Kripton

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Kriptona
36 BromoaKriptonaRubidioa
Ar

Kr

Xe
Kr-TableImage.png
Orokorra
Izena, Ikurra, Zenbakia Kriptona, Kr, 36
Serie kimikoa gas nobleak
Taldea, periodoa, orbitala 18, 4, p
Itxura gardena
Kriptona
Masa atomikoa 83,798(2) g/mol
Konfigurazio elektronikoa [Ar] 3d10 4s2 4p6
Elektroiak orbitaleko 2, 8, 18, 8
Propietate fisikoak
Egoera gasa
Dentsitatea (0 °C, 101,325 kPa)
101,325 - 3,749 g/L
Urtze-puntua 115,79 K
(-157,36 °C, -251,25 °F)
Irakite-puntua 119,93 K
(-153,22 °C, -244,12 °F)
Urtze-entalpia 1,64 kJ·mol−1
Irakite-entalpia 9,08 kJ·mol−1
Bero espezifikoa (25 °C) 20,786 J·mol−1·K−1
Lurrun-presioa
P/Pa 1 10 100 1 k 10 k 100 k
T/K 59 65 74 84 99 120
Propietate atomikoak
Kristal-egitura kubikoa, aurpegietan zentratua
Oxidazio-zenbakia(k) 4, 2
Elektronegatibotasuna 3,00 (Paulingen eskala)
Ionizazio-potentziala 1.a: 1.350,8 kJ/mol
2.a: 2.350,4 kJ/mol
3.a: 3.565 kJ/mol
Erradio atomikoa
(kalkulatua)
88 pm
Erradio kobalentea 110 pm
Van der Waalsen erradioa 202 pm
Datu gehiago
Eroankortasun termikoa (300 K) 9,43x10-3 W·m−1·K−1
Soinuaren abiadura (gas, 23 Â°C) 220 m/s
Isotopo egonkorrenak
Artikulu nagusia: kriptonaren isotopoak
iso UE Sd-P D DE (MeV) DP
78Kr  %0,35 2,3x1020 u ε ε - 78Se
79Kr Sintetikoa 35,04 o ε - 79Br
β+ 0,604 79Br
γ 0,26, 0,39, 0,60 -
80Kr  %21,23 Kr egonkorra da 44 neutroirekin
81Kr Sintetikoa 2,29x105 e ε - 81Br
γ 0,281 -
82Kr  %11,6 Kr egonkorra da 46 neutroirekin
83Kr  %11,5 Kr egonkorra da 47 neutroirekin
84Kr  %57 Kr egonkorra da 48 neutroirekin
85Kr Sintetikoa 10,756 u β- 0,687 85Rb
86Kr  %17,3 Kr egonkorra da 50 neutroirekin
Erreferentziak

Kriptona (grezieraz: κρυπτόν, kryptos, "ezkutua" esan nahi du) elementu kimiko bat da, Kr ikurra eta 36 zenbaki atomikoa dituena. Gas noble koloregabe, usaingabe eta zaporegabea da. Lurraren atmosferan aztarna-kantitatetan ageri da; aire likidotua frakzioka distilatuz isolatzen da eta sarritan lanpara fluoreszenteetan erabiltzen da beste gas arraro batzuekin konbinatuta. Kriptona inertea da eta, beraz, ezin zaizkio erabilera praktiko asko eman. Konposatuak eratzen ditu fluorrarekin, eta baita klatratoak urarekin, bere atomoak ur-molekulen sarean harrapatuta geratzen direnean.

1960tik 1983ra, metroaren distantzia definitzeko kripton-86 isotopoaren espektro-lerro laranja-gorria erabili zen. Beste gas nobleak bezala, argiztatzean eta argazkigintzan erabil daiteke. Kriptonak betebehar garrantzitsua dauka kripton fluoruroko laserraren ekoizpen eta erabileran.

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Kripton Aldatu lotura Wikidatan