Radio

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Radioa
88 FrantzioaRadioaAktinioa
Ba

Ra

Ubn
Ra-TableImage.png
Orokorra
Izena, Ikurra, Zenbakia Radioa, Ra, 88
Serie kimikoa metal lurralkalinoak
Taldea, periodoa, orbitala 2, 7, s
Itxura zuri zilarkara metalikoa
Radioa
Masa atomikoa (226) g/mol
Konfigurazio elektronikoa [Rn] 7s2
Elektroiak orbitaleko 2, 8, 18, 32, 18, 8, 2
Propietate fisikoak
Egoera solidoa
Dentsitatea (0 °C, 101,325 kPa)
5,5 g/L
Urtze-puntua 973 K
(700 °C, 1.292 °F)
Irakite-puntua 2.010 K
(1.737 °C, 3.159 °F)
Urtze-entalpia 8,5 kJ·mol−1
Irakite-entalpia 113 kJ·mol−1
Lurrun-presioa
P/Pa 1 10 100 1 k 10 k 100 k
T/K 819 906 1.037 1.209 1.446 1.799
Propietate atomikoak
Kristal-egitura kubikoa, gorputzean zentratua
Oxidazio-zenbakia(k) 2
(oxido basiko sendoa)
Elektronegatibotasuna 0,9 (Paulingen eskala)
Ionizazio-potentziala 1.a: 509,3 kJ/mol
2.a: 979,0 kJ/mol
Erradio atomikoa
(batezbestekoa)
215 pm
Datu gehiago
Eroankortasun termikoa (300 K) 18,6 W·m−1·K−1
Isotopo egonkorrenak
Artikulu nagusia: radioaren isotopoak
iso UE Sd-P D DE (MeV) DP
223Ra  ? 11,43 e α 5,99 219Rn
224Ra  ? 3,6319 e α 5,789 220Rn
226Ra aztarnak 1.602 u α 4,871 222Rn
228Po Sintetikoa 6,7 u β- 0,046 228Ac
Erreferentziak

Radioa[1] elementu kimiko bat da, Ra ikurra eta 88 zenbaki atomikoa dituena. Bere jatorrizko kolorea zuri ia purua da, baina oso azkar oxidatzen da airearekin kontaktuan eta kolore beltza hartzen du. Metal lurralkalinoa da, uranio-meetan aztarna-elementu gisa ageri dena. Oso erradioaktiboa da. Bere isotoporik egonkorrenak, 226Ra, 1.602 urteko erdibizitza dauka eta radon gasa bihurtzen da.

Ezaugarri nagusiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Metal lurralkalinorik astunena izanik, barioaren antzeko ezaugarri kimikoak dauzka. Uraninitan eta beste zenbait uranio-mineraletan agertu ohi da. Radioarekin eginiko prestakinek bi ezaugarri nabarmen dituzte: alde batetik, bere ingurunea baino tenperatura altuagoa edukitzen dute, eta bestetik, hiru motako erradiazioa ekoizten dute, alfa-partikulak, beta-partikulak eta gamma-izpiak. Neutroiak ere ekoizten ditu berilioarekin nahasten denean.

Radioa lumineszentea da (kolore urdin geldoa ekoizten du), bortizki erreakzionatzen du urarekin eta olioarekin kontaktuan eta barioa baino pixka bat hegazkorragoa da.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Radio Aldatu lotura Wikidatan
  1. Euskaltzaindia: Hiztegi Batua.