2014ko Eskoziako independentzia erreferenduma

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
2014ko Eskoziako independentzia erreferenduma
Flag map of Scotland.svg
Eskoziako mapa Eskoziako banderaz koloreztatua.
Galdera Eskozia herrialde independientea izan beharko al luke?
Data 2014ko irailaren 18a
Lekua  Eskozia
Bozkatzaileak 4.1 milioi eskoziar
(16 urtez gorako biztanleria)
Emaitzak

   Baiezkoak: Jakiteke

   Ezezkoak: Jakiteke

   Zuriak: Jakiteke

Eskozia estatu indenpendientea bilakatu edota Erresuma Batuko herrialdea izaten jarraituko duen erabakitzeko 2014ko irailaren 18an ospatuko den galdeketa izango da.

David Cameron buru duen Britainiar gobernuak 2012ko urtarrilean bertan erreferenduma datozen 18 hilabeteetan ospatu beharko litzatekela adierazi zuen[1] eta erabat legala izateko espreski Erresuma Batuko Legebiltzarraren onarpena izan beharko lukeela. Erreferendumaren aurretik Eskoziak Erresuma Batuarekiko independentzia ahalbideratuko lukeen kontsulta lotesle bat ospatzea gaituko lukeen lege baten onarpena burutu beharko litzateke.[2]

Kontsulta hau burutzeko egitasmoak 2009. urtetik datoz, beharrezko babes politikoak lortzeko hainbat eskoziar agenteen arteko kontsultak programatu zirenean. 2009-2010 artean Lege egitasmo honek erreferenduma Eskoziako Alderdi Nazionalaren lege proposamenen artean zatirik garrantzitsuena bilakatu zuen, bai eta 2011ko Eskoziako Legebiltzar hauteskundeetan zehar ere, azken hauetan alderdi horrek emaitza bikainak lortu eta Eskoziako Legebiltzarran gehiengo absolutuaz jabetu zelarik.

18 konderrietan erreferendum horretan bozkatzeko gutxieneko adina 16 urtetakoa da.[3]

Aurrekariak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Berez Eskoziako independentzia erreferendum bati buruzko aurrekaririk ez dago. 1979an eta 1997an Devolution delakoari buruzko erreferendum bana egin zen, legebiltzar eta gobernu propioak eratuko ote ziren erabakitzeko. Lehenengoan, herritar gehiagok eman zuten baiezko boza ezezkoa baino, baina ez zen zentsuaren %40 lortzera iritsi, eta egitasmoa bertan behera gelditu zen. 1997ko hauteskunde orokorren ondoren, Alderdi Laboristaren gobernu berriak berriz egin zuen proposamena; bigarren horretan bi galdera egin zitzaizkien herritarrei (Eskoziako Parlamentua eratzeari buruzkoa eta parlamentu berriak zerga politikako eskumenak izateari buruzkoa). Bietan baiezkoak irabazi zuenez, 1999an egin ziren Eskoziako Parlamentua aukeratzeko lehen hauteskundeak.

1999ko eta 2003ko hauteskundeetan Alderdi Laborista izan zen garaile. 2007an eta 2011n, aldiz, SNP alderdi independentistak eskuratu zuen gehiengoa, eta independentziaren aldeko kanpaina abiarazi zuen.

Gertaerak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2012[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Urtarrilaren 9an, David Cameron Erresuma Batuko lehen ministroak Eskoziaren independentziaren inguruko erreferenduma egiteko aukera eskaini zion Alex Salmond Eskoziako bere homologoari, betiere zetozen 18 hilabeteetan egiten bazen. Salmonden Eskoziako Alderdi Nazionalistak (SNP) 2014 urtean deitu nahi zuen erreferenduma eta data eta edukia Gobernu autonomoak erabaki beharko zukeela uste zuen[4].

Urtarrilaren 25ean, Alex Salmond Eskoziako ministro nagusiak 2014an independentzia erreferenduma deitzeko plana aurkeztuko zuen Edinburgon. Salmondek 2014an egin nahi zuen herri-galdeketa, urte horretan Bannockburneko guduak 700 urte beteko baitzituen. David Cameron Erresuma Batuko lehen ministroak, baina, 2013an egin nahi zuen erreferenduma[5].

