Azpeitia

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Azpeitia

 Gipuzkoa
Azpeitia udalerriaren ikuspegi orokorra.
Azpeitia udalerriaren ikuspegi orokorra.

Azpeitiko armarria

Izen ofiziala Azpeitia
Estatua
Erkidegoa
Lurralde Historikoa
Eskualdea
Espainia
Euskal Autonomia Erkidegoa
Gipuzkoa
Urola Erdia
Alkatea Eneko Etxeberria (Bildu)
Herritarra azpeitiar
Koordenatuak 43°10′55″N 2°15′55″W / 43.18194°N 2.26528°W / 43.18194; -2.26528Koordenatuak: 43°10′55″N 2°15′55″W / 43.18194°N 2.26528°W / 43.18194; -2.26528

Gipuzkoa - Azpeitia.svg

Eremua 69,39 km2
Distantzia 41 km Donostiara
Posta kodea 20.730
Biztanleria 14.540 bizt. (2013)
Dentsitatea 209,54 bizt./km²
Sorrera 1310
http://www.azpeitia.net

Azpeitia Gipuzkoako erdialdeko udalerria da, Urola Erdia eskualdean dagoena. 70,4 km² ditu, eta 2013an 14.540 biztanle zituen.

San Ignazio Loiolakoa Azpeitiko Loiola auzoan jaio zen. Hantxe dago Loiolako Santutegia, XVII. mendean Ignazioren omenez eraikitako barroko estiloko basilika.

Izena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Azpeitia izena, dirudienez, honela osatu zen: haitz + behe + ti. Hau da, jatorriz «haitzaren behealdean dagoen tokia» esan nahi du segur aski.[1]

Azpeitia izenaren bukaerako –a artikulua da. Hortaz, udalerriaren izen osoa erabiltzean honakoa da bidea: Azpeitia, Azpeitiarekin, Azpeitian...; baina Azpeitiko, Azpeititik, Azpeitira... Era berean, izen honek bere azken –a galtzen du ondoan beste determinatzaile bat edo adjektiboa daramanean; adibidez: Azpeiti maitea, Azpeiti osoan, Gure Azpeiti hau...[2]

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mugakideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Iparraldean Zestoa; ipar-mendebaldean Deba; mendebaldean Azkoitia; hego-mendebaldean Zumarraga; hegoaldean Ezkio-Itsaso eta Beasain; eta ekialdean Errezil eta Beizama mugakide ditu.

Auzoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herriguneaz gain Azpeitiak hainbat auzo ditu eta horietako hiruk dute estatistiketan izaera ofiziala:

Horietaz gain badira beste auzo hauek:

Urtegia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herrian Ibai-Eder urtegia dago, eskualdeko ur horniduraren bide nagusia dena.

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Abeltzaintza (esnea eta haragia) eta industria (altzarigintza, zurgintza, metalurgia tailerrak) dira udalerriko ekonomi jarduera nagusiak.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriaren bilakaera

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2011ko maiatzaren 22ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz, Bildu koalizioko Eneko Etxeberria hautatu zuten alkate.

2011ko maiatzaren 22

Alderdia Zinegotziak Boto kopurua
Bildu
11
4.333 (% 55,85)
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ)
5
2.219 (% 28,60)
Hamaikabat (H1!)
1
483 (% 6,23)
Aralar
-
325 (% 4,19)
Euskadiko Alderdi Sozialista (PSE-EE(PSOE))
-
213 (% 2,75)
Alderdi Popularra (PP)
-
185 (% 2,38)
Datuen iturria: Hauteskundeen emaitzak euskadi.net webgunean

Euskara[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Azpeitian gipuzkeraz hitz egiten da; eta, euskalki horren barruan, Urolaldeko hizkeran.

2001eko datuen arabera, azpeitiarren %87,8 euskaldunak dira, %7 ia-euskaldunak, eta %5,3 erdaldunak. Datu hauek nahiko egonkor mantendu dira 1986. urtetik, euskaldunen eta ia-euskaldunen igoera txiki batekin eta erdaldunen jaitsiera txikiarekin.[3]

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Loiolako Santutegia, Azpeitia udalerriko Loiola auzoan.

Azpeitiar ospetsuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Iruditegia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hiri senidetuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Robert LAWRENCE TRASK: The history of Basque, Routledge, 1997. Ikus 337. orrialdea.
  2. Euskaltzaindia: 140. araua: Gipuzkoako herri izendegia.
  3. Euskararen Datu Basea

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Azpeitia Aldatu lotura Wikidatan
Portal.svg
Wikipedian atari bat dago honi buruz:
Euskal Herriko Wikiatlasa