Aktinio

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Aktinioa
89 RadioaAktinioaTorioa
La

Ac

[[Untrienio]Ute]])
Ac-TableImage.png
Orokorra
Izena, Ikurra, Zenbakia Aktinioa, Ac, 89
Serie kimikoa aktinidoak
Taldea, periodoa, orbitala 3, 7, f
Masa atomikoa (227) g/mol
Konfigurazio elektronikoa [Rn] 6d1 7s2
Elektroiak orbitaleko 2, 8, 18, 32, 18, 9, 2
Propietate fisikoak
Egoera solidoa
Dentsitatea (0 °C, 101,325 kPa)
10 g/L
Urtze-puntua (circa) 1.323 K
(1.050 °C, 1.922 °F)
Irakite-puntua 3.471 K
(3.198 °C, 5.788 °F)
Urtze-entalpia 14 kJ·mol−1
Irakite-entalpia 400 kJ·mol−1
Bero espezifikoa (25 °C) 27,2 J·mol−1·K−1
Propietate atomikoak
Kristal-egitura kubikoa, aurpegietan zentratua
Oxidazio-zenbakia(k) 3
(oxido neutroa)
Elektronegatibotasuna 1,1 (Paulingen eskala)
Ionizazio-potentziala 1.a: 499 kJ/mol
2.a: 1.170 kJ/mol
Erradio atomikoa
(batezbestekoa)
195 pm
Datu gehiago
Eroankortasun termikoa (300 K) 12 W·m−1·K−1
Isotopo egonkorrenak
Artikulu nagusia: aktinioaren isotopoak
iso UE Sd-P D DE (MeV) DP
225Ac Sintetikoa 10 e α 5,935 221Fr
226Ac Sintetikoa 29,37 o β- 1,117 226Th
ε 0,640 226Ra
α 5,536 222Fr
227Ac  %100 21,773 u β- 0,045 227Th
α 5,042 223Fr
Erreferentziak

Aktinioa elementu kimiko bat da, Ac ikurra eta 89 zenbaki atomikoa dituena.

Ezaugarri nagusiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aktinioa elementu metaliko, zilarkara eta erradioaktiboa da. Bere erradioaktibitate biziaren ondorioz, iluntasunean argi urdin zurbila igortzen du. Aztarna-elementu gisa dago uranio-meetan, 21,773 urteko erdibizitza duen 227Ac forman. Tona bat uranio-meak gramo hamarren bat aktinio dauka.

Aplikazioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Radioa baino 150 aldiz erradioaktiboagoa da eta, beraz, oso estimatua da neutroi-iturri gisa. Ez dauka beste aplikazio industrial berezirik.

Medikuntzan, 225Ac isotopoa 213Bi ekoizteko erabiltzen da, gero erradioterapian erabilia izateko.

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Aktinio Aldatu lotura Wikidatan