Urtarrilaren 26an, abiatu zen Eskoziako independentziari buruzko eztabaida. Salmondek galdera argia egin bazuen ere, independentzia bai ala ez, Eskoziako gizartean galdera alternatibo bat jarri ala ez erabakitzeko eztabaida zen: independentzia ala autonomia gehiago[6].

Otsailaren 17an, Cameronek autonomia gehiago eskaini zion Eskoziari, erreferendum horretan eskoziarrek independentziaren aldeko aukera baztertzen bazuten. Erresuma Batuko gobernuarentzat elkarrizketak huts egin zuen, baina Salmondek uste zuen aurrerantz egin zutela[7].

Otsailaren 27an, The Sun igandetako aldizkari berriaren Eskoziako edizioak argitaratu zuen albiste batean azaldu zutenez, Eskoziaren independentziari buruzko erreferenduma 2014ko urriaren 18an izan zitekeen[8].

Urriaren 10ean erabaki zen Eskoziak independentziari buruzko erreferenduma egingo zuela 2014. urtean, kontsulta galdera bakarrekoa izango zela eta 16 urtetik gorakoek bozkatu ahal izango zutela[9].

Urriaren 15ean, Eskoziaren independentziaren gaineko galdeketa egitea ahalbidetuko zuen akordioa sinatu zuten David Cameron Erresuma Batuko lehen ministroak eta Alex Salmond Eskoziako ministro nagusiak. Akordioa Eskoziako Gobernuaren St. Andrews egoitzan sinatu zuten, eta Eskoziako Parlamentuak herri galdeketa antolatzeko baldintzak zehazten zituen. Halaber, bi aldeek boza emateko gutxieneko adina aldatzea adostu zuten eta 16 urtetik gorakoek bozkatu ahal izango zuten[10].

Azaroaren 9an, Eskoziako Gobernuak berretsi egin zuen independentziari buruzko erreferendumean boto-emaileei egingo zitzaien galdera. Plebiszituan boto-emaileei honako hau galdegingo zitzaien: “Eskoziak estatu independentea izan beharko lukeen ideiarekin bat zatoz?. Galdera horri bai edo ez erantzun beharko zioten. Galdera SNP Eskoziako alderdi nazionalistak osatu zuen, eta Hauteskunde Batzordeak errepasatu beharko zuen. Oposizioko alderdiek galdera kritikatu zuten[11].

2013[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Otsailaren 5ean, Alex Salmonden Gobernuak independentziarako bidaia orria aurkeztu zuen 2014ko erreferendumean Eskoziak Erresuma Batutik banatzea onartzekotan. Baiezkoa ateraz gero, Eskozia 2016an izango zen independente. Bestalde, erreferendumaren galdera aldatzea erabaki zuen Hauteskunde Batzordeak. Hasierako galdera honako hau zen: "Ados al zaude Eskoziak herrialde independente bat izan beharko lukeela?". Galdera horrek hautesleak baiezkoaren alde baldintzatzen zituela iritzita, aldatzea erabaki zuten eta "Eskoziak herrialde independentea izan behar al luke?" izango zen[12].

Martxoaren 21ean, Eskoziaren independentziaren inguruko erreferenduma 2014ko irailaren 18an izango zela esan zuen Alex Salmond Eskoziako ministro nagusiak. Erreferendumeko galdeketa: Eskoziak independentea izan beharko luke? Bai edo ez zen, behin betiko, Hauteskunde Batzordeak proposatuta. Halaber, botoa emateko adina 16 urtera jaisteko lege proiektua jorratzen hasi ziren[13].

Irailaren 19an, Alex Salmond Eskoziako lehen ministroak adierazi zuenez, "Eskoziak nahikoa baliabide du" herrialde independente "arrakastatsua" izateko. Egun berean, Edinburgheko Parlamentuan independentziari buruzko mozioa aurrera atera zen aldeko 66 boto eta aurkako 49 boto jasota. Inkesten arabera, herritarren % 50k baino gehiagok independentziaren kontra bozkatuko zuten. Herritarren % 15 zalantzan zeuden[14].

