Amerizio

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Amerizioa
95 PlutonioaAmerizioaKurioa
Eu

Am

(Uqp)
Am-TableImage.png
Orokorra
Izena, Ikurra, Zenbakia Amerizioa, Am, 95
Serie kimikoa aktinidoak
Taldea, periodoa, orbitala -, 7, f
Masa atomikoa (243) g/mol
Konfigurazio elektronikoa [Rn] 5f7 7s2
Elektroiak orbitaleko 2, 8, 18, 32, 25, 8, 2
Propietate fisikoak
Egoera  ? solidoa
Dentsitatea (0 °C, 101,325 kPa)
12 g/L
Urtze-puntua 1.449 K
(1.176 °C, 2.149 °F)
Irakite-puntua 2.880 K
(2.607 °C, 4.725 °F)
Urtze-entalpia 14,39 kJ·mol−1
Irakite-entalpia 62,7 kJ·mol−1
Lurrun-presioa
P/Pa 1 10 100 1 k 10 k 100 k
T/K 1.239 1-356
Propietate atomikoak
Kristal-egitura hexagonala
Oxidazio-zenbakia(k) 6, 5, 4, 3
(oxido anfoterikoa)
Elektronegatibotasuna 1,3 (Paulingen eskala)
Ionizazio-potentziala 1.a: 578 kJ/mol
Erradio atomikoa
(batezbestekoa)
175 pm
Datu gehiago
Eroankortasun termikoa (300 K) 10 W·m−1·K−1
Isotopo egonkorrenak
Artikulu nagusia: amerizioaren isotopoak
iso UE Sd-P D DE (MeV) DP
241Am Sintetikoa 432,2 u SF - -
α 5,638 237Np
242mAm Sintetikoa 141 u IT 0,049 -
α 5,637 238Np
SF - -
243Am Sintetikoa 7.370 u SF - -
α 5,438 239Np
Erreferentziak

Amerizioa elementu kimiko sintetiko bat da, Am ikurra eta 95 zenbaki atomikoa dituena. Elementu metaliko erradioaktibo hau 1944an sintetizatu zen lehen aldiz, plutonioa neutroiekin bonbardatuz, eta aurkitu zen laugarren elementu transuranidoa da. Amerikatik datorkio izena, europioarena Europatik datorren bezala.

Ezaugarri nagusiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Amerizio puruak lustre zilarkara eta zuria dauka. Giro-tenperaturan apurka-apurka ugertzen da aire lehorrean. Plutonioa edo neptunioa baino zilarkaragoa da eta itxura batean neptunioa edo uranioa baino moldakorragoa. 241Am isotopoaren alfa desintegrazioa radioarena baino hiru aldiz handiagoa da. Aski dira amerizio gramo gutxi batzuk gamma izpi indartsuak igortzeko, elementua eskuetan darabilen edonori esposizio-arazo larriak eraginez.

Amerizioa fisionagarria da; 241Am isotopoarekin osatutako esfera islagabe baten masa kritikoa 60 kilogramo ingurukoa da. Arma nuklearretarako osagai gisa erabiltzen ez bada, plutonioaren edo uranioaren masa kritikoa errazago ekoizten delako da.

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Amerizio Aldatu lotura Wikidatan