Mugarik Gabeko Medikuak

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Mugarik Gabeko Medikuen egoitza bat, Txaden.

Mugarik Gabeko Medikuak, edo frantsesez eta jatorrian Médecins Sans Frontières (MSF), gizaldeko laguntzarako gobernuz kanpoko erakunde bat da. Mediku laguntza eskaintzen du munduko 80 herrialdetan baino gehiagotan, 1971az geroztik. Genevan (Suitza) dute egoitza nagusia.

Helburu nagusien artean egoera ezegonkorretan dauden komunitateak eta hondamendi naturalen edo gatazka armatuen biktimak laguntzea da, arraza, erlijio sinesmen edo ideologia politikoaren arabera inor baztertu gabe. Krisialdietako lekuetan independentzia eta inpartzialtasuna mantentzea berehalako erantzunak emateko eta eraginkortasuna eskaintzeko bidea du elkarteak bestela. Hala ere, arriskuak onartzen ditu elkarteak, boterearen aurrean jarrera irmoak hartzeko eta herritarren aldeko testigantzak emateko.

2010ean, Espainiako atalak 266.000 bazkide pasatxo zituen, % 57 emakumezkoak eta % 43 gizonezkoak zirelarik, eta % 74k 40 urte edo hori baino gehiago zituelarik. Probintziei begiratuta, Bizkaia laugarren tokian eta Gipuzkoa seigarrenean ziren, bazkideen kopuruaz den bezainbatean; Nafarroa Garaia eta Araba, ordea, 15 lehenengoetatik kanpo zeuden.[1]

Ibilbidea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • 1971an batzorde batek erakundea sortu zuen Parisen (Frantzia). Urte hartan bertan Ekialdeko Pakistanek independentzia aldarrikatu eta gerra piztu zen. Bi urte lehenago, Biafrako gerrarekin, "gizaldeko laguntza garaikidea"ren kontzeptua sortu zen. Bi krisialdi hauetan nazioarteak emandako erantzun urriak eragin zuen MSFren sorrera.
  • 1976an lehen aldiz parte hartu zuten gerrako gune batean, Libanoko gudan hain zuzen ere.
  • 1980an MSF-ren taldeek klandestinoki zeharkatu zuten Pakistan eta Afganistanen arteko mugan, azken herrialde hura Sobiet Batasunak inbaditu ostean. Guda horrek inspiratu zuen Le Photographe komiki sorta argitaratzea hiru ataletan (Dupuis, 2003, '04 eta '05) hainbat urte ondoren. Lan honek Didier Lefèvre kazetariak 1986an MSF-ren talde batekin egindako egonaldia kontatzen du, Emmanuel Guibert eta Frédéric Lemercier egileen eskutik. 1980an ere Belgikako atala sortu zuten,Frantziatik kanpoko lehendabizikoa.
  • 1984an Etiopiako goseteak mundu osoan oihartzun handia eduki zuen (USA for Africa kanpainak ere lagundu zuen horretan), eta MSFk maila handiko lehen elikadura programa abiatu zuen.
  • 1985ean Kolonbian hasi ziren gobernua eta gerrillaren arteko gatazka armatuaren biktimak laguntzen. Urte bat geroago Espainiako atala sortu zuten.
  • 1999an Bakearen Nobel Saria jaso zuten, eta eskuratutako diruarekin "Oinarrizko farmakoetara iristeko kanpaina" martxan ipini zuten, gaur egun ere aktiboa dagoena. Hurrengo urtean bertan hasi ziren HIESaren aurkako farmako antirretrobiralak ematen, gaur egun ia 200.000 pertsonak hartzen dituztenak 19 herrialdetan programa hauei esker.
  • 2003an hasi ziren mobilizatzen Darfurreko krisialdia zela-eta, munduan oihartzun zabala lortuz.
  • 2004ko Indiako ozeanoko lurrikarak elkartasun uholdea eragin zuen eta MSFk beste proiektu batzuetara desbideratu behar izan zuen azkenean soberan gelditu ziren diru-laguntza ugari.
  • 2008an Yemenen zeuden errefuxiatu somaliar eta etiopiarrei lagundu zieten. Urte hartan ere Myanmarren parte hartu zuten Nargis zikloiaren ondorioz. Hala ere, AEBetan Living in Emergency: Stories of Doctors Without Borders ("Larrialdian bizi: Mugarik Gabeko Medikuen istorioak") izenburuko dokumentala egin zuten.
  • 2010eko Haitiko lurrikara dela-eta bere historiako larrialdi planik handiena egin zuen erakundeak, kolera izurriteari aurre egitea barne. Urte hartan bertan Pakistango uholdeek eragindako ondorioak ere arinduz lagundu zuten.
  • 2011n erakundeak 40. urteurrena ospatu zuten.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Mugarik Gabeko Medikuak Aldatu lotura Wikidatan