Azaroaren 24ean, Nicola Sturgeon Eskoziako lehen ministrordeak iragarri zuenez Eskozia estatu independente izan zitekeen 2016ko martxoaren 24an 2014an egingo zuten erreferendumean baiezkoak irabaziz gero. Data ez zuten kasualitatez hautatu, 1707an Ingalaterraren eta Eskoziaren batasunaren baldintzak adostu zituzteneko urteurrena betetzen baitzen orduan. Independentziari buruzko Liburu Zurian agertzen zen egun hori. Inkesten arabera, herritarren % 47 independentziaren kontra zeuden, baina oraindik zer bozkatu ez zekitenak % 24 ziren[15].

Azaroaren 26an, Eskoziak independente izateko 'gaitasun handia' zuela defendatu zuen Alex Salmond Eskoziako lehen ministroak. Independentziaren Liburu Zuriaren aurkezpenean egin zituen adierazpenok. Bost ataletan banatuta zegoen Liburu Zuria eta 650 galderari erantzuten zion:, estatu independenteak edukiko lituzkeen txanpona, erregimen fiskala, hezkuntza eta ongizate estatuaren eredua edo defentsa baliabideak. Libera britainiarrari eta erregina edukitzeari eutsiko ziokeen Eskozia independenteak. Europar Batasuneko kide izaten jarraituko zukeen baina bere defentsa ministerioa eta zerga sistema propioa izango zituzkeen[16].

2014[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Otsailaren 7an, eskoziarrei Erresuma Batuan "geratzeko" eta, horrenbestez, iraileko herri-galdeketan independentziaren aurka bozkatzeko eskatuko zien David Cameron lehen ministroak[17].

Otsailaren 13an, George Osborne kontserbadoreak, Britainako Finantza ministroak, erreferendumean independentzia lortuz gero libera galduko zuela ohartarazi zion Eskoziari. Galdeketa batek zioenaren arabera independentziaren aldeko joerak bost puntu gora, %32tik %37ra egin zuela ondorioztatu zuen. Banaketaren aurkako joerak %49tik %44ra atzera egin zuen[18].

Otsailaren 16an, Jose Manuel Durao Barroso Europar Batzordeko (EB) presidenteak adierazi zuenez, zaila izango zen Eskozia independente izanda EBn jarraitzea; izan ere, kide "guztien" babesa lortu beharko zukeen. Salmondek David Cameron lehen ministroari idatzi zion Gobernuko kide batzuk egiten ari ziren "jazarpena" salatzeko[19].

Otsailaren 24ean, independentziaren aldeko jarrerak indarra hartu zuela adierazi zuen Salmondeek. Halaber, Eskoziak independentzia aldarrikatzekotan, petrolio-politika “egonkorra” mantenduko zuela iragarri zuen[20].

Martxoaren 4an, Alistair Carmichael Eskoziarako ministro britainiarrak azaldu zuenez, Londresko Gobernuak Eskoziako erreferendumeko emaitza ontzat hartuko zuen, eta ez zuen horren independentzia blokeatzeko inolako saiakerarik egingo[21].

Apirilaren 12an, Alex Salmond Eskoziako lehen ministroak adierazi zuen herritarrek Eskoziaren etorkizunari emango ziotela botoa referendumean, eta ez SNP bere alderdiari[22].

Apirilaren 28an, estatu kideek Eskozia independentea Europar Batasunean (EB) sartzea babestuko ote zuketen galdetu zion William Hague Erresuma Batuko Atzerri ministroak Alex Salmond Eskoziako ministro nagusiari[23].

Maiatzaren 7an, erreferenduma hurbiltzen zihoan heinean jarrera independentista "nagusitzen" ari zela ziurtatu zion Alex Salmond Eskoziako lehen ministroak ELA sindikatu abertzaleari[24].

Maiatzaren 12an, Eskoziako referendumean independentziaren aldeko emaitza ateraz gero, alderdietako politikariek eta adituek lantalde bat osatuko zuten Londresekin negoziatzeko, Alex Salmond Eskoziako lehen ministroak esan zuenez[25].

Maiatzaren 20an, Eskoziako erreferendumak "atzera bueltarik" ez zuela adierazi zuen David Cameron Britainia Handiko lehen ministroak. Eskoziarrek bozkatzeko beste aukerarik ez zutela izango aditzera eman zuen. Inkestaren arabera, eskoziarren % 48k independentziaren kontrako botoa emango zuketeen, % 36 aldekoa eta % 15ek botoa erabaki gabe jarraitzen zuten.[26]. Egun berean, Eskoziako referendumean independentziaren aldeko emaitza ateraz gero, alderdietako politikariek eta adituek lantalde bat osatuko zuketeela Londresekin negoziatzeko adierazi zuenAlex Salmond Eskoziako lehen ministroak[27].

