 18, 32, 20, 9, 2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Propietate fisikoak | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Egoera | ustez solidoa | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Dentsitatea | (0 °C, 101,325 kPa) 15,37 g/L |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Urtze-puntua | 1.841 K (1.568 °C, 2.854 °F) |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Irakite-puntua | ? 4.300 K (? 4.027 °C, ? °F) |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Urtze-entalpia | 12,34 kJ·mol−1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Irakite-entalpia | 481 kJ·mol−1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Propietate atomikoak | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Kristal-egitura | ortoerronbikoa | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Oxidazio-zenbakia(k) | 2, 3, 4, 5 (oxido basiko ahula) |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Elektronegatibotasuna | 1,5 (Paulingen eskala) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ionizazio-potentziala | 1.a: 568 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Erradio atomikoa (batezbestekoa) |
180 pm | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Datu gehiago | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Eroankortasun termikoa | (300 K) 47 W·m−1·K−1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Isotopo egonkorrenak | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Erreferentziak | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Protaktinioa elementu kimikoa da, Pa ikurra eta 91 zenbaki atomikoa dituena.
Ezaugarri nagusiak [aldatu]
Protaktinioa aktinidoen taldeko elementu metaliko zilarkara eta lustre distiraduna da. Supereroalea da -271,45 °C (1,4 K) tenperatura azpitik. 4 eta 5 ditu balentziak; 13 isotopo ditu, baina ez dira egonkorrak; bi naturan aurkitzen dira. Protaktinioa uranioaren mea guztietan aurkitzen da eta 340 mg ateratzen dira uranio-mea tona bakoitzeko. Torio 230en desintegrazioaz ere lor daiteke protaktinioa. Isotoporik handiena Pa-231 da, alfa igorpenen bidez endekatzen da, eta 33.000 urteko semidesintegrazio-periodoa du. Protaktinioa gogorra eta zuria da, eta 1.600 °C-tan urtzen da. Konposatu batzuk eratzen ditu halogenoekin.
Aplikazioak [aldatu]
Oso urria, erradioaktiboa eta toxikoa denez, egun protaktinioak ez dauka erabilerarik, oinarrizko ikerketa zientifikoa ez bada.
Erreferentziak [aldatu]
- Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Izan ere, egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek Creative Commons Aitortu 3.0 Espainia lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
