Kitosano

Wikipedia, Entziklopedia askea
Kitosano
Chitosan chair.png
Chitosan.jpg
Formula kimikoaC56H103N9O39
SMILES kanonikoa2D eredua
SMILES isomerikoa
COC(=O)N[C@@H]1[C@H]([C@@H]([C@H](O[C@H]1O[C@@H]2[C@H](O[C@H]([C@@H]([C@H]2O)N)O[C@@H]3[C@H](O[C@H]([C@@H]([C@H]3O)N)O)CO)CO)CO)O[C@H]4[C@@H]([C@H]([C@@H]([C@H](O4)CO)O[C@H]5[C@@H]([C@H]([C@@H]([C@H](O5)CO)O[C@H]6[C@@H]([C@H]([C@@H]([C@H](O6)CO)O[C@H]7[C@@H]([C@H]([C@@H]([C@H](O7)CO)O[C@H]8[C@@H]([C@H]([C@@H]([C@H](O8)CO)O[C@H]9[C@@H]([C@H]([C@@H]([C@H](O9)CO)O)O)N)O)N)O)N)O)N)O)N)O)N)O
InChl3D eredua
Osatutaoxigeno, karbono eta hidrogeno
Masa molekularra1.525,635315 Da
Erabilera
Rolachelating agent (en) Itzuli, anticholesteremic agents (en) Itzuli, biocompatible material (en) Itzuli eta antihemorrhagic (en) Itzuli
Identifikatzaileak
InChlKeyFLASNYPZGWUPSU-SICDJOISSA-N
CAS zenbakia9012-76-4
ChemSpider64870
PubChem71853
Gmelin16261
EC zenbakia618-480-0
ECHA100.122.259
CosIng75065
MeSHD048271
Human Metabolome DatabaseHMDB0003404
UNII23R93M6Y64, 5GV09YMO52, 7SRJ3W89J8, 82LKS4QV2Y eta SBD1A2I75N
KEGGC00734

Kitosano kitinarekin batera hainbat artropodoren kanpo-eskeletoan dagoen polisakaridoa da.

Etimologia eta historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kitina eta Kitosanoa frantsesezko grekerazko χιτών izenetik datoz, "estalkia" edo "oskola" esan nahi du. 1859 urtean aurkitu zen.

Egitura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kitosanoa batez ere Glukosaminaz osaturiko homopolisakaridoa da tarteka ausaz N-Azetilglukosamina molekulak ere badira, glukosamina azetilatuak hain zuzen ere. Monomero horiek β(1→4) lotura glikosidikoen bidez elkarturik daude.

Pandalus borealis izkiraren oskoletan kitosano ugari dago.

Naturan berez aurkitzen da zenbait artropodoren exoeskeletoa osatuz, komertzialki ekoizteko ordea kitina desazetilatzen da.

Erabilerak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritzan erabiltzen da gehienbat, landarea indartu eta azkarrago hazteko, onddoen infekzioen aurka egiteko gaitasuna baitu[1]. Toxizitate txikia duenez albo ondoriorik ez zaio ezagutzen.

Gaztategietan kaseina koagulatzen du eta kaloria gutxiko gaztak ekoizteko erabiltzen da[2].

Likidoak arazteko ere erabiltzen da, bain ur zikinak garbitzeko eta baita upategietan ardoak dituen ezpurutasunak prezipitatzeko ere[3].

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Benhamou N.. (1984). «Induction of systemic resistance to fusarium crown and root rot in tomato plants by seed treatment with Quitosano.» Phytopathology (84).
  2. (Ingelesez) Association, The American Dairy Science. «The Journal of Dairy Science has moved!» jds.fass.org (Noiz kontsultatua: 2018-11-16).
  3. «Amateur Winemakers of Ontario - Fining and Clarifying Agents» www.makewine.com (Noiz kontsultatua: 2018-11-16).


Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]