Uztailaren 7an, Alex Salmond Eskoziako ministro nagusiak Eskoziak Europan izango zuen etorkizunarekin "jolastea" leporatu zion David Cameron lehen ministro britainiarrari, eta Jean-Claude Juncker Europako Batzordeko presidente izendatzeko egindako negoziazioak kritikatu zituen[28].

Abuztuaren 5ean egin zen lehendabiziko eztabaida telebistaz zuzenean Alex Salmond eta Alistair Darling 'Better Together' (Hobe baturik) kanpainako buruzagiak. Galdeketa baten arabera, lehendabiziko aurrez aurrekoan Darlingek audientziaren % 56a konbentzitu zuen eta, Salmondek, berriz, % 44[29]. Egun horretako inkestaren arabera, eskoziarren % 54k ezezkoa emango zioten independentziari. Hala ere, independentziaren aldekoek gora egin zuten ekainetik, lau puntu. Horrela, dagoeneko % 40 ziren. Bien bitartean, ezbaian zeuden boto-emaileak % 10 izatetik % 6 izatera pasa ziren[30].

Abuztuaren 18an, Eskoziarren % 43k esan zuten herrialde horren independentziaren alde bozkatuko zutela. Galdeketa horretan ez zituzten zalantzatiak kontuan hartu. Inkesta YouGov enpresak egin zuen, The Times egunkariak eskatuta. Horren arabera, hazi egin zen Eskoziaren independentziaren aldekoen kopurua. Izan ere, enpresa berak aurreko astean egindako zundaketan % 4 gutxiagok esan zuten independentziaren aldeko botoa emango zutela; hau da, % 39k. Zalantzatien kopurua kontuan hartuta, abuztuaren 12tik 15era bitartean mila pertsonako laginketan egindako zundaketaren emaitza honakoa izango zen: galdetutakoen % 38 independentziaren alde zeuden; % 51, kontra, eta % 11, zalantzan.

Abuztuaren 20an, Euskadiko alderdi abertzaleak galdeketaren alde agertu ziren, eta prozesua bertatik bertara jarraitu nahi zuten. Horretarako, EAJk eta EH Bilduk ordezkaritza bana bidaliko zutela adierazi zuten[31].

Abuztuaren 21ean, Eskozia "independente bihurtuko den munduko herrialderik aberatsena" izango zitekeela esan zuen Alex Salmond nazionalistak[32].

Abuztuaren 22erako, jada milioi bat lagunek sinatu zuten Eskoziaren independentziaren aldeko adierazpena. Irailaren 18an, 3,36 milioik bozkatzea espero zuen Alex Salmond lehen ministroak[33]. Egun horretan, “The Times” egunkari britainiarrak argitaratu zuenez eskoziarren % 43 independentziaren alde zeuden, eta % 57, aldiz, kontra. Zalantzatiak ez zituzten kontuan izan, inkesta horren datuak emateko[34].

Abuztuaren 25ean, Alex Salmond, Eskoziako lehen ministroa eta Alistair Darling 'Better Together' (Hobe Elkarturik) kanpainako buruzagia aurrez aurre aritu ziren telebistaz zuzenean eman zen Eskoziaren independentziaren inguruko bigarren eztabaidan. Hitzordua 19:30ean (GMT) zen eta BBC One Escocia eta BBC Two kanaletan eman zen. Gaiak, besteak beste, dibisa, osasun publikoaren sistema edota Ipar Itsasoaren petrolio erreserba izan ziren[35].

Abuztuaren 26an zabaldu zenez, Salmond nagusi izan zen bigarren eztabaidan. Inkesten arabera, Eskoziako lehen ministroak aise irabazi zuen Eskoziako independentziari buruz Alistair Darlingekin izandako bigarren buruz burukoa. The Guardianen eztabaida amaitu eta berehalako inkesta baten arabera, %71k uste zuten Alex Salmond Eskoziako lehen ministroa nagusitu zela eztabaidan. %29k uste zuten, ordea, Alistair Darling laborista izan zela nagusi[36].

