Berun
Wikipedia(e)tik
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Orokorra | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Izena, Ikurra, Zenbakia | Beruna, Pb, 82 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Serie kimikoa | metal txiroak | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Taldea, Periodoa, Orbitala | 14, 6, p | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Itxura | gris urdinxka |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Masa atomikoa | 207,2(1) g/mol | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Konfigurazio elektronikoa | [Xe] 4f14 5d10 6s2 6p2 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Elektroiak orbitaleko | 2, 8, 18, 32, 18, 4 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Propietate fisikoak | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Egoera | solidoa | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Dentsitatea | (0 °C, 101,325 kPa) 11,34 g/L |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Urtze-puntua | 600,61 K (327,46 °C, 621,43 °F) |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Irakite-puntua | 2.022 K (1.749 °C, 3.180 °F) |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Urtze-entalpia | 4,77 kJ·mol−1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Irakite-entalpia | 179,5 kJ·mol−1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Bero espezifikoa | (25 °C) 26,650 J·mol−1·K−1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Propietate atomikoak | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Kristal-egitura | kubikoa, aurpegietan zentratua | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Oxidazio-zenbakia(k) | 4, 2 (oxido anfoterikoa) |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Elektronegatibotasuna | 12,33 (Paulingen eskala) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ionizazio-potentziala | 1.a: 715,6 kJ/mol 2.a: 1.450,5 kJ/mol 3.a: 3.081,5 kJ/mol |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Erradio atomikoa (batezbestekoa) |
180 pm | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Erradio atomikoa (kalkulatua) |
154 pm | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Erradio kobalentea | 147 pm | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Van der Waalsen erradioa | 202 pm | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Datu gehiago | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Eroankortasun termikoa | (300 K) 35,3 W·m−1·K−1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Soinuaren abiadura | 1.190 m/s | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Isotopo egonkorrenak | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Erreferentziak | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Beruna elementu kimiko bat da, Pb ikurra eta 82 zenbaki atomikoa dituena.
[aldatu] Ezaugarri nagusiak
Metal txiro bigun, astun, toxiko eta xaflakorra da. Beruna zuri urdinxka da moztu berritan, baina gris leun kolorea hartzeraino ugertzen da airearekin kontaktuan. Eraikuntzan, baterietan, jaurtigaietan, pisuetan, soldaduran eta aleazio galdagarrietan erabiltzen da. Elementu egonkorren arteko zenbaki atomikorik altuena dauka, nahiz eta hurrengo elementua, bismutoa alegia, erdibizitza hain luzea edukirik (unibertsoaren bizitza baino luzeagoa), hura ere egonkorra dela kontsideratzen den. Merkurioak bezala, beruna ehun bigunetan eta hezurretan metatzen den neurotoxina bortitza da.

