Erribosa

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
D-erribosa
Identifikadoreak
CAS zenbakia 50-69-1 YesY
PubChem 5779, 5311110 aldehydo form D-(−)-Ribose
EC-zbka. 200-059-4
DrugBank DB01936
ChEMBL CHEMBL1159662 N
Propietateak
Formula molekularra C5H10O5
Masa molarra 150.13 g/mol
Itxura Solido zuria
Fusio puntua

95 °C, 368 K, 203 °F

Disolbagarritasuna uretan oso disolbagarria
Errotazio espezifikoa [α]D −21.5° (H2O)
Harremana duten konposatuak
Harremana duten aldopentosak Arabinosa
Xilosa
Lixosa
Harremana duten konposatuak Desoxirribosa
Kontrakoa esaten ez bada, emandako datuak baldintza normaletan (25 °C, 100 kPa) hartuak dira.
Erreferentziak

Erribosa formula duen monosakaridoa da, aldehido taldea (CHO) lehenengo karbonoan duena. Bost karbono dituenez pentosa bat da. Zeluletako azido erribonukleikoan dagoen azukrea da[1]. Erribosaren deribatu nagusia Desoxirribosa da, eta honek ADNa osatzen du.

Emil Fischerrek 1891n topatu zuen lehendabizikoz D-erribosa[2].

Ezaugarriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erribosa aldopentosa bat da, muturrean karbonilo talde bat eta ondoren hiru karbono asimetriko dituena. Teorikoki bi enantiomero dituen arren naturan D-Erribosa bakarrik agertzen da.

Ziklatzen denean lau eraztun desberdin era ditzake, α eta β-D-erribofuranosak (eraztun pentagonala) eta α eta β-D-erribopiranosak (eraztun hexagonala). ARN molekulan β-D-erribofuranosa agertzen da, baina monomeroa uretan disolbaturik dagoenean ohikoagoak dira eraztun hexagonalak[3].

Garrantzia biologikoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Azido erribonukleikoaren oinarrizko azukrea da. β-D-erribofuranosak fosfodiester loturekin elkar lotzen dira, eta karbono anomerikoari aldiz base nitrogenatua lotzen zaio azido nukleikoa eratzeko.

Hainbat birus eta izaki prokariotikok molekula honetan gordetzen dute informazio genetikoa.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]