Abuztuaren 28an zabaldu zenez, estutuz zihoan independentisten eta unionisten arteko aldea. Daily Mail egunkariak argitaratu zuen inkestaren arabera, %41,6 dira independentziaren aldekoak Eskozian —%37,2 ziren zuela hilabete baino gutxiago—. Erresuma Batuan jarraitzearen aldekoak %50,3 ziren, eta %47,6 ziren orduan. Zalantzatiak alde batera utzita, ordea, %47 ziren Eskozia independentea nahi dutenak. Bestetik, kanpaina betean, David Cameron Erresuma Batuko lehen ministroa Eskozian zen, herrialdeak batasunean jarrai zezan defendatzeko[37].

Egun berean, Erresuma Batuan jarraitzeak Eskoziarentzat dituen "onurak" aldarrikatu zituen David Cameron Britania Handiko lehen ministroak Eskoziako enpresaburuen aurrean. Bestalde, Eskozian egoitza zuten hainbat enpresak independentziaren aurrean zuten jarrera azaldu zuten. Eskoziako 200 enpresa inguruk independentziaren aldeko eskutitz ireki bat sinatu zuten, tartean, Stagecoach garraio enpresak eta Clyde Blowers industria taldeak. Aurreko egunean, Eskoziako 133 enpresaburu Eskoziaren independentziaren kontra agertu ziren, besteak beste, Baxters elikadura enpresako burua, HSBC bankukoa, eta Famous Grouse eta Macallan whisky marken jabe zen enpresako burua[38].

Abuztuaren 31ean, erreferendumerako izena emateko azken deia egin zuen Salmondek. Oraindik, milioi bat inguruk ez zuten izenik eman bozka eman ahal izateko (4,3 milioietatik), eta irailaren 1ean amaitzen zen erregistratzeko epea. Daily Mail egunkariak publikatu berri zuen inkestaren arabera, independentziaren alde emango zuketeen botoa eskoziarren % 41,6k eta aurka % 47,6k. Salmondek % 80ko parte-hartzea espero zuen galdeketan[39].

Erreakzioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2012ko urtarrilaren 21ean, Eskoziaren ereduak "Europako mapa alda zezakeela erakutsi zuela" adierazi zuen ezker abertzaleak. Espainiari eta Frantziari Erresuma Batuko eredua jarraitzeko eta "nazioarteko mailan" aintzat hartzen zen "erabaki askearen eskubidea onartzeko" eskatu zieten[40].

2012ko urriaren 16an, Idoia Mendia Eusko Jaurlaritzako bozeramaileak Eskoziako erreferenduma adostasunean oinarritu zela txalotu zuen. Bestalde, Jose Manuel Garcia-Margallo Espainiako Atzerri ministroak esan zuenez, Espainian ezin zen Eskozian egingo dutenaren bezalako galdeketarik egin. Eskozian independentziaren gaineko herri galdeketa egitea ahalbidetuko zuen akordioak “ataka larrian jarri du” Espainiako Gobernua, Pernando Barrena ezker abertzaleko kidearen ustez[41].

2013ko azaroaren 26an, Eskoziak independentzia lortuko balu "minutu bat geroago" EBtik kanpo geratuko zitkeela ohartarazi zuen Joaquin Almunia Europako Batzordeko presidenteordeak[42].

2014ko maiatzaren 1ean, Izaskun Bilbao Europako hauteskundeetarako EAJren hautagaiak Eskoziako herritarrek zituzten eskubide berberak eskatu zituen euskal herritarrentzat, erabakitzeko eskubidea gauzatu ahal izateko[43].

Abuztuaren 28an, Iñigo Urkullu lehendakariak Eskoziakoa Euskadin jarraitu beharreko “eredua” zela esan zuen. Eusko Jaurlaritza Edinburgora joan zitekeela, Eskoziako erreferenduma zela eta ere gaineratu zuen[44].

Abuztuaren 29an, EH Bilduk esan zuen Kataluniak eta Eskoziak eredu bera aukeratu zutela erabakitzeko eskubideaz baliatzeko, eta bi kasu horien arteko aldea Erresuma Batuko eta Espainiako gobernuetan zegoela. Horrela erantzun zion koalizioak Iñigo Urkulluri. Lehendakariak Eskoziako erreferendumaren ereduaren alde egin zuen[45].

