Molibdeno

Molibdenoa

42 Niobioa ← Molibdenoa → Teknezioa Cr ↑ Mo ↓ W Taula periodikoa
Orokorra
Izena, Ikurra, Zenbakia	Molibdenoa, Mo, 42
Serie kimikoa	trantsizio-metalak
Taldea, Periodoa, Orbitala	6, 5, d
Itxura	gris metalikoa
Masa atomikoa	95,94(2) g/mol
Konfigurazio elektronikoa	[Kr] 4d5 5s1
Elektroiak orbitaleko	2, 8, 18, 13, 1
Propietate fisikoak
Egoera	solidoa
Dentsitatea	(0 °C, 101,325 kPa) 10,28 g/L
Urtze-puntua	2.896 K (2.623 °C, 4.753 °F)
Irakite-puntua	4.912 K (4.639 °C, 8.382 °F)
Urtze-entalpia	37,48 kJ·mol−1
Irakite-entalpia	617 kJ·mol−1
Bero espezifikoa	(25 °C) 24,06 J·mol−1·K−1
Lurrun-presioa P/Pa 1 10 100 1 k 10 k 100 k T/K 2.742 2.994 3.312 3.707 4.212 4.879
Propietate atomikoak
Kristal-egitura	kubikoa, aurpegietan zentratua
Oxidazio-zenbakia(k)	6, 5, 4, 3, 2, 1 (oxido azido sendoa)
Elektronegatibotasuna	2,16 (Paulingen eskala)
Ionizazio-potentziala	1.a: 684,3 kJ/mol 2.a: 1.560 kJ/mol 3.a: 2.618 kJ/mol
Erradio atomikoa (batezbestekoa)	145 pm
Erradio atomikoa (kalkulatua)	190 pm
Erradio kobalentea	145 pm
Datu gehiago
Eroankortasun termikoa	(300 K) 138 W·m−1·K−1
Soinuaren abiadura	5.400 m/s
Isotopo egonkorrenak
Artikulu nagusia: molibdenoaren isotopoak iso UE Sd-P D DE (MeV) DP 92Mo  %14,84 Mo egonkorra da 50 neutroirekin 93Mo Sintetikoa 4x103 u ε - 93Nb 94Mo  %9,25 Mo egonkorra da 52 neutroirekin 95Mo  %15,92 Mo egonkorra da 53 neutroirekin 96Mo  %16,68 Mo egonkorra da 54 neutroirekin 97Mo  %9,55 Mo egonkorra da 55 neutroirekin 98Mo  %24,13 Mo egonkorra da 56 neutroirekin 99Mo Sintetikoa 65,94 o β- 0,436, 1,214 99Tc γ 0,74, 0,36, 0,14 - 100Mo  %9,63 7,8x1018 u β-β- 3,04 100Ru
Erreferentziak

Molibdenoa (grezieratik: Μόλυβδος molybdos, "beruna") elementu kimiko bat da, Mo ikurra eta 42 zenbaki atomikoa dituena. Elementu guztien artean seigarren urtze-punturik altuena daukanez, sendotasun handiko altzairu-aleazioak egiteko erabiltzen da. Molibdenoa aztarna-elementu gisa ageri da animalia eta landareetan, nahiz eta gehiegizko molibdeno-kantitateak toxikoak izan daitezkeen hainbat animaliatan. Molibdenoa Carl Wilhelm Scheele-k aurkitu zuen 1778an eta Peter jacob Hjelm-ek isolatu zuen 1781an.

Ezaugarri nagusiak

Molibdenoa trantsizio-metala da. Ez du erreakzionatzen oxigenoarekin giro-tenperaturan, baina tenperatura altuetan molibdeno trioxidoa eratzen du.

Forma metaliko puruan, molibdenoak kolore zuri zilarkara dauka eta oso gogorra da, nahiz eta wolframioa baino pixka bat harikorragoa den. Bere urtze-puntua 2.623 Â°C-koa da, alegia, soilik tantaloa, osmioa, renioa eta wolframioa baino baxuagoa. Molibdenoa 600 Â°C-tik gora erretzen da.

Azken aldian asko igo da metal honek duen merkataritza-balioa. Tonako 10.000 $ inguru balio izan zuen 1997tik 2002ra, baina 2005eko ekainean 103.000 $ balio izatera igaro zen. 2007an 65.000 $ balio zuen.