Inkestak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2013[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Datak
Zundaketaren antolatzailea Laginaren tamaina Bai Ez Erabaki gabe Aldea
Abenduak 3–10 TNS BMRB 1,055  %27 %41  %33  %14
Abenduak 6–9 YouGov/Times 1,074  %33 %52  %15  %19
Azarpak 29 – Abenduak 5 Ipsos MORI/STV News 1,006  %31 %55  %14  %24
Azaroak 27–28 Progressive Scottish Opinion/Mail on Sunday 1,134  %27 %56  %17  %29
Azaroak 20–27 TNS BMRB 1,004  %26 %42  %32  %16
Azaroak 12–20 Panelbase/Sunday Times 1,006  %38 %47  %15  %9
Urriak 23–30 TNS BMRB 1,010  %25 %43  %32  %18
Urriak 17–24 Panelbase/Wings Over Scotland 1,008  %37 %45  %17  %8
Irailak 25 – Urriak 2 TNS BMRB 1,004  %25 %44  %31  %19
Irailak 13–16 YouGov/Times 1,139  %32 %52  %13  %20
Irailak 9–15 Ipsos MORI/STV News 1,000  %30 %57  %14  %27
Irailak 10–13 ICM/Scotland on Sunday 1,002  %32 %49  %19  %17
Abuztuak 30 – Irailak 5 Panelbase/Sunday Times 1,002  %37 %47  %16  %10
Abuztuak 23–28 Panelbase/Scottish National Party 1,043 %44  %43  %13  %1
Abuztuak 21–27 TNS BMRB 1,017  %25 %47  %28  %22
Abuztuak 19–22 YouGov/Devo Plus 1,171  %29 %59  %10 30%
Abuztuak 16 Angus Reid/Daily Express 549  %34 %47  %19  %13
Uztailak 17–24 Panelbase/Sunday Times 1,001  %37 %46  %17  %9
Maiatzak 10–16 Panelbase/Sunday Times 1,004  %36 %44  %20  %8
29 Abr – 5 Mayo Ipsos MORI/The Times 1,001 28% 57% 15%  %29
Martxoak 20 – Apirilak 2 TNS BMRB 1,002  %30 %51  %19  %21
Martxoak 18–22 Panelbase/Sunday Times 885  %36 %46  %18  %10
Otsailak 20–28 TNS BMRB/Scottish CND 1,001  %33 %52  %15  %19
Otsailak 4–9 Ipsos MORI/The Times 1,003  %32 %52  %16  %20
Urtarrilak 30 – Otsailak 1 Angus Reid 1,003  %32 %47  %20  %15
Urtarrilak 11–21 Panelbase/Sunday Times 1,004  %34 %47  %19  %13
Urtarrilak 3–9 TNS BMRB 1,012  %28 %48  %24  %20
Urtarrilak 3–4 Angus Reid 573  %32 %50  %16  %18

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Cameron prest dago Eskoziari independentziari buruzko erreferenduma eskaintzeko. 2012ko urtarrilaren 9a. Berria.info (Euskaraz)
  2. Cameronek independentziari buruzko referenduma eskeini dio Eskoziari. 2012ko urtarrilaren 9a. Eitb.com (Euskaraz)
  3. 16-year-olds likely to get the vote on Union split. 2011ko irailaren 17a. Londres. The Times Scotland. Times Newspapers Limited. (Ingelesez)
  4. «Cameron, Eskoziari independentzia erreferenduma eskaintzeko prest», EiTB, 2012-01-09
  5. «Alex Salmondek Eskoziaren independentzia plana aurkeztuko du gaur», EiTB, 2012-01-25
  6. «Abiatu da Eskoziako independentziari buruzko eztabaida», EiTB, 2012-01-26
  7. «Erresuma Batuak autonomia gehiago eskaini dio Eskoziari», EiTB, 2012-02-17
  8. «Eskoziako erreferenduma 2014ko urriaren 18an izan liteke», EiTB, 2012-02-27
  9. «Eskoziak independentziari buruzko erreferenduma egingo du 2014an», EiTB, 2012-10-10
  10. «Eskoziako Parlamentuak deituko du independentziaren gaineko galdeketa», EiTB, 2012-10-15
  11. «Erreferendumeko galdera zehaztu du Eskoziak», EiTB, 2012-11-09
  12. «Eskozia 2016an izango da independente galdeketan baiezkoa ateraz gero», EiTB, 2013-02-05
  13. «2014ko irailaren 18an izango da Eskoziako independentzia erreferenduma», EiTB, 2013-03-21
  14. «Salmond: 'Herrialde independentea izateko baliabideak ditu Eskoziak'», EiTB, 2013-09-19
  15. «Eskozia 2016an izango da independente, baietzak irabaziz gero», EiTB, 2013-11-24
  16. «Independente izateko Eskoziak duen 'gaitasuna' defendatu du Salmondek», EiTB, 2013-11-26
  17. «Eskoziarrei Erresuma Batuan 'geratzeko' eskatuko die Cameronek», EiTB, 2014-02-07
  18. «Independentziarekin libera galduko duela esan dio Eskoziari Osbornek», EiTB, 2013-02-13
  19. «Barroso: 'Zaila izango da Eskozia independente izanda EBn jarraitzea'», EiTB, 2014-02-16
  20. «Independentziaren aldeko jarrerak indarra hartu du, Salmonden hitzetan», EiTB, 2014-02-24
  21. «Eskoziako erreferendumaren emaitza onartuko duela dio Erresuma Batuak», EiTB, 2014-03-04
  22. «Salmond: 'Eskoziarrek etorkizunari emango diote botoa, ez SNPri'», EiTB, 2014-04-12
  23. «EBn sartzeko babesik duen galdetu dio Londresek Eskoziari», EiTB, 2014-04-28
  24. «Eskozian 'nagusitzen' ari direla ziurtatu dio Salmondek ELAri», EiTB, 2014-05-07
  25. «Salmond: 'Baietzaren garaipenak Londresekin negoziatzea ekarriko du'», EiTB, 2014-05-12
  26. «Eskoziako erreferenduma 'itzulezina' dela esan du Cameronek», EiTB, 2014-05-20
  27. «Salmond: 'Baietzaren garaipenak Londresekin negoziatzea ekarriko du'», EiTB, 2014-05-20
  28. «Salmond: 'Cameron Eskoziaren etorkizunarekin jolasten ari da'», EiTB, 2014-07-07
  29. «Salmond vs Darling, Eskoziaren independentziaren bigarren debatean», EiTB, 2014-08-25
  30. «Salmond, eskoziarren 'bihotza eta burua' irabazteko prest», EiTB, 2014-08-05
  31. «Alderdi abertzaleek ordezkariak bidaliko dituzte Eskoziako galdeketara», EiTB, 2014-08-20
  32. «Salmond: 'Eskozia independente bihurtuko den herrialde aberatsena da'», EiTB, 2014-08-21
  33. «ESKOZIAKO SINADURA INDEPENDENTISTAK, MILIOITAN», Berria, 2014-08-23
  34. «Milioi bat hautesle eskoziarrek sinatu dute independentziaren alde», EiTB, 2014-08-22
  35. «Salmond vs Darling, Eskoziaren independentziaren bigarren debatean», EiTB, 2014-08-25
  36. Jon Olano, «Salmond nagusi bigarren eztabaidan», Berria, 2014-08-26
  37. Jon Olano, «%47 dira Eskoziako independentziaren aldekoak, azken inkesten arabera», Berria, 2014-08-29
  38. «Batasuna babestu du Cameronek enpresari eskoziarren aurrean», EiTB, 2014-08-29
  39. «Erreferendumerako izena emateko azken deia egin du Salmondek», EiTB, 2014-09-01
  40. «Ezker abertzalea: 'Eskoziak Europako mapa alda daitekeela erakutsi du'», EiTB, 2012-01-21
  41. «Eskoziako erreferenduma adostasunean oinarritu dela txalotu du Mendiak», EiTB, 2012-10-26
  42. «Eskozia berehala EBtik at geratuko litzatekeela ohartarazi du Almuniak», EiTB, 2013-11-26
  43. «Izaskun Bilbaok Eskoziak dituen eskubideak eskatu ditu Euskadirentzat», EiTB, 2014-05-01
  44. «Eskoziakoa Euskadin jarraitu beharreko 'eredua' dela esan du Urkulluk», EiTB, 2014-08-28
  45. «EH Bildu, Urkulluri: Espainia da Eskozia eta Kataluniaren arteko aldea», EiTB, 2014-08-29

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]